Ἰὰ δ Sir e - - dna Mu E ^ PV RT ν..5 n ERWIN FF PA piger: iuge er S Mi ette Mott hrs a : DicfeMtifihen: ogni

sepia afi e Prat Up riis da Fer bri ἢ

τεῷ (wes

ἤν,

SEIS £a ! ᾽ : - ; , vo n ,

Lu nt heel bern -^ Mun κθυνδοαμγβ κα cote ocn - ir d d rn "Ἢ Indis. E Suo. ^ κε E tef) l Vm. h is X Z tap . T. i pdt d Ms Lire n

PLC) Libido o ACH

SW iode n bb mU ut mae diee. n J

ναῶν

P MONUI σ᾿ - pone Acte et, Cr mom Rt we LA

lem P UE ^ abi um ^ comit LS Jae Y tiim

"v baud το dud ^ t . "A rut.

dtes oW

"$$

ak Du -

ACEXCCNS

prz

CLASSICS

The person charging this material is re- sponsible for its return to the library from which it was withdrawn on or before the Latest Date stamped below.

Theft, mutilation, and underlining of books

are reasons for disciplinary action and may result in dismissal from the University.

UNIVERSITY OF ILLINOIS LIBRARY AT URBANA-CHAMPAIGN

L161— O-1096

PROLEGOMENA

AD

ΠΟ X

SCRLBSIT

FRID. AUG. WOLFIUS.

EDITIO TERTIA QUAM CURAVIT

RUDOLFUS PEPPMÜLLER.

ADIECTAE SUNT EPISTOLAE WOLFII AD HEYNIUM SCHIPTAE.

HALIS SAXONUM,

E LIBRARIA ORPH AmNDIBOIETET

MDCCCLXXXIV.

PROLEGOMENA

AD

BE UPS RE BR UM

SIVE DE OPERUM/!EH/UMERICORUM

PRISCA ET GENUINA FORMA VARIISQUE MUTATIONIBUS ET PROBABILI RATIONE EMENDANDILI.

SORIPSIT

FRID. AUG. WOLFIUS.

VOLUMEN L

HALIS SAXONUM,

E LIBRARIA ORPHANOTROPHEILI.

MDCCCLXXXIV.

ΠΝ,

ΠΥ ΠΟΗΝΙΚΌΝΙΟ PRINCIPI ORITICORUM

IN HOMERO

ROORSSDOpOA C M.CPSOSNOESNOD A M QUE CONSECRAVIT

FRID. AUG. WOLFIUS.

ds 2f

Digitized by the Internet Archive in 2016 with funding from University of Illinois Urbana-Champaign Alternates

https://archive.org/details/prolegomenaadhomoO!1 wolf

PRAEFATIO EDITORIS.

Diu est, quum vir honestissimus, qui Orphanotrophei librariae nune praeest, me rogavit, ut divenditis alterius Prolegomenon editionis exemplis tertiam | appararem. Quod munus honorifieentissimum quanquam ego non detrectavi, tamen quum alia litterarum studia tum Opus- culorum Bergkianorum collectio, opus sane plenum laboris, ante hoe tempus impedivit, ne starem promisso. Pudebat. enim me, ut dicam, quod sentio, suscepto officio leviter fungi in tanto libello et typothetarum vitia, quibus ne primam quidem editionem videbam carere, vitiis, si fors ferret, aucta tertium repetere. Intelligebam autem Scholia in Poetam Villoisoniis nune plurimis locis Bekkeri Dindorfiique industria multo emendatiora legi, quorum textus omnibus fere locis a Wolfio laudatis coniparare diligentis editoris esse non ignorabam. Nunc feci, quod meum esse arbitrabar, temporis angustiis, quo id minus facerem, minus impeditus. Nec vero sicubi Wolfius, immortalis memoriae vir, vel sua vel aliena culpa mani- festo errore lapsus esse a. 1795 videretur, hoc silentio praetereundum duxi, etsi alienum esse a meo munere cognoveram adnotare, quidquid hominum doctorum soller- tia ae sagacitate coniunctim exinde rectius investigatum esset. Novarum editionum numeros 80 si quid aliud esset ad locos a Wolfio allatos facilius evolvendos, quod adiungere volui, id neminem puto facile vituperaturum

VIII Praefatio editoris.

esse. Alteram autem Prolegomenon partem, quam vocant, quippe qua nihil eontineri viderem cognitione dignum, consulto praetermisi, neque ut docti cuiusquam adnotatiuneulas fortuito margini adspersas aut iterarem, aut novas, si diis placeret, ex Bernhardyiano enotarem exemplo, quod post mortem viri doctissimi cum ceteris libris eius ad Gymnasii eivici Halensis bibliothecam per- venit, ab animo impetravi.

Prolegomenis nune tertium in Orphanotropheo typis mandatis epistolas ad Heynium Berolini olim a. 1797 in aedibus G. C. Naukii editas, quas Bernhardyium, virum de seriptis Wolfianis egregie meritum, a sua colleetione segregavisse non immerito doluit nuper Bur- sianus, quod iterum litterarum formis expressas addidi comites, multis id viris doctis gratum me fecisse spero.

Multum profecto temporis ac diligentiae impendi, ut haec Prolegomenon editio huius aetatis adiumentorum ope in lucem prodiret quam correctissima: nee poenitet me laboris in divino opere consumpti, a quo Homeri- corum studiorum, licet magnos fecerint progressus, qui penitus noscere vult rationem, ut antehae, sic et hodie proficisci debet et posthae debebit.

Dabam Halis Saxonum, a. d. VII. Idus Iunias a. MDCCCLX X XIV.

Rudolfus Peppmiüller.

— FRID. AUG, WOLFII

PROLEGOMENA AD HOMERUM.

PROLEGOMEN A.

r

Dapiex in primis genus est emendationis, quod libris veterum admoveri et potest et solet, ut a vitiis et maculis, quas ex longa peregrinatione in barbariem varias plurimas- que traxerunt, liberati, propius ad antiquam et suam for- mam revocentur. Alterum plus negotii et, paene dixerim, aerumnae habet; alterum. plus otiosae delectationis: utrum- que, recte si adhibetur, utile est; at alterum utilius. Nam qui optimis subsidüs vel, minime instructus, scriptorem nobis emendatiorem reddit, sive ingenio suo, sive paucorum librorum usu; quamvis vix triginta naevos sustulerit, cen- tum relinquat, eum tamen nemo de bonis litteris bene mereri neget. Itaque res fieri solebat tum maxime, quum libri ealamo scripti non ita pridem prelis subiici coepissent, inque dies summa novorum sSsubsidiorum exspectatio esset. Quem morem postea plerique sunt imitati ad nostram aeta- tem, etiam in iis scriptoribus, qui eritica materia et omni genere adiumentorum abunda|rent. Nimirum pauci novarum 4 recensionum auctores ita agunt, aut eam laboris patientiam afferunt, ut ex locis satis saepe reconditis et disparatis , in primisque ex veteribus exemplaribus, omnem varietatem lectionis contrahant, qua deinde cum vulgatis comparata, constantem emendationem aggrediantur. Immo consistunt

fere tum demum, ubi impeditior sensus vel ipsa specie Wolfii Prolegomena. Editio III. 1

2 Prolegomena.

d

manifestum vitium obiicitur; iam ad varias lectiones aut ad vetus exemplar confugiunt, surda plerumque oracula, nisi constanter eonsulentibus. Neque multum diversa ratio est eorum, qui, quantumvis interdum docti ae sollertes, omnem emendationem ex aliquot librorum MSS. fide suspensam esse volunt, aut qui texta, quae vocantur, plane edunt ad unius exemplum; velut isti tandem libri ad seriptoris salu- tem fatis destinati essent.

Ab hoe leviore et quasi desultorio genere plurimum discrepat iusta, perpetua et certis artis legibus nixa recen- sio. In illo nihil prope aliud, quam passim exstantia ali- quove libro prodita vulnera sanare volumus; transmittimus plura, ad sensum quidem bona et tolerabilia, sed ad aucto- ritatem nihilo meliora pessimis. lusta autem recensio, bonorum instrumentorum omnium stipata praesidio, ubique veram manum scriptoris rimatur; Scripturae cuiusque, non modo suspectae, testes ordine interrogat, et quam omnes annuunt, non nisi gravissimis de causis loco movet; alia,

5 per se scriptore dignissima, et ad veritatem seu ele|gantiam sententiae optima, non nisi suffragatione testium recipit; háud raro adeo, cogentibus illis, pro venustis infert minus venusta; emplastris solutis ulcera nudat; denique non mon- strata solum, ut mali medici, sed et latentia vitia curat. Hac in ratione tametsi ingenio et arti coniectandi minime locus deest, tamen quoniam omnis veteris scripturae fides ab incorruptis monumentis pendet, ante omnia est elabo- randum, id quod fieri certe nequit sine ingenio, ut fontium, unde cuiusque scriptoris textus hauriatur, proprietates et singularem naturam scerutemur; varios testes, per classes et familias dispositos, ex sua quemque indole metiamur, atque calliditate quadam, nec illa tamen cupida, eorum tanquam voces et nutus excipere discamus. Etenim in

Prolegomena. 3

——— M —————————— M M— M —— ——

plurimis rebus et Critico, et quieunque sibi rem historicam exquirendam sumpsit, imitanda est boni iudicis consuetudo et prudentia; qui prius, quid testes afferant, lente explo- rat, et omnia veritatis argumenta colligit, quam rel gestae coniecturam suam interponere audeat. Ac ne potest quidem fieri, ut qui paucis codicibus, quales vulgo occurrunt, fre- tus eoniecturam quamvis sagacissime exerceat, in multis veterem ac germanam scripturam assequatur. Nam ut in rebus iudicandis tabularum et litterarum penuriam ingenium compensare nullum potest; ita acerrima eius vis, non tem- perata et subaeta assiduo usu librorum, in historicis et criticis rebus frustra laborat. Quippe hae utraeque res magis | nomine quam genere inter se differunt, nec diversis 6 tenentur iudicandi regulis. Itaque ut ingenium, sicut par est, membranaceis thesauris longe praeferas, plurimum tamen interest ipsius ingeni, quam plurimos codices com- parari, quorum testimonis iudicium de vera lectione nita- tur, et multis modis adiuvetur divinatio. Quare quo fre- quentius scriptor aliquis ad codicum collationem vocatus est, eo magis iusta illa et constans recensio locum habet: in ceteris, qui adhue paucitate subsidiorum laborant, haud scio an multiplicandis textorum formis haec studia, nimis per se operosa, impediantur potius quam ornentur. n tales nempe recognetio quaedam, non veri nominis recensio cadere videri potest.

II.

Sed de his in universum nemo ambigat: in Homero autem, antiquissimo vate, id ipsum dubitari video, tantine tam novorum codicum auctoritas facienda sit. Nam nullus eorum ne postremorum quidem Latinorum scriptorum tem- pora attingit; pauci sunt et rari, qui XII. vel XI. saeculum

1 ᾿ς

4 Prolegomena.

excedant. (Quae dubitatio si eam vim habeat, ut poéta nobis ex his fontibus ad veritatem et integritatem textus, primum divino eius ore fusi, redigi nequeat, dicam post- hae, quam libenter hane sectam rationemque sequar. At quum veterum librorum fata eogito, nonnunquam praeter spem prospera, atque animadverto, quam prope germano 7nitori redditos habeamus Herodotum, Platonem, Xenophon- tem, alios aevi eiusdem, quos ex eorundem librariorum manibus accepimus; nisi forte priscorum ἀοιδῶν pessima ad nos exemplaria venerit, non reperio, cur his tanto minus quam illis confidendum sit. Accedit huc, quod Cri- ticorum Alexandrimorum, qui deinceps exstiterunt, opera contigit, ut nos haud dubie Homerum multis locis rectius scriptum legamus, quam illi ipsi legere possent. Denique in iis scriptoribus, qui Homeri versus apponunt, pauciores sane, quam quis speret, diversitates lectionis sunt, quae quidem alicuius momenti sint, nec infida memoria vitiatae, quas non ex istis codicibus paene easdem recipiamus. Novitas enim codicum non maius vitium est, quam homi- num adolescentia: etiam hic non semper aetas sapientiam affert; ut quisque antiquum et bonum auctorem bene sequi- tur, ita testis est bonus. Etsi igitur Scholiorum et Glos- sariorum apparatui aliquanto plus quam nudis membranis tribuo; pluribus tamen exemplis saepe perspexi, haec Car- mina non nisi utrisque coniunctis copiis ad eam scripturam revocari posse, quae neque ipsis sit indigna, nec a doctae antiquitatis praeceptis abhorrens. Et hoe in loco ita nobis acquiescendum erit, ut, si purum putum ἀοιδὸν quaera- mus, nec idem nobis, quod Plutarcho, Longino vel Pro- clo, satis esse putemus, aut ad inania vota, aut ad effre- natam divinandi libidinem res reditura esse videatur.

e

Prolegomena.

III.

Abiecta ergo spe, fore unquam, ut Carminum Home-8 ricorum quae primitus fuerit forma, alibi quam in mente nostra, et id quidem rudibus lineis, fingi queat, experien- dum videbatur, quo nos in expoliendis his aeternis et unicis Graeci ingenii reliquiis vestigia antiquitatis ducerent. Quam curam quum inter tot diversa, quae melior earum illustratio poscit, primam et maxime necessariam esse censerem, hac editione ad eam ita animum applicui, ut accuratioris recensionis, cuius modum supra designavi, spe- cimen darem. [ἃ Homero nondum contigisse, inter erudi- tos constat. Nam instrumentorum idoneo numero carentes antehae editores ne poterant quidem, si voluissent, tale consihium inire: itaque plerumque, nisi eos forte aliquis pannus Scholi vel Eustathii codicisve varietas commoveret, obviae perspicuitati sententiarum secure indormiebant. Adeo Homero insignis sua laus tenuitatem attulit et maciem, quum 411] vitüs suis pinguescerent. Lycophronis tenebras Sl obiecisset, mirum ni ei toti greges baiulorum iam dudum lucem undecunque apportassent. Non ego cuiquam eorum, qui poétam olim ediderunt, vitio vertam, tam parum stu-. diose ab iis membranas et reliquias Scholiorum ex biblio- thecis conquisitas esse: id fortunae magis est quam ingenii aut industriae: quanquam nonnulli, ut Berglerus, etiam oblatas eiusmodi opes spreverunt; alüs autem, ut Italicis editoribus, earum utendarum facultas in vicinia erat. In9 his rebus, ut dixi, easus dominatur. Sed quod ne haec quidem, quae apud vulgatos scriptores, Grammaticos et Lexieographos in promptu erant, nee congesta ab ullo eorum, neque ad constituendum textum adhibita sunt, id soli negligentiae ac levitati imputandum dixeris. Nam quis primum evolvat v. c. Apollonium Dyscolum, Etymologicum M.

θ Prolegomena.

— 4

Hesychium, quin statim viderit, multas ibi lectiones et διττογραφίας latere? ut huius certe rei monitore nemo egeret. At minoris operae est, virgulae euidam divinae fidere, si quid ea inter ipsam curam edendi offerat, quam tot tam tetricae doctrinae libros tractare, animo ad unum opus intento. Quid? quod eos ne Eustathium quidem, cui omnes interpretationis Homerieae palmam dabant, totum constanter pervolutasse, et quae huie insunt utilia excerp- sisse, quaevis Rhapsodia arguit.

Henr. quidem Stephanum Barnesius non immerito accu- sat Eustathio negligenter usum fuisse: nisi laboriosissimum virum, quum subitarias notas scriberet, ea dicas afferre noluisse, quibus non ad corrigendum usus esset. llis enim saeculis impune dissimulabantur labores, quos hodie mutatis moribus in lucem proferre cogimur. lta ab Aldina inde secunda pluribus priorum editorum, quamvis tacentibus, hune Grammaticum prorsus neglectum non credam, ex quo eos etiam recepisse video nonnulla, quae vix aliunde sumere possent: sed constantiam comparationis non reperio. Eam-

10que ne Roimmana quidem editio plane probat, illa quae tex- tüm iuxta et illus Commentarium continet. Ipse vero Barnesius, qui Eustathii énmééma serinméa se compiasse iactat, quam in hae et reliquis professionibus suis vanus sit, et alii viri docti, et unus de paucis, qui Eustathium gnaviter perlegerant, Valckenarius monuit. Neque tamen DBarnesius, cetera ineptus homo, et parum accurate doctus, hac laude fraudandus est, eum fuisse primum, qui ex antiquis scri- ptoribus aliquid ad insequentium usum expromeret, aliquid ipse etiam ex his fontibus bene corrigeret. Temerarias eius correctiones, numero plures, qui rursus expunxit, Clarkius, vir grammaticae doctrinae peritissimus, ingenium ubique prodit tali labori et ommni severitati criticae operae

Prolegomena. τ

alienum. s igitur auctoritatem lectionum, quae quidem ex vetustis exemplis peti debebat, omisit, contentus fere parva illa varietate, quam Appendix vulgarium olim edi- tionum, et Stephanus Barnesiusque dederant; ad Eustathium vel Scholia rarius devertit, ubi alii haeserant, aut ipse sen- tentiae suae quaerebat auctorem; reliqua leviter, et leniter, miraque moderatione, ut nonnunquam vel in meris ineptiis Barnesii nihil nisi édomeam rationem desideret. Alio animo et doctrinae apparatu ad repetendum Clarkianum exemplum accessit Ernestius, etsi non sponte, sed librarii sui volun- tate. Quam ob rem eum magis admirandum puto in or- nando hoc alieno opere, quam in propriis quibusdam, quae contentiori studio per|polivit. Hic tamen, qui et conferen- dis pluribus libris et vero etiam iudicando, id quod multis locis acutissime facit, omnium optime de lectione Homerica meruit, idem videbat significabatque in Praefat. Vol. V., quantum porro laborandum esset, dum contingere posset poétae, ut ab omni parte purus et emendatus prodiret. Tantum aberat ille a perversa opinione eorum, qui hodie- que hune textum, qualis paullatim forte fortuna factus est, genuinum ac prope /Movoózrvevorov habere videntur; istorum exemplo Buxtorfianorum, qui eandem rem olim praedicabant de Hebraico eodice suo, quum ab eo omnem ingenii et tantum non rationis humanae usum arcerent, ea quoque tanquam ϑεόσενξυστα reveriti, quae nunc a doctis ' vitiosissima putantur.

IV.

Nee vero Ernestius quidquam minus sperare potuit, quam tales exornando Homero tantasque copias superesse, quantae his demum septem annis obtigerunt. lam hic

8 Prolegomena.

paucis verbis delibandum nobis est insigne meritum Villoi- sonii, qui primus duos Iliadis codices Venetos in publicum protulit eum. ea Scholiorum congerie, quae antiquarum et ad horum Carminum fata et textus conditionem perspicien- dam utilium rerum copiam multo maiorem, quam ceteri in unum oollati libri omnes, suppeditat, atque omnino cri- ticis et grammaticis divitiis non modo Eustathio, sed omni- 12bus omnium poétarum | Scholiastis longe antecellit. Igno- scenda sit forsan cupiditas quaedam in laudando libro, quem longa et operosa tractatio nobis carum fecit. Verum ita de illo quemque existimare cogat levis comparatio eorum, quae in hoec genere erant prius vulgata: secus qui sentie- bant, vel non recentes erant a Scholiastarum lectione, vel editoris prima promissione in nimiam spem erecti, speratis mox minora se accepisse aegre ferebant. Videntur adeo fuisse, qui quum Zenodoti, Aristarchi, Cratetis, Alexionis, tot aliorum Alexandrinorum, nomina ibi saepe afferri, lectio- nes etiam editionum , quarum tenuis ad nos memoria venis- set, atque multorum singularia de Homero scripta laudari audivissent, continuo has ipsas commentationes et δεορϑώ- σξις, in unum corpus compactas, nobis oblatum iri opina- rentur. "Tandem prodiit liber, longa exspectatione doctorum celebratus, plus dimidio minor quam Eustathius. Et attulit tantummodo ex illis criticorum οὖ interpretum operibus Excerpta, non eo instituto facta, quod quis nostrum nunc sequatur in excerpendo, modo uberiora, modo contractiora; plurimis quidem referta lectionibus, sed iis nee primorum :ontium , nec rationum explicatione satis munitis; postremo multa, quae ad doctrinam et litteraturam Homericam, pauca, quae ad sensum poéticarum virtutum informandum faciant, admodum nihil, quod vatis aetatem suis opinionibus, mori- bus et omni sentiendi et cogitandi tenore repraesentet;

Prolegomena. 9

ne quid de | auctario nugarum doctarum et indoctarum 15 dicam, quo haee quoque Scholia aevum suum testantur. Quare, ut nune se res habet, ex quo Graecorum ac Latinorum litterae in popularem gyrum coartari coeperunt, valde verendum est, ne operi, quod maxime deficit in 118, quae vulgo cupidissime anquirimus, vix aliqui eontingant e longinquo venerantes, lectores perpauci. Neque id, ut hodie loqui solent, legi potest; assidue tractari, excuti, cum reliquis omnibus, quibus vetustas pepercit, subsidiis curiose conferri poscit. (Quod quo quis fecerit studiosius, eo magis intelligat oportet, ex quanto naufragio in hoc doctrinae orbe quam pauca ad nos perlapsa fragmenta sint, instar forulorum aliquot ex bibliotheca ingenti. Qua de re postea, si locum de Homericae lectionis fontibus attigero, pluribus dicendum erit. Sed quamvis ne unius quidem celebrium Criticorum veterum integras animadversiones aut recensionem recuperemus, quas propter varias causas mihi verisimile non est, genuino suo habitu in V. et VI. saecu- lum perdurasse; passimque in vulgato textu scripturae sint iure suspectae, quas nobis nulla notatio sollicitet; alia prorsus deserta, quae a veteribus diverse illustrata esse aliunde discere vel suspicari liceat; quum nonnulla, quae interprete non egebant, obruat moles commentariorum : sed quamvis haec et maiora desideres, tamen eorum, quae docte, acute, ingeniose notata, quae utiliter animadversa, aut ex antiquissimo | aevo propagata sunt, adeo superat14 copia, ut quisque videat hoe thesauro recluso tantum ad- iumenti Homero ad aecuratam, et criticam et historicam, interpretationem allatum, quantum ad aliorum poétarum, quos iidem Alexandrini tractaverunt, habemus nullum. Ergo desinant aliquando Orientalium litterarum magistri, Masora sua superbi, dolere fortunam nostram, «quod nobis scriptu-

10 Prolegomena.

rae Homericae auctoritas posita sit in tam novorum codi- cum fide, plerisque veterum recensionum vestigiis 510 obtritis ac deletis, ut textus nostri conformatio paene in obscuro lateat. Habemus nune, si omnia undique excerpta componimus, Masoram etiam Graecam quandam, tum vetu- state, tum variae eruditionis copia multo praestantiorem, multoque melius servatam. Atque hace utraque, et Graeca et Hebraica, farragime comparanda, nune demum altius perspicere licebit, a quibus principiis olim omnis emendatio librorum et critica ars profecta sit, cum aliis rebus pluri- bus, quibus litteratae antiquitatis cognitio eontinetur: cui studio etiam ad intelligendum poótam saepe plus debemus, quam hic locus capiat. (uod autem inprimis notabile est, et Venetis his codd. eximium pretium addit; accepimus in ilis normam et quasi amussim, ad quam codicum nostro- rum, et eorum qui posthae conferentur, qualitas et conditio firmiter exigi possit. Illud iam nune nos docuit usus variantium, quas ex 15 quinque eodd. Vindobonensibus edidit | Alterus, vir doctissi- mus et indefessa industria. Sed hae lectiones, cum Vene- tis ceterisque copiis comparatae, mihi parum spei relinquunt, fore ut ad lIliada quidem ex codicibus multa nova et prae- cipua usquam prodeant. Nam ipsi meliores libri Vindobo- nenses nihil aliud fere nisi cognita et alibi reperta confir- mant, quum ex lis appareat, quae lectiones alicui posterio- rum temporum Grammatico vel librario praestabiliores visae sint. Cuiusmodi auctoritates quoniam nec ipsae per se, nec numerus et multitudo earum quidquam momenti faciat, praesertim. si non nominatae, auctorum gravitate careant; haud paullo plus aecessurum putem huie apparatui lectio- num, si viri docti plura Glossaria et Scholia inedita excus- serint, quam si nos ditaverint decem vel viginti novorum

Prolegomena. 11

codicum scripturis. Quidni autem illud unius Homeri gratia operae pretium sit? quando aliorum librorum veterum, sacro- rum quidem, critica illustratio admodum nuper tot equos viros exereuit, ipsos adeo Europae fines egressa, tantum- que hausit nummorum, quorum tertia parte pauper Home- rus contentus esset. Nune ille adhue Kennicottum suum exspectat, ut denique constet, quid omnino in deperditis numerandum, cuius adhue quasi ex quisquilüs corradendi spes reliqua sit.

V.

Gaudebo, si falsus fuero: mihi vero paratis opibus acquiescendum putanti, quum Odysseae | tantum novos codi- ces quaererem, statim ab eo tempore, quo poéta primum in hae urbe usui scholarum aptaretur, ipsa tunc curae meae festinatio quodammodo extorsit hoe consilii, ut colli- gendo, quodeunque textus rationibus ullo modo profore videretur, strenue me ad hune recensionis laborem pararem. Quidquid interea egi, etsi nonnulla me satis occupatum tenebant subsecivae operae fuerunt; Homerum nunquam diu ex animo et conspectu amisi. Nam plurima videbam mihi non solum colligenda sed etiam discenda et ab initiis pertractanda esse, quippe qui tum, quum primum ederem, doctam interpretationem vix attigissem. Itaque exorsus ab Eustathio, grammaticam partem eius diligenter excussi; mox excerpsi lectiones, quas ille aut in vulgatis exemplis suis, aut in marginibus eorum, vel alibi reperisse se pro- deret. Adiunxi deinde, praeter cetera tum vulgata Scholia, bonum numerum variantium et notarum critici generis, quas mihi duo nune desideratissimi amici ex cod. Lipsiensi Paullino exsignaverant, in recensu Ernestiano omissas.

qo | Prolegomena.

ΕΞ — up δ. ...- ——— Ec rre

Paullo post proprio studio pervolvi Lexicographos , Scho- liastas et alios Grammaticos veteres, tum, prout tempus meum ferebat, reliquos scriptores, quoscunque ullum Home- ricae scripturae vestigium servare sperabam. Neque inter haec neglexi poótas Graecos, in primis Alexandrinos, imi- tationes Homeri consectans, non ut, quomodo flores. olerent l7in alienum solum translati, adverterem, etsi | eius studii, suo loco adhibiti, non despicio elegantiam ; sed sicubi isti usu verborum et genere loquendi, ad principem artis suae conformato, significarent, quid in optimis exemplaribus illius legissent, aut legendum ipsi censuissent. Cuius animad- versionis, ne quis eam longius evagatam putet, satis magnum fructum percepl, praesertim ex iis poétis, quos ambiguum est poétasne verius an litteratores dicamus. Ita vero lustratis Graecarum et Latinarum litterarum latebris omnibus, quae uspiam susceptae rei adiumentum ostende- rent, grandique lectionum et criticarum notationum apparatu contracto, aueti sumus Venetis illis et Vindobonensibus praesidis. Novus hie campus apertus novum laborem obiecit in Hs ipsis, quae absoluta putaram. | Videbam enim bonam partem confectae viae mihi iterandam esse, ut primam messem cum novis opibus contenderem, et, si forte aliquid utile antea pro spico nequam omisissem, id ex contentione rectius aestimatum reprehenderem. Qua in opera quo pro- gressus sum longius, eo mirabilius sentire coepi de Vene- torum Scholiorum praestantia, sine quibus multarum lectio- num et versuum auctoritas nobis prorsus incomperta esset. Neque hoc nobis solis dolendum erat, qui in his studiis tam sero versamur. Nam etiam Eustathium, quem deinde iterum tertiumque comparavi, quum antiquissimi codicis Ven. CCOCLIII. notitia caruisset, ista in re cognovi haud 18multo meliore fortuna usum, quam quemvis | recentiorum

Prolegomena. 13

editorum cum fproletarüis codicibus suis. At ille, qui in Homero nihil praeter pulehrum poótam mirabatur, priscorum eius fatorum minus curiosus, et rhetoricos potius quam eriticos interpretes sectatus, omnino ab hae parte non tan- tam, quanta vulgo fruitur, laudem meruit, plurimam debet iaeturae doctiorum Scholiorum.

Postremo retuli me ad cognoscendum, quidquid bonae frugis allatum esset ex manu scriptis exemplaribus, curam- que conferendarum primarum editionum, institutam ab Er- nestio, usque ad Stephanianam persecutus sum; longe qui- dem minore fructu quam labore. Paucae enim his editis libris propriae sunt lectiones; et quae in eo numero bonae sunt et textu dignae, earum quoad fontes ignoramus, non ita gravis auctoritas esse potest; quum codices quidam, praecipue Venetus ille, propter testimonia Scholiorum ple- rumque etiam ibi mereantur fidem, ubi ceterorum librorum consensus non accedit. Qua in re saepe mihi usu venit, ut longo circuitu pervenirem ad eas correctiones, quas eximii libri primus adspectus frustra obtulerat. Nam quae magna est huius mei ac Veneti textus convenientia, eam sponte natam habui, non quaesivi. Quoniam enim me constanter ad fidem testatae antiquitatis contuleram , nihil tribuens vulgari levitati, quae dum seripturae veritatem elegantia vel simili specie metitur, nova et antiqua fere nullo discrimine arripit; etiam principes editiones perraro, et ne Venetum quidem codicem neque Eustathium nisi de19 fontibus suis monentes, audiendos esse duxi. ltaque si in humus verbosissimi hominis voluminibus nihil aliud quam variantes lectiones quaesissem, quum ex iis, quae ipsi propriae sunt, paucissimas receperim, minima pars emen- dationis meae mihi maximo taedio et dispendio temporis redimenda erat.

14 Prolegomena.

Υ..

Sed nequaquam me poenitet huius studii, quod per hane occasionem in tractatione veterum Grammaticorum consumpsi. Immo tantum eo me adiutum sentio, non modo ad hoe opus, sed ad omnem facultatem linguae Graecae, neminem ut arbitrer in ullo Graeco scriptore edendo profi- cere posse, misi simili cursu lectionis praecepta illorum collegerit, et ad optimas rationes examinaverit. Neque id molestum negotium est ei, qui assiduus et alacri animo - idoneas rei horas carpere consuerit. Credo sane facilius esse, Grammaticorum minutias ridentem , de Homerici sae- euli barbarie et horrido sive erudito cultu sermonis, de fabulari historia et insipientia mythica, vel de epici Car- minis virtutibus ex Aristotelis decretis philosopho molimine disputare. Nempe taedet in ista lectione doctos indoctarum quarundam et minutarum argutiarum. At primum modestia vetat ullam rem contemnere, priusquam eam probe cogno- veris. Et, ne dicam, quam multa illi nobis soli ex vetusta

20memoria servaverint, iidem argutuli saepe | etiam sensum verborum optime expediunt, quippe quos usus linguae non- dum penitus amissus tutos praestabat a pluribus erroribus, quos hodie male tegimus novae interpretationis deliciis. In Homero porro singularis oblectatio quaedam et dignitas ilius operae accedit ex eo, quod variarum lectionum et eanonum technicorum, quos libri grammatici et Scholia praebent, conquisitione et censura in vetus et plerisque antiquis scriptoribus antiquius aevum ae quasi in societatem vocamur doctissimorum Criticorum , quorum iudicia et prae- ceptiones, quibus olim Ciceronis, Virgili, Horati adole- scentia alebatur!), quamvis de Graeca, id est patria ipso-

1) Non ambitiose hoe dici, plures loci Ciceronis, Senecae et

Prolegomena. 15

rum, lingua scriptas, nos barbari ὀιμιμαϑεῖς passim non absurde refingere posse videamur. Talem conditionem cri- tici muneris, nullus est scriptor aut poéta antiquitatis, qui perinde atque hiec noster offerat. Quum vero plurima ex illorum Criticorum commentariis, tanquam per manus tra- dita, alia in alias aetates, vetustissima partim in novissi- mas, devenerint, omnes istius generis reliquias colligere plane oportuit eum, qui integriorem textum requirebat. Quodsi illud industrie feci, atque nullum neglexi locum, unde hane recensionem limatiorem redderem, nihil mihi laboravisse videor, praeterquam quod res ipsa exi|geret.?21 Minime ergo querar, quantum molestiae exhauserim in hoc tam diversarum rerum paratu, in tot scriptoribus pervol- vendis, in legendis et partim reconcinnandis Scholis, atque in eonquirenda et excutienda tanta et persaepe inutili far- ragine glossarum et lectionum. —Navavi libens, quod, qua- . leceunque navavi, et ad meam ipsius utilitatem. Ac me | haee quidem de studiis meis praefarer, nisi mihi ratio eius operis reddenda esset, in quo alienis laboribus frui non liceret. A iactatione industriae tantum absum, ut non tam laudi mihi dari cupiam, si necessariam operam non detre- ctarim, quam vitio, si vel minus recte in ea sim versatus, vel quidquam certae emendationi profuturum omiserim.

MET,

Etenim illud mihi unum propositum fuit praecipue, ut textum Homeri ad normam eruditae antiquitatis emendarem, atque eum verbis, interpunetione, accentibus, prope talem exhiberem, qualis ex recensionibus olim probatissimis refictus,

aliorum docent, atque omnis ratio grammaticae et liberalis insti- tutionis apud. Romanos.

16 Prolegomena.

51 tantum sperare fas est, Longino alicui seu alii veteri Critico, qui copiis Alexandrinorum perite moderateque uti sciret, satis placiturus fuisse videretur. Hoc quid rei sit atque consilii, et quas in eo rationes secutus sim, Com- mentari materia est, non Praefationis. Nam si non solum indoctorum calumnias amovere, sed ipsas causas instituti 22ad liquidum perducere velim, multa, quae vulgaribus | erro- ribus implieantur, ad verum revocanda sint; alia, quae tot librorum interitus obscurat, alte repetitis historicis coniectu- ris illustranda, omniaque confirmanda exemplis, ad commu- nem intelligentiam delectis. Ut vero clarius appareat, qui- bus potissimum praeceptis regatur Homerica emendatio, maximo studio in tralaticii textus mutationes inquiri oportet, recensendis fontibus et rivulis earum, qui vel olim mana- verunt, vel etiam hodie patent. In hae infinita copia rerum nune eo utar temperamento, ut gravissima quaeque et utilissima paucis exsequar, nec ipsum, quem ingressus sum, eursum, sed extremos tantum fines eius et summam proponam. Igitur quum vulgatae scripturae conditionem et eius reformandae necessitatem attigero, primas lineas dabo disquisitionis, qua per ser aetates disparis intervalli et ingenii interior historia critica horum Carminum ad nostrum usque tempus deducatur. Prenam aetatem ponimus ab origine 4psorum, ἢ. e. tempore cultioris poésis lonum, (circiter ante Chr. 950.) ad /sistratwn, tyrannum Athenien- sem, eui a veteribus duorum corporum, quae nune obtinet, dispositio tribuitur; 11. a JZ*sisérato ad Zenodotwm, qui pri- mus ex Grammaticis eritieae Homericae celebriorem viam aperuit; IIL a Zenodoto ad .4pvonem, propter artem inter- pretandi poétae, ut Seneca scribit, tota (Graecia cireum- latum; IV. ab hoc inde ad .Longinwm ae discipulum eius, Porphyriunm, a quo utroque lectio et interpretatio Homeri

Prolegomena. "TZ

quodam modo adiuta est; | V.a Porphyrio usque ad auctorem 23 editionis princlpls, JDemetriwm Chalcondylen , Atheniensem; VI horum trium proximorum saeculorum, quibus Homerus variis modis ingenia virorum doctorum et officinas typogra- phorum exercuit. ?) Haec prior pars erit huius Praefationis ; posterior in causis, quibus Homerica emendatio nitatur, 24 gravissimisque et propris eius legibus atque in ratione consili nostri reddenda versabitur.

2) Haee una postrema aetas, quam in ceteris scriptoribus historia htteraria raro egreditur, tantum proventum habet omnis generis librorum, ut titulos eorum percensere magnum negotium sit. Curavit id nuper novus Editor Bibliothecae Fabricianae copiose et accurate; neque ile tamen in iudicandis instrumentis rei eriticae et indice editionum aliis nihil mutandum et augendum reliquit. Nobis vero iterum monendi sunt lectores, ne quid aliud exspectent quam uberioris scriptionis adumbrationem, et eam magis in interiore usu criticae silvae quam in rebus litterariis occupatam. Quapropter antiquos potissimum fontes anquiremus, non hos novitios editorum librorum: quibus quae factae sunt vicis- situdines textus, si cum illis comparentur, vix dignae sunt occu- pati hominis indagatione. Omnino in hae parte antiquarum litte- rarum plurima sunt, quae ne te lateant, sedulo curare debeas; sed ita, ut statim cognita vel chartis mandata libenter obliviscare, saltem dissimules ea, quae frustra collegeris. 5S1 quid autem ab alis iam dudum collectum repetam, communi materia utar novo modo. Qua in re me admodum sollicitum habent angustiae huius libelh, unde brevitas exsistet parum apta talibus rebus, et inter- dum immodestiae speciem habitura. Sed parendum erat necessi- tati, etiam eum incommodo quodam.

Wolfii Prolegomena. Editio III. 1: D

18 Prolegomena.

PO RS VII.

Jam primum subeat mirari, cur, quum tam raro in Homero graviora vitia, offendant, tantum tamen operae in correctione eius ponendum statuam. Apollonium Rhodium contende, quomodo ante Brunckium legebatur, vel Quinti Smyrnael etiam. nune mendosissima exemplaria; sane non poterit tot saeculis antiquior vates non et integerrimus videri et emendatissimus. At qualem integrum librum dicimus critico quidem sensu? Haud eum profecto, qui absque offensa legi possit, et in quo nihil sit eleganti consuetudini sermonis et reliquis recte scribendi legibus contrarium. Ut nihil eiusmodi sit in vulgato textu, non continuo pro puro et emendato habendus erit; immo nonnunquam ob id ipsum, si eiusmodi nihil insit, tanto magis germana integritate sua fraudatus esse videatur. Non dubito fore, qui hoe subab- surde dici opinentur. Sed si textum scriptorum veterum supra recte retuli ad factorum Astoricorum spectationem , in

25e0 constituendo nullam speciem pro|babilitatis ex sensu ele- gantiae ductam, verum proba et satis antiqua exemplaria principatum habere necesse est. Longe autem aliud est, in optimorum testium fide spectanda leges historiae con- iungere cum usu linguae, cum rerum doctrina atque sensu pulchri; aliud, hoc volatico sensu tanquam ventulo impelli, ut, quaecunque lectio venusta et commoda obiiciatur, ean- dem veram et germanam esse credamus. Saepe enim seve- riore iudicio, quod a veterrimarum auctoritatum collatione ducendum est, plane efficitur, ea omnes numeros veritatis habere, in quibus maximae offensae sint, alia autem incer- tae aut nullius fidei esse, quae perquam probabili et festivo sensu niteant.

Prolegomena. 19

Quid vero, si ne nitent quidem vulgata, quae antiquio- rum librorum consensui adversantur? Sed nolo statim eius generis exempla proferre, qualia lam olim quaedam, satis gravibus de causis, textu eieci: ut Il. f. 451. &xdorov, 1.991. év 7c:&0iq, 3. 563. (559.) σέλας; ἀ 328. Bae, H. 943. Jiavre, v. 346. τετεύχατον, E. 168. τόν, sc. 468. μέν intrusum ante ἀγαχλειτόν etc. in quibus, factam cor- rectionem Venetus et alii postea collati codices confirmant. Primum potius causam meam tenebo iis exemplis, quorum vitia non orationis vel sententiae pravitate, sed solis testi- moniis et auctoritate librorum arguuntur. (Quis enim verbi causa Il. e. 91. éw στρατῷ mutet in ““χαιῶν, D. 865. Πυλαιμένεος in Ταλαιμένεος, y. 290. ζάχοτόν τινα £uue- vaL in ζάχοτόν τέ viv ἕμμεναι, ὃ. 435. ἀχούσασαι in ἀχούουσαι, 8. 159. υἱοὺς in υἷας, C. 380. et 385. &rAÓ- χάμου in &UrAóxouor, v. 284. “Ἔχτορα in "Exrogt, (quem versum duplici errore pervertit Ernestius,) 9. 4. ἅμα in ὑπό, t. 680. (676.) ἅμ᾽ 24oystotowv in iv :4ργ., x. 950. vQvot in vit, À. 466. ἀὐτή in φωνή, u. 9. τῷ € οὔτι in τὸ XXL οὔτι, Y. 191. Πολυφοίτην in Πολυφήτην, ἕξ. 506. ὑχτὸ χλωρὸν δέος εἷλε in ὑγεὸ τρόμος ἔλλαβε γυῖα, o. 510. αὐτοσχεδίην in αὐτοσχεδίῃ, τι. 810. αἰνῶς in αὐτόν, o. 266. vóc01 ἄρα "Toccv ἰαχὴ γένετο in τόσση ἄρα Τρῶες ἰαχῇ ἴσαν, σ. 63. ἴδω τε in ἴδοιμι), τ. 898. ζεύγνυσαν in ζεύγνυον, v. 308. “ταῖΐδες χεαίδων in 7ταίδων 7ταῖδες, φ. 33. χαταχτάμεγναι in δαϊζέμεναι, y. ὅθ. ἐλέαιρε in ἑλέησον, W. 362. tzczvototv in. ἱχυτοιϊν, ὦ. ὅ26. ἀχνυμένους in ἀχνυ- μένοις --- quis, inquam, haec et similia multa ita mutare ausit, quum, utrà utris praestent, ex ipsis vix | intelligatur, nisi has mutationes vel Eustathius et Scholiastae, vel scri-

[*) "Idouc cum ceteris coniunetivis in - με primum reposuit Wolfius a. 1804.]

9*

20

20 Prolegomena.

ptores Graeci, qui partem illorum versuum afferunt, vel exemplaria plurima et optima fieri iubeant? Hanc legem Si valere negaris, negamus vicissim esse quenquam ullius nationis aut aetatis scriptorem, qui non probabili coniectura a nobis corrigi eleganter atque interpolari queat. Interpolatorum quidem versuum hie modo quatuor specimina dabo, Il. «. 265. β. 168. q. 480. Odyss. β. 191. Horum priores duo apparet bonos esse et locis suis aptis- simos, alterum etiam plane Homericum, nimirum repetitum ex principio libri; tertium non minus Homericum, et tam 27 bene | cohaerentem structurae, ut expunctum prope doleas; quartum denique nec numeris malum neque sententia, si modo cum Clarkio refingas δυνήσεται. Sed hi versus omnes ut vel maxime videantur Homerici esse, non tamen sunt Homeri: nisi forte ilius est, quidquid 1000 annis post fortasse aemulo spiritu effictum esse fide librorum constat, aut si quos Homeri similes versus Rhodomannus fecit in Palaestina sua. Nam primus illorum a plerisque probatis libris abest, neque eum ullus Schol. nec Eustathius usquam agnoscit, ut sero adscriptum putes ex Scuto Herc. 182. Alterius nihilo maior auctoritas est ab optimis Scho- liis et codicibus. Illa enim maximam interpunctionem requi- runt inter v. 167. et 169., cuius ἀσύγνδετον σύνταξιν, quae nune exempto medio versu rudem offendat, si veteres Cri- tici duram putassent, facile ita lenire potuissent, εὗρε δ᾽ &ztevta. Tertium iam alii summoverunt, quem et Eustath. et plures boni codd. reiiciunt cum edit. principe et Romana. Neque quarto versui fides est apud Eustathium et alios libros, qui eum partim habent variatum in clausula, quae scilicet non simul trahi poterat ex Il. α. 562. Hos igitur et aliquot alios versus, etsi minime ineptos, nemo profecto non reiiculos putet, si eos nuper Rhodomannus

Prolegomena. I

fecerit aut Barnesius (nam hic interdum aliquid offert οἴχοϑεν, ut ait:) ata sepultis ingeniis abhinc plura saecula profectos non licebit reiicere? Discere velim, quo iure nobis ceteri retinendi sint.

IX.

Aliud genus est vulgatarum lectionum multo frequen- 28 tius, quod librorum quidem et recensionum veterum assensu minime careat, nec tamen vel propter usum huius poétae, vel propter conformationem et tenorem sententiae, vel aliam talem causam non expellendum et ad meliores libros revo- candum videatur. "Verum in hoe genere, sicut etiam in priore illo, dubium facit interdum penuria bonorum fontium, quo lectio quaeque referenda sit, utrum ad ineuriam edi- torum, an ad codicum, quibus illi usi sunt, adeoque ipso- rum veterum auctoritatem. Ut vulgata Πιξρίῃ 9. 766. unde nobis in omnes editt. venerit, ignoro; neque vero ex Hymno in Merc. 70. sqq. aut aliunde defendere possum. Ibi enim non pastoris ab .Amphryso, sed armentorum diis sacrorum mentio fit. Plerique autem boni codd. [?]?) cum Eustath. servant nomen paene inauditum in geographia, sed hoc ipso ad corruptionem pronum, (ϑηρείη s ΠΗηρδίῃ, idque haud dubie ex hoe loco praebent Stephanus Byz. et Hesychius pro regione Thessaliae Pheris vicina. Sed alia- rum multo plurium lectionum te|stes exstant minime obscuri; 29 quorum tamen nec numerus nec alias spectata bonitas fidem facere potest iis, quibus eam istarum aliqua causarum

3) Nonnulli eorum, ut Venetus, initium et quasi omen quod- dam depravationis habent, Πηερίη. In Scholüs nihil est ad ἢ. v., neque in illis vulgatum affertur nisi uno loco y. 383. Sed hanc auctoritatem non graviorem, puto, quam Macrobii, habuisset Valekenar. quem vide ad Ammon. III, 12.

29 Prolegomena.

derogat. Qua ex classe haec exempla ei, qui Homeri in- genium et consuetudinem loquendi calluerit, quid velim, uno conspectu ostendant: Il. α. 20. λύσαιτε φίλην τὰ ὁ᾽ ἄποινα δέχεσϑε mutatum in λῦσαί ve q. τά τ᾽ ἄτπτοινα δέχεσθαι, D. 298. ἣν in ὅν, y. 42. δητόψιον in ὑτεόιμιον, ὃ. 24. Ἥρη in Ἥρῃ, e. 221. αἀπτοβήσομαι in. ἐγειβήσομαι, C. 51. δτειϑε- in 0guve, ἡ. 211. μέσσω in μέσσῳ, 9. 454. τὸ δὲ «aL veveAtouévov ἔσται in τὸ δὲ xev vev. ἦεν, 1. 632. (628.) φόνοιο in φονῆος, 4. 88. δἴσξαι in γνώσεαι, À. 51. ue9^ ἱσυττήων in μέγ᾽ tuor, u. 382. χείρεσιν ἀμφοτέ- onc (s. χδιρί ye vij ἑτέρῃ) φέροι in χείρεσσ᾽ αιιφοτέρῃς ὄχοι, v. A85. ivi ϑυμῷ in ἐπὶ ϑυμῷ, E. 414. ῥιτεῆς in χυληγῆς, o. 319. νόον in χτύττον, zc. (39. Ezceye in éqperte, o. 365. πόνον in φόνον, o. 531. tg&ov in stgdcv, v. 19. ér&gztevo in wvev&gzterO, v. 30. xé«aovo in χεχαῦται, q. 498. &w&w a in ὕχταιϑα, y. 396. μεμαώς in. μεμαῶτα, V. 280. σθένος in «Aéoc, ὦ. 193. χασίγνητοι ἕταροι τὲ in χασίγνητοί 9? ἕταροί τε.

Ex ills nune ἃ me reiectis lectionibus nonnullae satis antiquos et idoneos auctores habent, partim in Scholis nominatim appellatos. Sed ne dicam, diversarum lectionum optione data nobis proprii iudicii necessitatem imponi; quid est, quod nos adigat in verba Criticorum veterum, ubi eos Homero indecora interdum melioribus iam tum receptis

30praetulisse, aut ex importuna coniectura | intulisse reperi- mus? Ridetur cor Zenodoti et decur Cratetis; an Aristarcho ea ubique acies mentis et iudicii fuit, ut ab eo dissentire sit nefas? —Auoctoritatem profecto non faciunt magna nomina; quibus adeo si ipsius poóétae repugnat ingenium et aliunde

[*) &ie Wolfius emendavit, non χασιγνηταί, quod male legi- tur in omnibus Prolegg. editionibus. ]

Prolegomena. 23

exploratus usus, utra maior auctoritas sit, illius an multis saeculis posteriorum Criticorum, per se ne quaerendum quidem vel dubitandum videtur. Utinam modo singulis locis constaret, quid illorum quisque primus invexerit in textum, et qualem eum acceperit a superioribus.

Pertinent huc etiam integri quidam versus, quos vel optimorum exemplarium conspiratio a suspicione interpola- tonis non defendat. Ex hoc numero infra plures, nune unum afferam maxime notabilem ll. ». 731., qui in omni- bus adhue collatis codd. praeter Vindob. CXVII. et, quod maxime mirere, in ipso Veneto offertur sine obelo*) | Nam sententiam, qua se Polydamas cum Hectore comparat, isto versu illepide ultra propositum trahi, facile sentias. At paullo disertior est nonnunquam Homerus quam sententia postulat, neque ille ex frigidis regulis castigatae eloquentiae iudieandus est. Quid multa? Versum Eustathius suo loco praetermittit ; mox ex commentariis veterum narrat, fabri- catum. esse a Zenodoto Mallote. Cur ergo huie versui plus auctoritatis tribuamus , quam illi Dioscoridis Isocratici, quem Athenaeus l. p. 11. A. affert, post £. 119., vel ubicunque assueris, incommodo et inepto,

Ἢ οἴνῳ μεϑύων, ἤ μ᾽ ἔβλαψαν ϑεοὶ αὐτοί, aut Cratetis huie apud Plutarchum de Face. in orbe Lunae p. 938. D., post 5. 246. adiecto,

“ἀνδράσιν ἠδὲ Oeoig σιλείστην ἐττὶ γαῖαν ἵησιν, aut similibus apud alios conservatis?

Χ,,

Haud scio an his vulgatarum lectionum et sordium exemplis aliquantum de vulgati textus gratia apud homines

[*) Abest hic versus a Veneto multisque alüs codd.; alibi in margine recentiore manu adscriptus est.]

24 Prolegomena.

recti iudicii detraxerim. Exemplis certe hac in re plus effieitur, quam iis, quae de ea gravissime saepe in univer- sum monuerunt viri doctissimi. Probari ista solent, dum leguntur; ubi ad rem praesentem ventum est, redit iners superstitio. Et in Homero quidem ea superstitio magnos patronos habet inter ipsos veteres, ex quibus unus prae ceteris ingeniosus est Lucianus ^) Is poétam ipsum apud inferos interrogatum a se de iis versibus, qui subditieii ἃ Critieis haberentur, refert simpliciter respondisse, omnes suos esse. Quo responso tametsi perhumanus senex non nisi eos versus agnovisse putandus est, qui ante hoc suum cum Luciano colloquium in ordinem recepti essent, uti Zenodoteum illum, quem idem Lucianus non obscure pro- bat in alio libello): tamen non videmus, quare non eadem

320ptilma auctoritate reliquas omnes alienarum manuum ad- iectiones et lusus et vitia tueamur. Unam hane quaestiun- culam diseedenti Homero proponere oblitus est facetus fabulator, quaenam ex tot diversis recensionibus probanda esset ei, qui illum eum apparatu librorum legere, aut ipse de his rebus iudicare non curaret. Nimis enim temerarium esset et ineonsideratum, unice eam scripturam, quae suo aevo forte casuque vulgata ferretur, pro recta et genuina habere. Nummne hoe aliud est, quam eius, qui inter plu- res novissimus loeutus sit, assentiri sententiae? Ita nimi- rum qui sentit de scriptis, si vita eius in aliud aevum incidisset, aliam vulgatam comprobandam haberet; quin si textus ab initio prolatus ex iisdem libris esset, quorum fidem sequendam esse negat, magno studio amplecteretur ea, quae nune spernit ac reiicit.

4) JVerae; «Hast. 1L;:20: pma 110 5) De Saltat. 23. p. 282.

Prolegomena. 25

Neque vero denique quisquam menda librariorum vel typothetarum, quae saeculo suo in vulgatam lectionem irrepserunt, tam sancte conservanda putet. Velut nuper in multis editt. vulgari coeptum est λ. 545. [546.] ὁμίλῳ pro ὁμίλου, u. 340. αὐτά p. αὐτάς, o. 180. toyev p. ἴσχει ete. Hasce leves maculas, credo, abstergi sinunt. Utemur ergo permissu, quando similia se leni correctioni offerent, licet aliquot saeculis antiquiora | Quid autem ea dicam, quae JMovoozvevortav illam manifeste produnt humana negligentia et inscitia vitiatam , barbarismis et soloecismis, iisque depravationibus sententiae et orationis, quas nemo in ullo | scriptore, nedum in hoe omnium principe, aequo 33 animo ferat? Huius quoque notae pauca subiiciam, et talia maxime, quae exiguo ductu calami ad praestantiorum libro- rum nutum refingi poterant. Nam e. 416. ἐχώρ ὅ) abiecta una littera praebet verissimam scripturam ἐχῶ, quam Eustath. doctissimo cuique olim placuisse tradit, ad modum forma- rum, δρῶ, χυχεῶ et similium. Illam enim vulgatam nemini unquam neutro genere adhibitam esse, centena loca medi- eorum docent; neque id voluerunt ii, a quibus eam acce- pimus, ad quorum mentem utique apostrophus addendus fuerat. Sed hoc vitium iam Barnesius sustulit In eodem libro v. 394. idem ex oodd. suis corrigere debebat ineptum 4£v. Quo admisso sententia prave imitatur hypothesin ver- sus 388., quum potius eiusdem generis sit ae proxima v. 395. sqq. Est enim haec, 745 "How, ὅτε μιν χρατερὸς γγαῖς 24. ὀϊστῷ βαλὼν ὀδύνῃσιν ἔδωχεν. Alibi contra par- tieula x& oblitterata constructionem corruperat, ut o. 629. Simile ex una litterula vitium est C. extr. ἐλάσαντες, nomi- nativo nihil habente, unde pendeat. Durissimum sit, eum

[*) Sie corrigendum erat; nam circumflexus a consuetudine Wolfiana abhorret.]

20 Prolegomena.

retrahere ad ἀρεσσόμεϑα, vel ex seqq. at χέ zr09t Ζεὺς δῴη"), spectato solo sensu , aliquod verbum primae personae exprimere. Harum grammaticarum venerum exempla adhue quaero apud Hfomerum praeter ea, quae ipsa suspecta sunt; ut Odyss. ὃ. 263., ubi aliquot codicum optimam scripturam γοσφισσαμένην etiam ex veteribus affert Eustathius, muta- 34tam, opinor, ab iis, quos cumulati lidem | casus diversi generis offenderent, tanquam Il.y. 109. Vix enim veterum aliquis vulgatam vulgari modo accipere potuit. K. 57. legunt vulgo χείγου γάρ χε μάλιστα τυϑοίατο, in quo γυϑέσϑαι putant esse obedire. Quod quum mne Glossographi quidem nobis obtrudant, uno certe exemplo probandum erat. Eusta- thius, quid in libris suis legerit, quaerentem frustratur molesto illo χαὶ ἑξῆς. Enimvero, si ita legisset, tam in- auditam significationem non omissurus, aut alibi ad eam rediturus fuisset; id quod mullo facit loco. Nam etsi p. 101932301 55. ad 91:224. γευϑέσϑαι cum genitivo con- structum ita notat, ut et alibi de eo genere monuisse signi- ficet, id non pertinet ad vim obedvende, sed cognoscendé seu audiendi, de qua sane dixerat p. 655. 1. 42. Igitur etiam Eustathius correctionis nostrae auctoribus addendus est. Clarius idem confirmat nostram lectionem A. 11., ubi in vulgata verbum αὔξων cum dativo iungebatur. Id in simi- libus, γεγωνεῖν, χέχλεσθαι, χελξύξιν solitum, an in illo quoque usitatum sit, vehementer dubito; Homero autem usitatum non esse video. Neque hac una insolentia laborare versum, numeris assuetae aures docent. Ex alio genere falsae analogiae forma erat v. 485., hinc in indices diale- ctorum relata, yeyevotueS«. | Nos, et usu et sententia poscente, ex pluribus codd. dedimus e γενοίμεϑα. Sci-

[ἢ Sie edidit Wolfius a. 1794., non δῴη, ut perperam exhi- bent Prolegg. editiones. Postea demum scripsit 9«.]

Prolegemena. nd

licet codices nobis exspectandi erant maiore numero, ut ineptissimas scripturas et maxime proclves lapsus nonnul- lorum librariorum corrigeremus, ut ;r. 380. ἀγά in ἄρα, σ. 405. ἔσαν in ἴσαν, v. 409. zc&ot in σιαισί mutaremus. 35 Adde his facillimam et late patentem confusionem modo- rum, in primis subiunetivi et optativi, quorum legitimum diserimen ipsi Graeculi postremorum saeculorum parum recte tenuerunt. Notavi quidem mihi ad quindecim exem- pla huius confusionis, quibus ad regulam corrigendis et metrum et libri omnes obstent: at in longe plurimis non est dubium, quin antiquiores libri cum grammaticis et metri- cis regulis congruentes sequendi sint. Saltem 1d, quod vulgo fit saepissime, ut consequentia modorum perturbetur in iunctura aequalium membrorum, vel ut particulae ἄν s. χδ addatur indicativus instanti tempore, nemo nisi indoctus propagatum velit, praesertim in tanta, quae multis pro ratione est, mutandi facilitate.

XL,

Atque haec ex magno numero non studiose excerpta speeumnina vulgaris textus emendati, et quae non ingenium, sed meliores libri suggerebant, cuivis persuadeant, puriori- bus fontibus adeundis veram formam Homericae scripturae revocari hodieque posse. Neque hane spem eripit nobis longinqua vatis vetustas. Nam falsa est eorum opinio, qui sola longinquitate temporis vel universae historiae fidem infringi, vel scriptorum corrumpl integritatem, et, ut quid- que novissime gestum sit aut scriptum, ita verissimum maximeque genuinum habendum putant. De rebus gestis dicere omitto: | tempus ac dies optime dedocet credulos de 36 iis ipsis, quae propemodum suis oculis geri viderunt. Scripta autem quum nihil vitii trahant, loco a blattis et

28 Prolegomena.

tineis tuto condita in scriniis; quid obstat, ne, si diligens et non nimis frequens descriptio adhibeatur, etiam amissis autographis longissimas aetates durent sine maiore noxa? Eius vero generis mendorum, quod ex crebra et indiligenti descriptione subnasci solet, remedium paratum est in critica arte, codices diversarum manuum inter se comparante. Sed bonae huie fortunae seriptorum plerorumque omnium anne confidere licebit in Homericis?

Licebit haud dubie, nisi haec proprias quasdam depra- vationes multoque plures et graviores vicissitudines experta sunt. Verum si vel ex ea re, quod emendatio illorum maturissime apud Graecos nata est et celebrata, intelligitur, ipsos iam antiquitus caruisse satis genuinis exemplaribus, unde, qui vellent, nova exsceriberent; si primae statim recensiones, artis eriticae nondum cultae meditamenta, mire inter se disereparunt plurimis.rebus, vulgatamque in eru- ditiore Graecia conformationem textus demum post Aristo- telem aliquot Grammatici introduxerunt; nos autem ne illius quidem textus, quem diu maxime antiquitas probavit, Ari- starehei exemplum habemus integrum, sed proximis a Chr. nato aetatibus denuo recognitum et ad variorum Criticorum iudicia refietum, postremo novis maculis per ingruentia

37 barbara saecula adspersum: nonne ex his rebus colligendum est, quod iam olim confidenter dixi,?) multo aliam Lucretii vel Virgili atque Homeri esse integritatem? . De diversa autem priscarum illarum et Alexandrinarum editionum con- ditione nune id unum tangere sufficit, quod apud Hippo- cratem, Platonem, Aristotelem et alios istius aetatis scripto- res non solum singulorum verborum varietates, sed etiam plures insignes versus legimus, quorum nec in textu nostro,

6) Ad Hesiodi Theog. p. 5*.

Prolegomena. 29

nec in Eustathio veterrimisque et doctissimis Scholus ullum indicium superest?) ^ Atque hactenus facilem assensum 38

7) In libro περὶ ἄρϑρων, qui nisi Hippocratis, Hippocrateae certe aut proximae aetatis est, attingitur T. I. p. 785. Foés. lon- gior ῥῆσις Homeri de bubus, uno posito hoc versu: “ὃς δ᾽ ὁπότ᾽ ἀσπάσιον ἔαρ ἤλυϑε βουσὶν ἕλιξιν. Cuius nihil simile hodie usquam apud illum legimus. Notior res est de versibus, quos Plato et Aristoteles ex Homero suo laudant, non nostro. In 118 adeo sunt, quibus nemo nune aptum locum coniectura assequatur. At ilis quatuor, a Platone Alcib. IL. [149. D.] allatis, in Il. 8. extr. suam sedem inventam, neque ex variis locis collectos esse, pro explorato habeo. Quare eos ibi inserui [v. 549. —52.], non tamen sine uncis, quia probabih de causa ab Alexandrinis Criticis una cum vulgato v. 548. reiectos censebam. Illorum autem et similium versuum, qui ἃ scriptoribus Graecis passim Homero tri- buuntur, nullum apparet vestigium in Scholis nostris. At haec omnino huius generis prope nullum proferunt aliunde incognitum; multo plures Eustathius habet, et quorum rursus scriptores non meminerunt. Hoc reputans, quantumvis rudis in historia textus, vix suspicetur, memoriam. fefelüsse eos omnes, qui tales versus Homeri nomine laudarent, aut male ἃ nobis ad lliada et Odys- seam referri, quae forsan olim in alüs huie poétae tributis ope- ribus legerentur. lta Darnesius hemistichium illud ap. Aeschinem in Timarch. p. 141. Reisk. d»ux δ᾽ ἐς στρατὸν ἦλϑε, temere an divinando, Thebaidi adscribit, etsi id diserte traditur im. Homer Iliade esse, atque adeo saepe repeti 4n Iliade. Ego aliquando ]liadem parvam significari putabam. Nempe in neutro Carmine nostro nunc talis versus usquam aut sententia est. Nec vero quid- quam est in verbis Oratoris, quod labem redoleat. Nam tentanda sunt omnia, ne aut Aeschinem tam obliviosum vel litterarum expertem, aut tantam mutationem multorum locorum in Homero factam credamus. Sed quod hemistichii illius nemo veterum Intpp. meminit, non Eustathius, non ullus Scholastarum, id quidem minus mirum videtur. Carent ilh etiam insignibus versibus, quos duobus locis [cf. de Aud. poetis p. 26. F. et de Adul. et amico p. 72. B.| Plutarchus docet ab Alexandrinis expunoetos esse in oratione Phoenicis :«. 458. sqq., repositos a me aliorum exemplo

30 Prolegomena.

videor mihi habiturus omnium, qui oculis suis credere didi-

39cerunt. At vero, si nonnullorum probabilis | est suspicio, haec et reliqua Carmina illorum temporum nullis litterarum mandata notis, sed primum a poétis memoriter facta et cantu edita, tum per rhapsodos, in iis ediscendis propria arte occupatos, canendo divulgata esse; ex quo, antequam scripto velut figerentur, plura in iis vel consilio vel casu immutari necesse esset; si hanc ipsam ob causam, statim ut scribi coepta sunt, multas diversitates habuerunt, mox novas subinde adsciverunt temeritate et coniecturis eorum, qui ea certatim expolire, et ad optimas leges poóticae artis ad suamque consuetudinem loquendi corrigere studebant; si denique totum hune contextum ac seriem duorum per- petuorum Carminum non tam eius, cui eam tribuere con- suevimus, ingenio, quam sollertiae politioris aevi et mul- torum coniunctis studiis deberi, neque adeo ipsas αοιδάς, ex quibus Ilias et Odyssea compositae sunt, unum omnes auctorem habere, verisimmilibus argumentis et rationibus effici potest; si, inquam, aliter de his omnibus, ac vulgo fit, existimandum est: quid tum erit, his Carmi- nibus pristinum nitorem et germanam formam suam resti- tuere?

Paucis verbis significavi ea, de quibus paullo post et accuratius alio loco disseram. Quoniam enim video, in his mihi antiquitatis paene omnis firmatam opinionem convel- lendam esse, quo ineorruptius meae rationes ponderentur, nune duntaxat potiora momenta earum summatim et suspensa

40manu tractabo. Quae quum intellexero eruditis | non pla-

et iudicio Valckenari Diatr. in Euripidis Reliqq. p. 264. Ceterum ex his omnibus apparet, quam vere iam dudum OGiphanius sen- serit, textus, quo Alexander M. usus sit, exemplum in nostro non superesse. Id ex uno Aristotele intelligi hcebat.

Prolegomena. 31

r———————— B ÓBRÓ — — —

cere, id est contrariis momentis et rationibus elevari, haec primus ipse retractabo, τὰ δὲ “τάντα ϑεοὶ μεταμώλια ϑεῖεν. Nam et nihil in his litteris, quod contra communem ΟΡ]- nionem sit, expavescendum puto esse veri studioso, et, ubi historia tacet vel mussitat, facillime cuique patiendum se vincl ab lis, qui obscuram famam et incerta rerum tra- ditarum vestigia versutiore acumine interpretari sciant. In hae enim prima aetate, in qua Homerici textus origines quaerendae sunt, vix tenue lumen habemus; quo tamen aut perite utendum, aut pleraque insecutis temporibus facta perperam existimari necesse est,

XII.

Ipsum ingressum obstruit nobis proposita nuper vel potius renovata gravissima quaestio de primis initiis scri- bendi apud Graecos. Sed hanc quidem ut minore offensione repetam et, si potero, profligem, in primis Woodi 5) inge-

8) In celebratissimo libro: An Jssay on the original Genius of Homer, sec. edit..1775. capite eo, quod est de oratione et doctrina poétae. Ibi, ut in toto libro, plura sunt scite et egregie animadversa, nisi quod subtihtas fere deest, sine qua historica disputatio persuadet, non fidem facit. Igitur illud caput potissi- mum nuper a pluribus viris doctis reprehendi et vulgarem opi- nionem adiuvari vidimus, singulari studio a Wiedeburgio Humanist. Magaz..T. l. p. 143. sqq. et Harlesio Bibl. Gr. Fabric. T. I. p. 353. Quorum iudicio non praetulerim eorum levitatem, qui ingeniosi Angl sententiam, seu, ut ipse dieit, coniecturam simpliciter repetierunt, vel in eam ablati sunt propriis erroribus, tanquam auctor libelli: Conjectural Observations on the Origin and Pro- gress of alphabetic writing p. 99. Quanquam hic artem scribendi tantum heroum Homericorum saeculo, non Homero ereptum ibat; ille eam tandem circ. 554. a. Chr. vulgatiorem factam esse putabat. Docte autem atque eleganter Woodii argumenta percensuit ac novo acumine defendit philosophus litterator, Merianus, in Dissertatione

32 Prolegomena.

A4lniosa audacia | fecit. Nam si proavi nostri serio dubitatum audissent, num princeps seriptorum Homerus seriptoria arte usus esset, amatoribus 7“ταραδόξων nullum pudorem superesse clamavissent. lam ingenia vetustorum monumen- torum altius inspicere coepimus, servataque severissima lege historiae, ut nec vera et incorruptis testibus firmata in dubium vocemus, nec quoquo modo relata aut cuiusvis

42auctoris nomine ornata pro compertis habeamus, | unam- quamque rem ex temporis ac loci sui rationibus et moribus iudicare. Ita etiam haee Carmina paullo diligentius cognita admirandam ostendunt vim naturae atque ingenii, minorem artis, nullam reconditae doctrinae et exquisitae. Quamvis enim hebeti sensu surdisque auribus sit, qui artem in iis nullam sentiat, utpote quam ne in versuum quidem numeris doctissimi imitatores assequi potuerint; omnem tamen artem illam naturae quodammodo propiorem esse apparet, neque ex disciplinae cuiusdam formula perscripta libris, sed ex nativo sensu recti et venusti delibatam. In hoe et alus vates ille tantum distat a silvestrium coetuum cantoribus, quantum a poétis eruditarum aetatum ?). Qua quidem rectiore

Gallicis scriptis Academiae Berolinensis praeterito anno [1788.—89.] inserta, quae mihi, hane plagulam ad typographum missuro, com- mode ab amico offertur. Ea raptim lecta peropportune me impulit, ut rationes meas magis adstringerem et in breve cogerem, plura- que penitus delerem, quae in eandem sententiam disputaveram. Eruditis enim haec scribuntur, qui et illum legent, et apud quos singulis momentis amplificandis non multum proficitur in tali re.

9) Ipsum hoe nomen poétae, ignotum olim ἀοιδοῖς, vim habet operosioris laboris. De vulgari usu nominis libenter acci- pimus notationem Platonis Sympos. p. 205.C. Steph., multum praeferendam illi, ex qua nuper Francogalli quidam poéticae natu- ram docebant. Vocabulum vero posterius videtur ipso Hesiodo, nec ante receptum, quam musiea ab arte pangendi carminis vulgo

Prolegomena. 25

——M MM M À— ——— ο--Ἐς-ςἘς͵ςςς͵ς. —

existimatione | velüt suo loco repositus, et multis exutus 43 impedimentis, quibus eum docti olim honoris causa onera- verant, qui optimum auctorem pulcherrimae artis nollent .quidquam nescire, quod suo ipsorum aevo ad cultum artium et munditiem civilis vitae referretur, apud gnaros rerum et intelligentes novo decore et gratia effloruit.

Neutiquam apud omnes, aiunt aliqui; et facile credi- mus. Nondum enim prorsus eiecta et explosa est eorum ratio, qui Homerum et Callimachum et Virgilium et Non- num et Miltonum eodem animo legunt, nec, quid unius- cuiüsque aetas ferat, expendere legendo et. computare labo- rant. Reimannorum quidem nugas rident isti, sed iidem aegerrime ferunt, deum poétarum rudem fuisse credi in ipsis elementis doctrinarum, quas qui nostro tempore prope cunctas complectuntur, lliadas tamen pangere non audent. Tantone ingenio ut denique cum ipsis illis elementis adi- mantur ea,

Quae nune suspensi pueri instrumenta lacerto

Ludos incedunt!

Sed nolo irridere eos, quos dedocere hoc loco | alienum est 44 et parum modestum. Nam sunt in iis homines Graece Latimeque doctissimi. At illud mihi concedi puto a pleris- que, in scientia linguae Graecae non omne praesidium

divelli coepisset. Qua de re alibi quaeram. Sed Hesiodum quum dico, omne illud tempus intelligo, in quod Hesiodeorum quae nunc feruntur operum confectio incidit. Non uni enim illa tribuenda esse patet; et multo plura nomine eius ferebantur apud veteres. In Ἔργοις loci sunt multi zívo venerandae vetustatis signati. Theogonia autem et Scutum Herc. et maxima pars eorum , quorum brevia fragmenta supersunt, Homerum toto certe saeculo subse- quuntur. Huius rei argumento est, quod in iis plures notiones novae exstant et imitationes locorum Homericorum, in primis terrarum et populorum auctior et explicatior notitia. Wolfii Prolegomena. Editio III. 5

34 Prolegomena.

inesse ad Carmina ultimae vetustatis ex indole et ingenio auctorum intelligenda. Atque hae intelligentia qui carent, eos iure meo reiicio iudices in his omnibus, quae de ratione illnrum temporum dicturus sum. Ceterum mihi, spero, minus suecensebunt, ab Homero non tam cognitionem litte- rarum quam usum et facultatem abiudieanti. Est in ea re quiddam, quod ad novam laudem trahant. Nimirum tanto magis admiramur veteres navigatores, quod illos cursus suos regere potuerunt sine pyxide nautica; nec forsitan omni militi hodie credibile fit, ante pulveris nitrati inven- tionem Alexandrum vel Caesarem tantas res egisse, tot munitissimas urbes cepisse. Attamen habuerunt illi, quod pulveris nitrati vicem satis valide expleret. Quanto admi- rabilius erit fuisse poétam, qui eam artem, sine qua nullum paullo longius Carmen videatur confieri posse, quum cognita esset, ne discendam quidem sibi nec necessariam duxerit! Etenim, ut serio rem aggrediar, in Woodii argumentis multa sunt infirma, multa cupide quaesita. Philosophorum etiam ad Socratem usque apud veteres pauca scripta con- stitisse ait; in ipso Homero memoriam ferri unicam custo- dem rerum; eandem Musarum matrem; ipsas Musas can- trices. Quasi vero vati licuisset fabulas refingere semel 45 re|ceptas firmatasque , aut postea quisquam eorum, qui papyro et calamo usi sunt, pro Mnemosyne novam papyriferam deam in Carmen induxisset. Manent talia, etsi res et mores mutantur; quemadmodum in linguis verba manent, significationes flectuntur ad temporum et rerum vicissitu- dines. Verbo zrejz;vabewv quum utitur Apollonius Rhodius (IL, 975. [97 7.]), hunc nemo sane credat quinque digitis nume- rasse; ne Homerum quidem, qui id vocabulum prior adhi- buit. Nam τῇ χατὰ δεχάδα ἄριϑμήσει usus usque ad 10,000 numerat, et exercitum Graecum ferme 100,000

Prolegomena. 35

hominum recenset. Contrarius, sed eiusdem loci error esset, si quis ex moribus suae aetatis εὐνομίην Homeri vel ipsum γόμον Hesiodi ad scriptas leges, sive ὥρην ad hanc nostram divisionem diei referret, seu, quod nune maxime agimus, ex verbo γράφειν aut nomine σῆμα 19) scriptoriam artem iam tum, quum illa in | usu essent, vulgatam fuisse colli- geret. Hoc vago genere sermonis non est ita abutendum in scrutanda potestate vocabulorum, quorum cuique sua quaedam historia est, quae non ex ipsis vocibus et locu- tionibus, sed ex temporum et morum aliunde cognita con- ditione pendet. Illae quidem talem quaestionem ad exitum non adducunt.

XIII.

In hac dubitatione si auctoritatem veterum requiras, tenebrae occurrunt communes plerisque celeberrimarum artium originibus. Quota enim quaeque ars est, vel ex lis, quae nuper i. e. ante aliquot saecula repertae sunt, euius initia et incrementa a bonis auctoribus testata lega- mus? Atqui multo plura vetus' illa aetas nasci vidit paulla- timque vigescere, quorum tenuia primordia pauci observa-

10) Constat verbum γράφειν, ut χαράσσειν et similhna, ex numero factitiorum (ὀνοματοπεποιημένων) esse, et proprie fodienda s. scalpendi significationem habere. Schol. Theocrit. VI, 18. Γράώψαι τὸ ξέσαι οἱ παλαιοὶ ἔλεγον. Mesych. Podwew ξύσαι, χαράξαι, ἀμύξαι. Hic usus manifesto deprehenditur in his locis omnibus, 19/139. 4::388:. 7.553. /0.:0997.«. 100. Odyss. y. 280; o. 228. Etiam in nostris linguis verbum seribend? scabritiem scalpri fabri- lis similisve instrumenti sonat. Neque illud Graecum significa- tionem pingendé habet apud Homerum. Z«ucrov autem sive σημείων, quatenus ita vocantur siglae et alia compendia scribendi, prima vestigia ostendit aetas Sophistarum; in prioribus temporibus ea inepte quaesieris. Vide Lipsii Epist. ad Belgas I, 27.

Sy

ΠΥ ΝΜ

Prolegomena.

rent, utilitatem apud posteros nemo: curaret. Sero autem gens adulta respexit incunabula sua, quum memoria pri- marum inventionum longo intervallo obseurata ae dissoni rumores variis opinionibus et novis fabulis locum praebe- rent, nec adhiberetur ab historicis haec sollertia philoso- phandi, qua nos ingeni humani in rebus inveniendis pro- 47 gressus et mensuram indagavimus, postquam orbem terrae latius cireumspicere, atque plurium populorum, simili cultu vitae utentium, habitus et consuetudines comparare didici- mus. Quippe nova haec lux est nostrorum temporum, Graecis negata aut incuriose habita.

Sed commodis huius lucis perpaucos eorum frui vidi- mus, qui erudite loca veterum de auctoribus alphabeti Graeci collegerunt. (Quo factum est, ut multis de rebus inter se dissentirent viri gravissimi, et partim sententias parum probabiles sequerentur. Nam post prineipes vulgaris sententiae, Sealigerum et Salmasium, non defuerunt, qui etiam aliquanto ante Cadmum Pelasgorum cascis gregibus tam necessariam, ut putabant, artem tribuerent, eaque .opinio nunc quoque multis probatur et eximiis viris 11). Maxime autem vulgo falluntur in eo, quod, quo tempore primum litteras Graecis allatas memorari vident, eodem tempore simul usum earum omnes Graeciae fines pervaga-

48 tum esse, et libris scribendis occasionem dedisse | existimant; de mutationibus et gradibus, per quos tale inventum ab

11) Boherio in Dissert. subiuncta Montefaleonii Palaeogra- phiae Gr., Wesselingio ad Diod. Sic. T. I. p. 236, Swintono, Jack- sono, Bianeono, Monboddo, Astleo, Larchero, alüs. Quanquam ne veteribus quidem haec opinio ignota fuit, in. quibus tamen nullus auctor est gravis et idoneus, qui incolas Graeciae Cadmo priores litteris vel alia ulla pictura vocum usos prodiderit. De singulis auctoribus et fabulis exponere non est instituti mei. |

Prolegomena. 37

initis suis deducendum fuit, quaerere negligunt. [Itaque de vatibus illis, quos diu ante se plures fuisse ipse Home- rus perhibet, ne quaerendum quidem putant, an utilissima arte uti voluerint, si iam tum reperta erat. Quem errorem auxerunt fabulae rudium quorundam in ipsa sua antiquitate seriptorum Graecorum. Celebrantür enim magna volumina Carminum, immo, si Musis placet, prosae eloquentiae, item leges et instituta, tanquam primis temporibus scripta: cui fraudi in illa ἀχρισίᾳ veterum etiam doctissimi homines sese faciles praebebant!?). | Adeo nihil est in his, quod 49

12) Loquor potissimum de temporibus hberae Graeciae, quum longe alia studiorum conditio esset, quam quae deinde successit inducta πολυμαϑείᾳ Alexandrina. llli superiores, in foro, non in secretis lhitterarüs viventes, falsarum tabularum et suppositorum testamentorum fraudibus odorandis occupatissimi erant, supposi- torum librorum curam fere omittebant. Nam quae ex hoc genere prodierant scripta, in iis non tam illud quaerebant, an eorum essent, quibus vulgo tribuerentur, quam quid utile et lectu dignum ferrent. Ut Demostheni Orat. I. in Aristog., si tamen illa Demo- sthenis est, sententiam quandam nomine Orphei excitare licuit ex Hymno, qui fortasse duobus saeculis ante se seriptus erat. Itaque Ciceroni et alüs, quum veterum librorum auctores nominant, non tantum tribuendum est, quantum plerique nostrorum hominum faciunt, nisi ubi illi rem accurate se explorasse aut sagacium Cri- ticorum iudicia sequi affirmant. Quam leviter autem hoc omne genus ἃ doctissimis viris olim tractatum, et'quantum in facillimis huiusmodi quaestionibus erratum sit, ipsorum veterum plures inde a Dionysio Halic. docent, certiusque constaret de ea re, si zríve- «teg et ahi critici libelh Alexandrinorum superessent. A quibus moniti posthac optimi scriptores saepe dubitationes interponere solent de auctoritate librorum, quorum locis et testimoniis utuntur. Sed faciunt id rarissime ea cura, qua nune in his rebus opus esse censemus. Quidam etiam simplhioiter et nulla suspicione indi- cata afferunt veteres libros, quorum fraudes iam dudum patefactas aequaevi testantur. Quin etiam sunt, qui libros passim vulgaribus

38 Prolegomena.

colorari non possit ratiunculis quibusdam et simulacris pro- babilitatis, si modo temporum rationes et auctorum fidem ad libitum et ingenium tuum fingas. Morum est, inquit Plinius, quo procedat Graeca. credulitas: mullum. tam dmpudens mendacium est, quod. teste careat.

XIV.

Non placet historia tali modo ementita. Igitur mitta- mus falsi Herodoti Phemium, Diodori et aliorum Pronapi- den, commenticios Homeri γραμματοδιδασχάλους, cum ludis

50suis librisque, et ea | expromamus, quae nos adducant et prope cogant, ut, etiamsi litterae ante Homerum in Grae- clam importatae essent omnes, tamen facultatem et usum earum usque ad initia Olympiadum fere nullum fuisse credamus. Huius rei causa nobis haerendum non erit in occultis primordiis inconditae artis, quae longam disputa- tonem poscunt, a Phoenicum, Aegyptiorum, Hebraeorum, Latinorum litteris non seiungendam. Sed ex hisce populis eum, quem primo loco nominavi, rem vel apud se inven- tam vidisse, vel ita excoluisse et ad alios populos, nomi- natim Graecos, pertulisse, ut auctor eius diei et haberi posset, tum admodum constans fama, tum ipsa figura lht- terarum Graecarum vincit. (Quo tempore autem illa tria facta sint, incertissimum est propter tam multa ludibria fabularum. Teneremus aliquid, nisi vetusti illi scriptores Phoenicum ad Phemios et Pronapidas ablegandi essent, aut si ullo auctore constaret, quando haec gens et cul rerum generi scripturam adhibere coeperit Verum huius- modi nullum usquam exstat vestigium, ac ne in commer-

titulis et nominibus afferant, quae iidem alibi, nonnunquam in lisdem scriptis, ut errores vulgi ex industria arguunt.

Prolegomena.

ciis quidem et mercatura adhibitae a Phoenicibus artis suae mentio fit. Hoc qui mecum miratus, tot alia indicia tar- dioris culturae litterarum perpendat, forsitan statim in hanc concedet sententiam, ut, quidquid ἃ nonnullis de vetustate frequentati usus earum narratur, tanquam commentum Grae- corum Graeca fide censendum esse arbitretur.

Improba semper huie genti cupido fuit, clarissima 51 quaeque instituta ex ultimis temporibus repetendi, et tan- tum non omnium rerum, quibus serior humanitas constabat, utilitatem inventioni heroum suorum consecrandi. Id tum aliarum multarum tum huius quoque artis primos cultores obscuravit. Nam sieut Atlanti, Cepheo et multis illorum aequalibus notitiam siderum tribuerunt, antiquam famam detorquendo, sic poétae videntur pluribus, quos ab scientia utilissimarum rerum laudari audissent, aut quorum merita in humanum genus extollere vellent, praeclarae huius artis seu inventae seu insigniter emendatae percultaeque laudem tribuisse. Ita, quum illos progressus non distinguerent, Aeschy- lus rem Prometheo suo, alii Cecropi, alii Orpheo, alii Lino, plerique Cadmo, nonnulli Palamedi assignaverunt!?) ^ Haec dissi|dia postea "historici et litteratores non aequius tollere 52 se posse putarunt, quam si eam gloriam quodammodo par-

13) Sie Euripides in nobil Fragm. Palamedis ap. Stobaeum Florileg. T. LXX XI. Nam de sensu horum versuum, item de Aeschyli loco Prom. 459., dissentiendum putavi ab opinione Hem- sterhusii ad Lucian. T. L. p. 88. poétarum sermonem nimium pre- mentis. Accedit, quod nee Tacitus gravissimo loco Ann. XI, 14., nec Hyginus, nec Dio Chrysostomus, Palamedi eandem inventio- nem tribuentes, ex uno Euripide id sumpsisse videri possunt. Omitto Declamatores duos in Oratt. Gr. Reisk. T. VIII. p. ?4. et 118., etsi ilh antiquos rumores in argumentis suis secuti sunt. Ab his omnibus Palamedes non paucarum quarundam litterarum, sed universi inventi auctor perhibetur.

40 Prolegomena.

tirentur inter omnes. In quo unum mihi maxime dignum notatu videtur, quod Euripides toto invento ad Palamedem transferendo communi iudicio Attici theatri insolenter illu- sisset, 51 iam tum de antiquiore cultu artis et Cadmi munere constitisset. Neque Euripides illud facere potuit primus; nec fingebant ita Tragici. Iam vero si oblitteratas istas fabulas iure ad poóétas auctores reiicimus , ecquid accu- rati iudicii est, uni earum, ex iisdem fontibus ductae, ideo quia ceteris celebratior est, addicere credulitatem ?

At magnum auctorem habet munus Cadmi. Herodotum. Video; et alium addam non minorem, certe paullo anti- quiorem: nec propterea desino dubitare, num magnam aucto- ritatem ipsa fabula seu fama habeat. Nam temerarium puto, in tanta auctorum dissensione, uni aut paucis assentiri, praesertim.in re, quae quum vulgo recte Phoenicibus accepta ferretur, facillime a Phoenice, clarissimae in Graecia colo- niae conditore, nomen adoptare potuerit. Alter quidem auctorum illorum Dionysius Milesius est, scriptor historiae mythicae!4^) Non id affero, quod eum spernam propter

53hane materiem scribendi: neque adeo poé|tas sperno, ex quibus is totus pendebat: attamen illud non assequor, cur a nobis, veritatem, non (Φοινιχικὰ evo 19) quaerentibus, in hoe genere locupletior, testis, quam in ceteris, quae narravit, haberi debeat. Sed locum eius nobis Diodorus transmisit; Herodotum ipsum legimus. Enimvero hie veri amantissimus pariter et fictorum cupidus narrator hoc quo- que loco tenet morem suum, quum se non certam et vulgo creditam rem, sed famam quandam sibi probatam afferre

14) In magno opere, Κύχλῳ, cuius loci saepe laudantur a Grammaticis; is, quo hie utimur, a Diodoro Sie. III, 606.

15) Locutio proverbialis est apud Eustath. ad Odyss. p. 1757. de miris et incredibilibus.

Prolegomena. 41

significat 16). | Non potuisset magis ingenue; neque par54 putanda est culpa eorum, qui talem rumorem pro certo amplexi sunt, atque ipsius historici, si hunc forte ratio fefellit, quod illi et alibi accidit, et in nota sententia de Homero et Hesiodo, primis conditoribus theogoniae Grae- cae 17). Itaque ipse Herodotus cavet, ne cui mythicam rem

. 16) V. 58. Οἱ Φοίνιχες of σὺν Κάδμῳ ἀπικχόμενοι — ἄλλα T€ πολλὰ, οἰχήσαντες ταύτην τὴν χώρην, ἐςήγαγον διδασχάλια ἐς τοὺς Ἕλληνας, καὶ δὴ καὶ γράμματα, οὐκ ἐόντα πρὶν Ἕλλησι, ὡς ἐμοὶ δοχέειν x. τ. 4. Ex his clarum est, Herodotum diiu- dicare inter eos, qui rem Cadmo antiquiorem putabant, et inter eos, qui ab illo putabant invectam. Sed in eandem hanc poste- riorem opinionem Herodotum trahit Larcherus, aliquot tantum htteras a Cadmo invectas tradi putans propter articulum omissum ante γράμματα. Quod a diligentissimo viro dictum nollem. Nam legitima ista est omissio in eo sensu, quem sequimur; ilum, qui Larchero placet, inferret demum adiectio articuli. Taceo, quan- tum turbaretur reliqua narratio, si in ea de paucis quibusdam htteris ageretur. Herodoti sententiam deinde plerique probarunt, quorum rationes in occulto sunt, nomina et loca cumulare nihil attinet. Ac paene omnes posterioris sunt aetatis: ex deperditis superioribus si unum haberemus Ephori excessum historicum hac de re proprie seriptum, cuius auctoritate 1n Cadmo ornando utitur Clemens Alex. Strom. I. p. 306. D. Paris. [p. 362. Pott.], fortasse plura commenta nobis refellenda essent. Ceterum haud scio an temere cum Herodoto coniungantur ii scriptores, qui Phoeniciam originem artis, non invectorem Cadmum tradunt. Hue, nisi fallor. pertinuit locus Sophocl. in Pastoribus, quem tangit Hesyoh. v. «Ῥοινιχίοις, qui mox ipse hoc habet: “υδοὶ χαὶ Ἴωνες τὰ γράμ- ματα ἀπὸ doíywxóg τινος (ἔλαβον).

17) IL, 53. Perperam ibi Wessel. verba, οὗτοί εἶσι οἱ ποιή- σαντὲς ϑεογονίην Ἕλλησι, sic accipit, ut illi duo primi versibus exposwisse theogoniam, non condidisse dicantur. Sane ita ponitur ποιεῖν; sed dativus in hac significatione verbi additus luce exem- plorum egebat, qualia mihi quidem incognita sunt. Etiam Athe- nagoras cum vulgo sentit in Apol. pro Chr. p. 129., laudato illo loco et in sententiam suam verso.

42 Prolegomena.

pro comperta habere libeat. Pluribus autem id agere pos- sem, prolatis similibus exemplis fabularum, ut celebre nomen Cadmi temere ad Phoeniciam inventionem traductum arguerem. Sed quid hoc nostra refert? Ut Cadmus in- 55 vexerit litteras, ut barbaris Boeotiae | stupendam artem osten- derit; docilitatem largimur iis et otium: quamvis Amphion, integro saeculo posterior, qui TThebanae arci aedificandae lapides cantu movisse fertur, edicto commodius potuisset cives monere, ut lapides aggererent: sed ut pauci pauco- rum gratia in scribendo iam tum periculum fecerint, vel brevibus versibus et epigrammatis aera, nuper contflari coepta, signaverint; quam longe haec rudis opera ab expe- dito usu et facultate artis discrepet, quisque sine admoni- tione nostra intelligit. ΕΝ Magis autem Herodotum miror in eo, quod tria illa epigrammata, quae ibidem ex anathematis Ismeni Apollinis apud Thebanos transcripsit 18), proxime ad Cadmi aetatem retrudit, et Homero tribus quatuorve saeculis priora facit. Acceperat, opinor, ita a monstratoribus; refert ex more, 56 quod acceperat; et inusitata forma litterarum fecerat fidem: nec ingenia illa tempore subacta erant harum rerum iudicio.

18) Subiiciam ea, ut, quid velim, ex hae pagina appareat: I μφιτρύων u' ἀνέϑηχεν, iov ἀπὸ Τηλεβοάων. IL Σχαιὸς [Σκαῖος] πυγμαχέων us ἑχηβόλῳ ᾿4πόλλωνι γικήσας ἀνέϑηχε τεὴν περιχαλλὲς ἄγαλμα. III. «“Ζαοδάμας τρίποδ᾽ αὐτὸν ξὐσκόπῳ nói μουναρχέων ἀνέϑηχε τεὺν περικαλλὲς ἄγαλμα. In primo versu pro vulg. ἐών reposui cum nonnulls ?6v 1. e. ἀνιών. Ceteris coniecturis vix locus est; minime ei, quam post Bentleium nuper plures fecerunt, ἀνέϑηχε νέων. Dandi primum erant auctores huius formae activae praeter Grammaticos quosdam et corruptum versum Hymn. Hom. in Cer. 395. [ubi xev ἐοῦσα vel xe uévovo« proponit Buechelerus.]

Prolegomena. 43

Sed quod ne hodie quidem illa fraus eorum ulli suspicio- nem movit, qui cuiusque aetatis orationem Ssubtih arte distinguere consuerant, id satis mirari nequeo. Nam acrius mihi, quaeso, animum intende ad illorum versuum sonum, eumque compara cum Homero; aut nihil in Orphicis adul- terinum reperies, aut illos ad Homerici ἢ. e. cultioris Ionici sermonis imitationem factos esse, et ab ista, quae fertur, vetustate longius abesse concedes. Non movet me, quod nihil tam antiquum exstat, cuius contentione res deprehen- datur. Quis enim, primum videns adultum hominem et integra magnitudine, discere cupiat ex ipso, quali mensura fuerit, j quum in cunabulis esset? Quocirca tantum abest, ut cum 1. G. Vossio!?) ceteris scriptoribus oblivionem aut ignorantiam obiiciam, quod haec tam insignia monumenta scripturae transierunt silentio, ut etiam ex hoc ipso dubi- tandum putem, an Herodotus illud iudicium suum Criticis suae nationis probaverit. Idemque de reliquis inscriptioni- bus, quas nonnulli ex eodem templo produnt?9), statuen- dum esse arbitror.

Igitur hoc unum videtur recte colligi ex Herodoto, artem scribendi iam dudum ante illum cognitam celebra- tamque fuisse, ut ultimis temporibus assignari posset. Quo ipso destrui putes Woodii opinionem. Nam si illud tam paucis annis ante Herodotum fieri coepisset, ἱστορικώτατος auctor non ita, ut facit, iudicaturus erat. Ceterum vereor,

19) De Arte gramm. I, 10. p. 50.

20) Ut Pausan. IX, 11. lllorum versuum novitatem plane prodit una contractio ἑαυτῷς Nec antiquius est epigramma illud ap. Aristot. Mirab. Ausc. 145. An aliter iudicandum sit de in- seriptionibus aliorum templorum, quas veteres passim tradunt ex antiquissima aetate, alii viderint. Mihi videtur in toto hoc genere primum sanota fraus grassata esse.

Ὁ

44 Prolegomena.

ne tritissima fabula de Cadmo referenda sit potius ad anti- quitatem ipsius inventi, quam ad eum tractum temporis, quo notitia eius ad Graecos pervenerit. "Talis enim inventi vagus rumor haud dubie apud illos praeeurrit accuratae notitiae; hane longo interiecto spatio rudium manuum imi- tamina, .atque haec postremo vulgaris usus et conscriptio librorum secuta. est. |

EN.

Hie non dubito, quin futuri sint multi, qui talium progressuum significationem sub illis nominibus latere, nec frustra tot auctores artis dilaudari suspicentur. Ae fuit quidem, quum ego quoque hane rationem sequerer, et Orphei temporibus saltem titulos et epigrammata abiudicare non auderem. Sollicitabant me praeter alias causas quae-

58dam litterarum monumenta, quae antiquiora Ho|mero vel olim constitisse dicuntur, vel hodie ab eruditis cupide per- hibentur?!) Verum ab ea via plane me averterunt plura vestigia historica, earumque rerum, quibus istius aetatis cultus continebatur, et ipsorum illonum monumentorum curiosa et subtilis existimatio. líaque maneo in ea sen- tentia, ut, etiamsi ista omnia tempore praecedant Homerum, (malo enim illud nunc in medio relinquere, quam deflectere de cursu meo), tamen inde nihil constare de vulgato usu artis putem. Nam superato operoso labore, ut peregrinae notae patris sonis aptarentur, novaeque subderentur voca- libus et iis litteris, quibus Phoénicum scriptura caruisset:

21) De his satis fuerit nominare unam celeberrimam inseri- ptionem ex Amyolaeis a Fourmontio repertis: de illis Thesei stelen lapideam ap. Demosth. c. Neaer. p. 873. D. [p. 1370. Reisk.], ipsius Cadmi donarium ap. Diod. V, 58., aeneam tabulam ap. Plin. VII, 58. ete. etc.

Prolegomena. 45

quo negotio perfecto demum res ad inscriptiones lapidum similisve materiae traduci potuit: verumtamen ut illa medi- tamenta iam lliacis temporibus satis perfecta fuerint, lon- gum hine et multis modis impeditum iter restabat, donee artem habilibus instrumentis aptam cultior doctrinis popu- lus ad brevium paginarum, tum ad 1ustam librorum sceri- ptionem adhiberet.

Tribus verbis indicavi, quae, ut tum tempora erant, forsitan sex saeculis non potuerint ad effectum venire. Diu enim illorum hominum | vita et simplicitas nihil admo- 59 dum habuit, quod scriptura dignum videretur: in aliis omnibus occupati agunt 111. quae posteri scribunt, vel, ut de quibusdam populis aecepimus, etiam monstratam operam hane spernunt tanquam indecori otii: Carmina autem, quae pangunt, longo usu sic ore et fundere et excipere consue- .verunt, ut.cantu et recitatione cummaxime vigentia dedu- cere ad mutas notas, ex illius aetatis sensu nihil aliud esset, quam perimere ea et vitali vi ac spiritu privare. Qua de re infra dicam, quum de munere rhapsodorum ex- plieabo. Nune ad impedimenta praevertimur, quae aetas ad opificia minus sagax non potuit non obiicere, ne cito talis res, tam per se parum apta sensibus, ab obscuritate rudimentorum ad promptam facilitatem perduceretur. Ete- nim quantum et quam diu in hoe genere laboratum sit olim instrumentorum penuria, singulatim persequi ipsum labor est. Eum tamen laborem non omnino defugiam eorum gratia, qui nimis assueti pennarum suarum chartarumque levitati difficultates huiusmodi a me praeter modum, augeri putent.

Péreurrant ergo mecum ea, in quibus graphium Grae- corum ab antiquis scriptoribus traditur miserrime haesisse ad saeculum fere VI. ante Chr., quo primum biblus seu

406 Prolegomena.

60papyrus maiorem commoditatem attulit??). Sed folia et librum arborum Sibyllis, item. fabuloso Dareti et amantibus relinquimus, etsi illius moris vestigium quoddam videri possit esse in ἐχφυλλοφορίᾳ et in petalismo Syracusano. Neque adeo in testulis aliquando scribi solitum quisquam docuit ex eo, quod per illas quaedam suffragia fierent Athenis. In lapidibus autem, in lignis et laminis metallo- rum. prima tentamina facta esse, minime dubium est: certe optimis auctoribus accredimus, leges ligneis tabulis et axi- bus a Solone aliisque incisas. At huie materiae alias quam publieas litteras mandavisse Graecos, nemo temere credat, nisi cui Boeoti persuaserint de plumbeo suo exemplari "Eoyov Hesiodi, quod iuxta fontem Heliconis vidit Pausa- 61nias??), sed vetustate plurimis partibus corruptum | videtur legere non potuisse. Ut vero publica monumenta ligno atque metallis, ita utraque, in primis privata, linteis in- scripta esse, perquam credibile foret, si modo omnino hoc genus voluminum apud Graecos ullo tempore usitatum

22) Vulgarem opinionem de papyro invento Alexandriae, profectam ἃ M. Varrone ap. Plin. XIII, 11, 21., plures iam pri- dem viderunt falsam esse. Enimvero locutus videtur Varro de commodiore quadam ratione faciendae chartae papyraceae, quali aetas sua utebatur. Cuius rei simile quiddam notabitur paullo post in charta Pergamena. Contra nihili sunt rationes, propter quas seriptorium usum papyri ipsis saeculis vatum assignat Gui- landinus Comment. in 3 Plin. capp. de papyro M. 1]. p. 17. sqq. [ed. Venet. a. 1572.]. At quint a. Chr. saeculi testimonia vide- mus, Comicorum po6tarum, Cratini et Platonis ap. Pollucem VII. extr. atque Herodoti l. l. Primus illorum βιβλεογράφον, alter χάρτας habuit; tertius, et is minus quidem ambigue, βίβλους aliis- que locis βιβλία, atque in illo satis significat, sua aetate non novum fuisse usum papyri.

23) X81, pi νι:

Prolegomena. 47

fuisset. Quod quum secus sit, idque genus solis Romanis tribuatur?4), ae si cui forte placebit eius copiam praebere Mosi, ut ipse Pentateuchum contexat??), ne linteam qui- dem lliada nobis confingere licet. Itaque admodum inocon- ditam artem mansisse apparet et rarissimum usum eius, antequam eam in ovillis vel caprinis pellibus procedere animadversum erat. Id autem ab Ionibus institutum lucu- lento loco, quem aliquoties memoravi, refert Herodotus; eaque fuit una res, quae scribendis libris opportunitatem haberet antiquiorem fortasse papyro. Nam quod idem auctor mentionem facit ceratarum tabularum ?9), ex his certe volu- mina et libri confici nullo pacto potuerunt.

VIL

At vero, si diu ante chartam Pergamenam radere pelles 69 et ad seribendum aptare coepit lonia, idemque populus, qui primus Carmina perpolivit, expeditiorem materiam scri- bendi commentus est, quid quaerimus, quale genus rerum exarandis suis Carminibus usurparit vates lonicus? Videlieet

Οἰῶν σπτώεα χαλὰ χαὶ αἰττόλια “τλατέ' αἰγῶν.

Vellemus tantummodo id adiecisset Herodotus, quo tempore ea consuetudo Ionum frequentari coeperit. Quanquam non

24) Sie intelhge Plinü 1. lL, quo usi sumus in his omnibus, quae de instrumentis priscae scripturae disputamus. Reliquos locos hae de re, et singulares libros virorum doctorum, testes excitare nihil attinet.

25) Vide prae ceteris Eichhornii Introd. in V. Test. T. I. D 435..18.-63.] IL. p. 213, [8::405.]

26) VIL. extr. in historia Demarati, regis Spartanorum. Sed illud ibi non affert ut novum. Ceram autem in pellibus adhibi- tam esse ἃ Cyprüs, ingeniose coniecit Hemsterh. ad Polluce. X. p. 1214.

48 | Prol egomena

videtur valde frequentata fuisse, si quidem facillime cessit chartae papyraceae. Enimvero illum, si modo aliae ratio- nes siveriní, non cupide interpretabimur, si hune usum pellium sub epocham Olympiadum inductum credamus, et petitum ab Orientalibus, apud quos, ut alias quasdam bar- baras gentes, invaluit penitus et diutissime viguit. Sed ut illud sumpseris, quod te facere cogent collecti calculi reliqui, tamen ne tune quidem expeditam rem et vulgarem factam esse, ipsarum litterarum ratio ostendit. Non amplius moramur Cadmi litteras 11 vel 16, nec Palamedis 3 vel 4, aut quidquid discrepat historica interpretatio vetustae fabu- lositatis. .Certior quidem historia adhue saeculo VI. et V. ante Chr. Simonidi Ceo atque Epicharmo Siculo, antiquae 63 Comoediae principi, satis insignes partes tribuit | in litteris complendis et inveniendis novis ?"), quas deinde cum prio- ribus in aptam seriem collectas a Callistrato quodam, ante alios Ionica Samos publice usurpavisse fertur?9). Atque hoe lonicum alphabetum 24 litterarum a populo Atheniensi

. Ὁ) Vide Hygini Fab. 277. Phmn. VIL, 56. Tzetz. Chil. XII, 398. [v. 50. sqq.] Schol. in Villois. Anecd. Gr. T. II. p. 187. Cont. Spanhem. de U. et P. Num. Diss. II. p. 85. Goensii de Simonide IV, 1. Mongitoris Biblioth. Sic. T. IL. p. 181.

28) Eo pertinuit dicterium Aristophanis in Babylonis, fabula

circ. 427 a. Chr. LXXXVIII. Ol. acta. Vide Suid. y. Zeuíov ὁ δῆμος coll v. ττιχισμός, Schol. Ven. Cod. B. ad Il. η. 185. Tzetz. Chil XII, 61. sqq. Quod Callistratus apud hune vocatur Gram- maticus, facit ineptissimus homo, ut solent eruditi istorum tem- porum, quum antiquiores digne laudare volunt. (Gravius est, quod ex illo Scholio, tum inedito, Spanhemius docuit l. L, operam Callistrati auctoritate Ephori traditam esse. Suspicor praeterea, hune seriptorem in ultima parte historiae suae, ubi ad novam recensionem legum Atticarum eiectis XXX viris factam venisset, hane omnem rem copiose tractasse, indidemque excerptum esse locum Clementis supra n. 10.

Prolegomena. 49

tandem Euclide Archonte Olymp. XCIIII, 2. ante Chr. 403, receptum, nec ibi ante hoc tempus usum duarum longarum vocalium publicatum tradunt plures et ex probatis aucto- ribus ?).

Adeo sero litteratura Graecorum absoluta est et redacta 64 in ordinem, primum, ut multis de causis coniicio, in 1185 civitatibus, quae Siciliam et Magnam Graeciam tenebant, tum in illa posthac litterarum conficientissima urbe, Athe- nis. θα cavendum est rursus, ne tam serum usum Scri- bendi credamus, aut in omni Graecia eodem tempore insti- tutum. ones quidem quum tot aliis rebus Europae cognatae exemplum nitidioris cultus darent et humani et civilis, matureque variis artibus et commerciis florerent, vel tacente historia verisimile esset, eos huius quoque praeclarae rel utilitatem primos: animadvertisse et ad eam studium et 65 ingenium contulisse suum. Quippe illis exspectandus non fuit Callistratus Samius, ut aliquid seripto consignare ten- tarent: iam ante hune papyro usi sunt; immo ante Simo-

29) Nominatim Ephoro, Theopompo, Androne Ephesio, for- tasse alüs pluribus. Pro his adeundi sunt nobis turbidi rivuli, Euseb. Chron. ad Ol. XCIIII, 4. Cedren. et Pasch. Chron. ad XCVI, 4. eum Schol. ad Eurip. Phoen. 688. [682. T. IIT. p. 191. Dind.|, ubi vetus varietas notatur ex pristino more seribendi, σῷ νιν ἐχγόνῳ et σοί νιν Éxyovow | Ibi v. Valcken. p. 260. [307.] et 688. IL. G. Voss. de Arte gramm. I, 30. p. 113. Salmas. Add. ad Inseript. Herodis Att. p. 232. Boherii Diss. 8. 66. Wessel. ad Petiti LL. AA. p. 194. Corsini Fast. Att. T. IIT. p. 276. Huic postremo laudatus locus Syriani ad Hermog. p. 17. parum explicitam noti- tam habet, quam omnino ab istis compilatoribus non exspectes. Satis est, convenire omnes in re summa. Ceterum hine apparet, quae dicta sit apud Athenienses ἡ μετ᾽ Εὐχλείδην γραμματική. Prius usitatae litterae vocantur ἡ γραμματικὴ ἀρχαία seu rruxc γράμματα. Etsi de his diversae sunt sententiae doctorum: v. Intpp. ad Harpocrat. v. Mrvizoig γράμμασι etc.

Wolfii Prolegomena. Editio III. 4

50 Prolegomena.

idem et Epicharmum fuerunt lyrici poótae, et Ionici et Aeolici, qui illo adminiculo faciendorum Carminum carere vix possent. Denique in ea civitate, quae antiquum alpha- betum diutissime retinuit, Olymp. XXXIX. minor numerus litterarum. suffecit Draconis legibus ponendis. Quidni idem numerus suffecerit maximis voluminibus, 81 modo ea tum usitata fuerunt, sive ex pellibus, sive ex papyro Aegyptia? Et iam aliquot annis ante Draconis magistratum beneficio Psammetichi Aegyptus patefacta erat commerciis lonum, ut facultatem papyri habere potuerint. Cui coniecturae ne historica fides deesset, quam paucis verbis opus fuisset Hero- doto, nisi Graecis scripsisset solis! Nune in primis molesta est obscuritas duorum saeculorum, octavi et septimi ante Ohr., in quibus illa gens igniculos politissimae humanitatis dudum susceptos egregie protulit, et ad omnem excellentiam artium admirabiles progressus fecit. Nam, me de aliis plurimis institutis dicam, quorum semina in istis tenebris iacta sunt, in illa maxime saecula, a Lacedaemonio Lycurgo proxima, artis scriptoriae primum notabiliorem publicum . usum et ultra inscriptiones progressum incidisse, tum. con- iectari non temere, tum ex nonnullis vestigüs historiae

66ita intelligi licet, ut perspicuis testimoniis minus aegre careamus.

XVII.

Sed haec ipsa vestigia historiae arguunt, inter illa publiei usus initia et vulgarem consuetudinem scribendi librorumque conficiendorum curam multo longius, quam nune quisquam existimet, intervallum interiectum fuisse. Hic primum maximi momenti est, quod nullum usquam litte- rarum ex isto genere monumentum commemoratur Lycur- gei aut proxime insequentis aevi, non epistola, non poéma,

Prolegomena. 51

non liber ullus, cuius exemplum vel certe notitia exempli ad posteriores aetates pervenerit. Nisi forte fabulas, de quibus 8. XIII. dixi, audire volumus, eosque scriptores, qui priscas res ad suas consuetudines atque libidinem fingunt, quorum etiam in numero sunt, qui suo se gladio

iugulent 59). At quid privatam scripturam quaerimus temporibus, quibus in summo studio ordinandarum civita- tum ne leges quidem videmus litteris promulgatas? De omnibus nationibus Graeciae loquor, non excipio lones; de quibus mihi pro auctoritate habendum videtur silentium eorum, qui veteres legum latores saepe accurate enumerant, omnibus in ordinem receptis, quibus quovis modo huius nominis honor tribueretur. Nempe illi tot scriptores utrius- que linguae si in Aristotelis et Theophrasti celeberrimis olim libris et collectionibus 31) scriptas Ionibus vel Aeolibus leges recenseri vidissent, ante Pittacum Olymp. XLVIIIL. latas, nemo antiquitatis peritus putat, id eos tanto con- sensu transmissuros, nee novo nomine indicem suum auctu- ros fuisse. Ex quo intelligitur, ea omnia, quae tum pro legibus essent, sive νόμοι, sive Jeouot, sive ῥδῆτραι voca-

30) Ita Gorgias personatus, qui Palamedi inventa tnbuit γράμματα, μνήμης ὄργανον, eiusdem aetate quasi pervulgatum usum epistolarum memorat p. 104., falsus etiam in hoe, quod ibidem Graecum cum Troiano sine interprete colloqui potuisse negat. Istae si cui satisfaciant ineptiae, ei Ovidium auctorem Epp. Heroidum et multos alios commonstrabo maiores patronos, quorum tamen nullus tam honoratus est, quam Mutianus ter Con- sul, qui Sarpedonis epistolam quandam a Troia scriptam in Lycia ipse legerat, mirante Plinio XIII, 13.

31) Vide Fabr. B. Gr. L. III. c. 7. [6.] p. 194. [398.] et c. 9. |7.] p. 251. [452.] Omitto similia opera aliorum de legibus Graecis et earum latoribus, minus tritorum lectione, tanquam Callimachi,

Heraehidis Pontici, Hermippi eto. x

lis 67

cS X v

pe: n os A M ge (RS S

DNA

59 | Prolegomena.

bantur, in lonia et finitima Graecia non aliter vulgata esse, quam apud Agathyrsos , Aristotelis aetate, atque antea apud Cretenses et Lacedaemonios, quos huie rei etiam cantum et musicos modos adhibuisse constat. ^ Prémé Graecorum omnoun Sscrptas leges aeceperunt .Loerí Epizephyri a Za-

68 Jeuco ??), quem Eu|sebius ponit florentem Olymp. XXIX. ante Chr. 664. aa. 70 ante Solonem.

32) Etsi duo tantum idonei auctores exstant huius famae, Seymnus Perieg. 313. [314. sq.] Strabo VI. p. 259., eam tamen olim ceonstantissimam fuisse clarum est ex verbis ipsorum, ut nihil aliud legisse videatur Cicero in libris, quos tangit ad Att. VI,1. [8. 18.] Augetur quam maxime pondus huius auctoritatis communi morbo Graecorum, quem paullo ante in Gorgia notavi et saepe alibi. Quicunque enim ullo tempore claruerant legibus feren- dis, eodem omnes loco ab ills haberi solebant: etiam fabulae, Ceres ϑεσμοφόρος, Triptolemus, Ceerops, non spernuntur. Alias in hoc quoque genere ex consuetudine prisci aevi congestum est in singulos, quod non unius aetatis fuerat, vel mutatum et expo- litum erat studis plurium varis modis. Annon hoe factum est in Minoé Cretensi, in Lycurgo, item in Mose? Seripsisse autem vulgo eredebantur illi omnes, nec elariori luci historiae cedebant

' fabulae. Ita Clemens Strom. I. p. 308. A. [p. 365. Pott.] Zalewco, primo legwm latori (proprie sic appellat eum, qui primus scripse- rat: priores potius educatores civium suorum et moderatores fue- rant: Minoóm tali modo apponit, ut is 7 saeculis δήθ rem eandem fecisse censendus sit. Neque Clementi auctor longe quae- rendus erat. Nam in Dial. Platonico p. 320. C. diserte tribuuntur Minol vóuou ἔν χαλχοῖς γραμματείοις γεγραμμένοι. Qui locus, nescio quomodo, etiam nostrorum temporum doctissimis viris fraudi fuit, quum similimus in eodem opusculo alius neminem commoverit. Soilicet eodem teste tragoedia ex Thespidis et Phry- nichi aetate ad Minois retrahenda erat et illudendum 1is omnibus, qui: Homerum multo antiquiorem tragoedia fecerunt. At doctus Grammaticus Apollodorus Bibl. IIT, 1, 2. Minoém testatur γράψαι vóuovg. Bie scribit sane, non testatur; fortasse ne credidit qui- dem. Utuntur hae locutione multi de ipso Lycurgo, quem nihil scriptum reliquisse clamat omnis antiquitas.

Prolegomena. 53

Verum de Zaleuci legibus, quarum nonnisi tenuis fama superest, corrupta a declamatoribus , ut alia multa, ita hoc prorsus ignotum est, quo genere scribendi et quibus instru- mentis exaratae sint. Solonis autem aetate qualis Athenien- sium sceriptura fuerit, publica quidem, demonstrant leges ipsius Olymp. XLVI, 3. ante Chr. 594. rudibus materiis inscalptae βουστροφηδόν. Privata an habilior tum fuerit apud illos, dubium reddunt eaedem rationes, propter quas . Bentleius plaustrarias fabulas Susarionis et Thespidis (Olymp. L—LXL) seripto editas negavit??), nemine eruditorum contradicente. Certe Atticorum scriptorum non ante Persica tempora?^) mentio fit aut significatio, cui non fidem dero- get illus aevi et rei publicae facies et gravissimorum auctorum silentium. Sed non persequar, quod tenere sine longis ambagibus non possum; ultro etiam concesserim, aliquanto ante Solonem Athenis hane artem paullatim pri- vato studio usurpari coeptam: neque adeo dubito, quin id saeculis VIII. et VII. in eoeteris civitatibus, nominatim Ioniae et Magnae (Graeciae, fecerint sollertiores quidam homines, eorumque exemplum vel secuti vel ipsi rem auspi- cati sint poótae nonnulli, si non Asius, Eumelus, Arctinus, ali, sub primis Olympp. clari epicis Carminibus, at certe

33) In Apol. Diss. de Epistt. Phalaridis p. 109. sqq. transl. Lennep.

94) Ut poétarum comicorum, Chionidae, Magnetis, ut philo- sophi Anaxagorae, qui Ol. LX XV, 1. annos 20 matus Athenas . migravit. Diog. L. II, 7. Priorem poétarum illorum, cuius ían- quam primi ex Comicis Atticis meminit Aristoteles, annis 8 ante Xerxem fabulas docuisse, ex antiquis chronographis notavit Suidas cum Eudocia, bene ideo ἃ Sealigero in Descr. Olympp. relatum ad Ol. LXXIII. Utrumque autem pluribus annis praegressa est Comoedia Graecorum Siciliensium, ab Epicharmo, si nutus vete- rum recte assequor, perscripta iam ante Gelonis tyrannidem.

69

54 : Prolegomena.

Archilochus, Aleman, Pisander, Arion et horum aequales: tamen si de wnméversa Graecia et paullo tritiore usu artis institutoque conscribendorum librorum quaeris, illud removen- dum non esse ἃ Thaletis, Solonis, Pisistrati et eorum, qui Sapientes appellantur, aetate, i. e. ea qua oratio metro solvi coepit, ita significat nobis historia artium Graecarum omnium , ut infantiam suam obliti populi testimonium minime desiderandum videatur. De cultura prosae orationis, ineunte saeculo ante Chr. VI. ἃ pluribus et ipso Solone inchoata, deque causis 71novi incepti nihil hic habeo dicere: | et quae ex veterum locis hauriri possunt, dicta sunt omnia: at unam rem, etsi in coniectura positam, afferam, nisi omnia me fallunt, utilissimam huic quaestioni nostrae. Nam videtur plane necesse esse, ut tum, quum Graeci impetum caperent vin- cula metrica revellendi et prosam condendi, satis iam ex- pedita fuerit scriptoria ars suppetente copia instrumentorum, quibus ad eam uterentur sine molestia. Non quod in ista copia ullam vim fuisse putem, ut novum genus cogitata eloquendi nasceretur; uti docti quidam, quum poéticam tam mature natam mirarentur, neque, cur ita factum esset, viderent, causam elus rei praecipuam hane attulerunt, quod rudis populus acute praeviderit, eximium praesidium memo- riae fore in numerosa moderatione versuum: verum tamen non intelligo, qua tandem ratione cuiquam in mentem venire potuerit aliquid prosarium componere, nisi aliam. custodiam compositi in promptu haberet quam memoriam suam. . Obruitur enim memoria, animusque vagatur et errat in hac libera continuatione verborum, quae nullis certis numeris adstricta est, nullis velut spatüs distincta, quibus oratio orbem suum conficiat. Atqui quum Homerica dictio longe

longeque reducta sit ab eo sono, quem in infantia gentium ,

Prolegomena. 55

— Due E E ———— τὶ.

horror troporum et imaginum inflat, atque in verbis et locutionibus castigata admodum, aequabili verecundoque tenore suo quasi praenunciet pedestrem dictionem proxime secuturam, quam tamen amplius tria sae|lcula a nemine tentatam reperimus: ita mea fert opinio, ut non cultum ingeniorum, sed alia quaedam maximeque difficultatem scri- bendi arbitrer in mora fuisse, quo minus poéticam prosa eloquentia tam celeri, quam natura ferret, gradu sequeretur.

Quam ob rem scripturam tentare et communi usul aptare plane idem videtur fuisse, atque prosam tentare et in ea excolenda se ponere. Neque enim tum primum nascebatur: cultura modo defuerat et conformatio quaedam, in ligno, metallis, lapidibus non melius procedens quam in familiar sermone, in epistolis, in concionibus. Ex quo illud quoque mihi videor pulchre perspicere, cur nemo veterum eos in sSeriptoribus prosae numeret, qui nondum portabili materia ad scribendum usi erant, uti ipse Solon in legibus suis. Multo tinus in hune numerum admitti potuit Hipparchus propter breves sententias et praecepta morum, quae 1s 70 fere annis post Solonem publicis monu- mentis insculpenda curavit??) | lam si novi generis scri- bendi auctores perhibentur ii soli, qui iusta volumina con- dere instituerunt, ut Cadmus Milesius, Pherecydes Syrius et ali, Pisistratidis aequales, (in hoc enim manifeste omnis antiqua fama convenit:) id magno est argumento, Jbrorum

35) Noti ππάρχειοι Ἕρμαϊ olim quidem e Comicis, hodie in primis ex auctore Platonici Dial. qui Hipparchus inscribitur. [p..228.| "Plura v. 1n Meurs. Att. Lectt. V, V: ét Pisistr. 12. Ne vero ex his inscriptionibus colligas, eo tempore quemvis Athenis legere scisse. Id aliquanto post etiam paucorum fuit ex mag- nanimis Cecropidis. Potuerunt tamen ii ad discendum invitari ilo instituto, non peiore, opinor, elementariis libellis nostris.

12

43

56 Prolegomena.

confectionem et apud lones et apud reliquos Graecos hac ipsa aetate priorem non fuisse.

XVIII.

Hactenus experiri voluimus, quo progrederemur in hac controversia, universae historiae testimoniis adhibitis, non auctoritate Homeri et antiquorum interpretum eius. Nunc age attendamus animum, quid demum hi afferant, reiectis tamen, sieut par est, iis, qui vetustatis incuriosi de operi- bus Homeri, Hesiodi et aequalium perinde loquuntur tan- quam de quibusvis libris bibliothecae suae, vel scribendi vocubalo utuntur vulgari errore stili, non animi iudicio. Ita ipse mihi, qui ἀοιδοὺς illos non seriptores sed ἀοιδοὺς fuisse contendo, facile passus sim quandoque illud verbum excidere, ne alterius saepe repetiti insolentia offendat. Cui rationi subiicienda sunt permulta loca veterum, similia istis, quae mentionem scripturae habent in legibus Lycurgi, quas nemo doctus olim scriptura latas credidit. —Eodem- que referrem notum locum Apollodori, in quo de exitiosis illis mandatis Proeti Il. C. 168. nomen δχειστολῆς ponit, praesertim. quum ibi parum aptum fuisset exoleti moris

74indicium, negaremque Apollodori hac | de re sententiam eo loco quaerendam esse, nisi ipsa verba a significatione 1ustae epistolae prorsus abhorrerent 99).

36) IL, 3, 1. Προῖτος ἔδωχεν ἐπιστολὰς αὐτῷ πρὸς ᾿Ιοβάτην χομίσειν [χομίζειν], àv αἷς ἐνεγέγραπτο Βελλεροφόντην ἀπο- χτεῖναι" ᾿Ιοβάτης δὲ ἐπιγνοὺς ἐπέταξεν x. v. λ. Quae duo verba in h. 1. pertinere videntur ad scripturam litterarum, talia esse dico, ut de notis seu signis accepta optime habeant et prudenter posita sin. Nam ἐγγράφειν tum per se incertae potestatis est, tum est illud ipsum verbum, quod apud poétam legitur. Pone pro illo ἐγγλύφειν, ἐγκολάπτειν, ἐγχαράσσειν; importunum studium variandi

Prolegomena. 3y1

Quo pertinent igitur ista verba? Eo, in quo doctis- 75 simos Grammaticos Alexandriae fere consensisse statim apparebit. Mirationem. faciet, quod dicam; et ipse id sae- penumero miratus sum propter late patentem ἀνιστορησίαν antiquitatis: nullus fuit in Graecia eruditus interpres Ho- merl, qui in istis versibus scripturam veri nominis, nullus, qui eam artem in Carminibus illius alibi usquam. memora- tam censuerit. Hoc si cui temere pronunciari videbitur, eripiat mihi, quaeso, hune errorem alia, quam recentioris cuiusdam Scholiastae auctoritate, quam deinde suo loco proponam. Ex Eustathio et antiquioribus fontibus facere non poterit. (Quodsi ullus veterum, quorum copias Eusta- thius ad commentandum eongesserat, alicubi contrariam rationem attulisset, qui fierl potuisset, ut eam vir prisco- rum verborum quam morum. peritior, et qui forsan ne homi- lias quidem suas sola memoria tenebat, nullo in loco lon- gissimi Commentarii effutiret , atque heroibus poóétae facul- tatem scribendi assignaret? Nam in hune numerum saltem

senties. At πέναχα Homeri mutavit in ἐπιστολήν. Bene hoc quoque et ita apte cuivis signo, ut, si rem universe, non modum rei et desuetum morem narraturus esset, Graeca lingua nihil aptius haberet. Constat enim ἐπιστολήν propria significatione plane esse ἐντολήν, mandatum; ex quo etiam ap. Sophoclem sunt λόγων ἐπιστολαί. Cf. Intpp. ad Hesych. T. I. p. 1390. Sed magis huc referendum est, quod posthae clarius intelligetur, monitum Eustathio p. 632. 1. 9., τὴν πίναχα Homeri esse τὴν παρὰ τοῖς ὕστερον ἐπιστολήν. Omnem vero dubitationem tollit verbum 27r«- γνῶναι, agnoscere, non legere, quod est ἀναγνῶναι, nusquam illud. Illud autem Graecis usitatum esse de epistola, aut docendi erimus iis, qui secus acciplunt; et, ut citius doceant, ne Planu- dis quidem et Eustathii saecula excipimus; aut ipsis concedendum erit, vix fuisse genus loquendi significantius, quo mythographus uteretur, si ipsam rem, ut solet, breviter et prosaria dictione persequi, nec antiquarium inepto loco agere vellet.

58 Prolegomena.

non venit is locus, etsi magni aestimatus ab antiquariis nonnullis, in quo disciplhmam litterarum a Pelasgis serva-

76tam ex diluvio mentitur??*) | Commentum hoc est aniliter fabulantium historicorum , geminum ill de Noacho, qualia libenter arripuit ista aetas. At in Eustathio non Eustathii opiniones quaerimus, sed vetustiorum litteratorum, quorum Scholia ante oculos habebat. Ex his autem Scholiis eum ubique et in iis versibus maxime, ubi rem mon obiter tractat, alia omnia referre, paullo mox viderimus.

Num vero Homerus ipse ignotam heroibus suis artem scierit, nusquam nec Eustathius nec, quantum ego reperio, quisquam Scholiastarum quaerit: ita res ab iis nec affir- matur nec negatur praecise. Ac quanti faciamus illorum voces, si eas mendacii convincant eventa, quae ne extrema quidem aetas plane dissimulavit? Ne multa: etiam Ale- xandrinos Criticos haud dubie exercuit haec quaestio: nec aliunde quam ex disputationibus eorum manavit, si quid auctoritatis in tanta iactura librorum veterum ambiguo silen- tio Seholiorum nostrorum obiicere possumus. Ita sentien- dum est de memorabil loco Iosephi, ubi perspicue dicit,

71 Homerum tradi scriptura usum non fuisse | τη) pangendis. Car- mnibus, eaque primo memoriter prodita 4n vulgus et propa- gata, postea lüteris mandata hanc formam et tenorem adsct-

37) Ad Il. &. p. 358. Ex tanto merito Pelasgos ab Homero appellari δέους. Nonne mirum est, egregium commentum ab Eustath. sileri ad z. 429. et Odyss. v. 177.? Am forte non fuit in Scholiis eius? Certe nostra id non afferunt, nec Diod. Sic. V, 57., ubi similia fabulatur de monumentis litterarum absumptis in diluvio. Transeurro aliud quiddam in loco Eustathii, quod docti, quibus ille familiaris est, etiam non admoniti animadver- tent: ceteri modo crederent, aut, minus natura creduli, in cupidi- tatem meam traherent. "Neutrum periculum hic subire libet.

Prolegomena. 59

visse 58). Unica quildem haec est de hac quaestione auctoritas 78 diserta, sed eo gravior, quod scripta est adversus doctissimum interpretem Homeri, et nemo veterum exstat diversae seu con- trariae sententiae defensor. Quare, utcunque reliqua fides Iosephi existimetur, locus ille tantum valebit, quantum perspieua verba valent. Denique accessit ei nuper Scho- liastes quidam *?), adiutor minime dignus ille mentione,

38) Contra Apion. I, 2. p. 439. 'Owé xei μόλις ἔγνωσαν ot Ἕλληνες φύσιν γραμμάτων. Of γὰρ [γοῦν] ἀρχαιοτάτην αὐτῶν τὴν χρῆσιν εἶναι ϑέλοντες, παρὰ Φοινίχων χαὶ Κάδμου σεμνύνονται μαϑεῖν" οὐ μὴν οὐδ᾽ ἀπ’ ἐχείνου τοῦ χρόνου δύναιτό τις ἂν δεῖξαι σωζομένην ἀναγραφήν, οὔτ᾽ ἐν ἱεροῖς, οὔτ᾽ ἐν δημοσίοις ἀναϑήμασιν. (Miratur ποὺ I. G. Vossius propter nobilia epigrammata Herodoti. Aliter nune sentient i1, qui supra a me scriptum probarint. Nimirum losephus operae pretium non duxit, ilis et similibus fabulis refutandis immorari; et fecerant id ante eum ali multi, ut hie ipse locus ostendit. lam diligenter consideres, quae addit:) Ὅπου γε χαὶ περὶ τῶν ἐπὶ Τροίαν τοσούτοις ἔτεσι στρατευσάντων ὕστερον πολλὴ γέγο- νὲν ἀπορία τὲ xal ζήτησις, el γράμμασιν ἐχρῶντο" xci τἀληϑὲς ἐπικρατεῖ μᾶλλον περὶ τοῦ τὴν νῦν οὖσαν τῶν γραμμά- των χρῆσιν ἐχείνους ἀγνοεῖν. Ὅλως δὲ παρὰ τοῖς Ἕλλησιν οὐδὲν ὁμολογούμενον εὑρίσκεται γράμμα τῆς .“Ομήρου ποιήσεως πρεσβύ- τερον. Οὗτος δὲ xoi τῶν Τρωϊχῶν ὕστερον φαίνεται γενόμενος. Καί φασιν οὐδὲ τοῦτον ἐν γράμμασι τὴν αὑτοῦ ποίησιν χαταλι- πεῖν, ἀλλὰ διαμνημονευομένην ἐχ τῶν ᾳφσμάτων ὕστερον συντεϑῆ- v&t, καὶ διὰ τοῦτο πολλὰς ἐν αὐτῇ σχεῖν τὰς διαφωνίας. Tironum gratia cum Meriano notandum est, illud φασὶν de rebus vel cer- tissimis usurpari in fama mnme obscura, non de iis, quae a nonnullis sive paucis traduntur. De his Graece est φασὶν ἔνιοι, φασί τινες. Eadem ratio est Lat. verborum d$euwnt, ferwnt, tra- dunt, perhibent. Neque vero per se hoc multum proficit. Quam multa perhibet fama, quorum falsitatem ratio et tres testes doceant!

. 80) Ad Dionys. Thracis Gramm. ap. Villois. Anecd. Gr. T. II. p. 182. Ἣν γὰρ, ὥς φασιν, ἀπολόμενα τὰ τοῦ Ὁμήρου" τότε γὰρ οὐ γραφὴ παρεδέδοντο, ἀλλὰ μόνῃ διδασκαλίᾳ, ὡς ἂν μνήμονι φυλάττοιντο x. τ. À.

00 Prolegomena.

nisi narrationem suam ex iisdem Alexandrinis reliquiis sub- legisset, vitiatam mox fabellis seriorum Grammaticorum. Ex Iosepho enim illos eam non sumpsisse manifestum est. Ceterum quantum tribuendum sit tali iudicio veterum, pro se quisque expendat: mihi etsi gravissimum videtur partim per se, partim quia illis plura Homericae aetati proxima Carmina in Qmanibus erant, in hae quaestione praeiudicii potius quam iudicii loco esto. Quoniam enim ipsos versus habemus, in quibus vates de scriptoria arte aut silere aut testari putatur, utrum verum sit, ex certis interpretandi legibus diiudieare nostrum est.

XLDX.

At occurrunt nobis nonnulli, opposita ancipiti vi silentii in hoe historico genere. n quo isti sane dicunt aliquid, sed non tantum, quantum sibi videntur dicere. Est haud dubie silentium quoddam nulhus momenti et in neutram partem trahendum; contra aliud est argutum et, ut ita dicam , vocale, quod si non expugnatur diversum testantium auctoritate, vel ea, quae omnes omnium auctoritates frangit, ratione, apud prudentissimum quemque semper plurimum valuit. lam si forte tale non fuerit illud Homeri, libenter audiemus eos, a quibus remittimur ad alios poétas, quos quum liqueat tritissimam habuisse artem scribendi, eorum plures tamen nusquam illius mentionem iacere videmus. Quamquam paullo diversa conditio videtur esse horum et Hesiodeorum Carminum. Nam quum in tanta longitudine illorum ἰοῦ consuetudinum et celebrium artium picturae intextae sint, in primis earum, quae illo tempore aliquam admirabilitatem ex novitate haberent, in Hesiodeis autem magna pars domesticae disciplinae tradatur, iure meritoque

Prolegomena. 61

mirere, si neuter utilissimae rei meminerit. Neque vero satis firmum per se esset hoc argumentum, aut dignum, in quo tantopere se iactarent viri docti. Quod enim ita se credere fatentur nullam artem Homero fuisse cognitam, quae apud eum non inveniatur, retunditur haec ratio exem- plis variarum artium, quas nullo loco laudat, quarum tamen talis natura est, ut aliae, quas saepe celebrat, sine illis 80 exsistere et cohaerere non potuissent.

Pergamus ad aliud, quod magis continet causam. Dubitatum est olim ^^), an usum elixarum carnium norit Homerus. Non enim habet verbum wet, non aliud pote- statis eiusdem ; nonnisi assa apponit mensis. At vero qui illa Il. φ. 362. Odyss. u. 237. cecinit et similia de lebe- tibus igni imponi solitis, num is coquinariam rem penitus ignorare potuit? Nec id, opinor, dubitabant veteres, qui ilam quaestionem movebant. Pingendi artem, quae eo nomine digna sit, Homerus nullam novit*!); textilia et eognatarum artium opera memorat multa, picturam nullam. Nam quis nomen hoc imponat rubricae navium aut pigmen- tis Carieae mulieris *?), quamvis per illa veris picturis prolusum sit? Neque militiae neque domi usitatam heroi- bus fuisse equitationem , utraque poésis clare loquitur: nam negligenda nobis est auctoritas unius cuiusdam loci Il. χ. 513 sqq. pluribus de causis: sed inauditam Homero | rem 81

40) Vestigium superest ap. Athen. I. p. 25. D.

41) Ita recte Plin. XXXV, 3. extr. Cui loco non adversatur, ut quidam putant, alius eiusdem operis, XXXIII, 7., etsi for- tasse ex diverso scriptore petitus. Confirmat rem historia artium apud Graecos, ad cuius scriptores amandamus lectorem.

42) Il. 0. 141. sqq. ΜΝῆες μέλαιναι, μιλτοπάρηοι, φοιγιχο- πάρῃηοι notissimae sunt ex multis versibus. [Superiorum editio- num errata μελτοπάρηαι, φοιγιχοπάρηασι emendavimus.]

62 Prolegomena.

videri fuisse minime sinunt similitudines Il. o. 679. sqq. et Odyss. e. 371. Usus sum his exemplis potissimum, quia luculenter ostendunt, quid inter ignota et vulgo usitata intersit, et quam considerate cauteque coniectandum sit de primarum inventionum et morum successibus. Finge igitur vatem alieubi de invento Cadmi seu Palamedis diserte locu- tum, vel commercia epistolarum, primum, ut plerisque videtur, rudimentum scribendi, tanquam vulgatam rem testa- tum esse: num ex eo satis appareat, etiam volumina Car- minum scribi moris fuisse?

Sed qui duo sunt apud Homerum loci, in quibus simile quiddam scripturae reperitur, accurata interpretatio facile vincet, eos non magis de scriptura accipilendos esse, quam celebrem illum Ciceronis *?) de typographia nostra. Atque in altero quidem loco, Il η. 175. sqq., cito conventurum arbitror inter omnes, nihil inesse, quod alterutri parti pro- Ποῖα. JDeseribitur ibi modus sortiendi illustri quodam ex- emplo, sed ita, ut omnis narratio reclamet, ne animum subeat cogitatio litterarum. Nam σήματα, quibus utuntur heroós, χαράγματα esse, sive signa arbitraria, ligno vel alii inutili rei addita, manifestum est ex eo, quod sors, quae galea exiit, a cireumeunte praeeone unicuique agno-

82scenda demonstratur ^*) Quare | verbi ἐειγράφειν v. 181.

43) De Nat. Deor. II, 37.

44) Hiec subnotanda est paullo ante promissa ratio recentioris Scholiastae in Ven. Cod. B. ad v. 185., suavissimi hominis. Nos unum alphabetum moleste quaerimus; ille tot habet diversa, quot fuerunt populi Graeciae, in eoque causam videt, cur unusquisque heroum nonnisi suam manum agnorit. Rectius dudum editus brevis Schol., a melioribus ἢ. 1. edoctus, o? γράμματα sed γραμ- μάς τινὰς inteligi iubet. Optime antiquus Sehol. Cod. À. ad v. 187. Οὐ γράμμασι τῆς λέξεως, ἀλλ᾽ ἐγχαράξας σημεῖα" εἰ γὰρ

^ ΒΥ 5 nd x χοιγνῶς ἤδεσαν γράμματα, ἔδει τὸν χήρυχα ἀναγνῶγαι χαὶ τοὺς

Prolegomena. 63

eadem significatio sit necesse est, quae alibi ubique est, fodiendi seu scalpendi. Sensus alterius loci, C. 168. sqq. impeditior factus est ab iis, qui mores Homericos non discere ab illo, sed in eum inferre, et vaga vocabula ad consuetudinem sui saeculi torquere solebant. Ac certe hoc loco ut epistolam exspectes, inducit quodammodo ipsa res; inducunt σήματα; (quis nescit Φοινιχικὰ σήματα Κάδμου Ὁ) inducit χείναξ χιτυχτός, tabella. complicata, vel, si quid ele- gantius quaeris, obsignata 45). Ita vero magno|pere mirandus 83 erat consensus antiquorum interpretum, qui verbum γρά- q&u hie quoque voluerunt esse. χαράσσειν s. ξέειν, σήματα nativa vi εἰδωλά τινα, τείναχα denique σανίδα s. ξυλά- ριον 45). | Permirum est, inquam, eos, qui alias tanto stu- 84

ἄλλους, oig ἐπεδείχνυτο ὁ χλῆρος. ltem Eustath. p. 674. 55. Ov γράμματα νοητέον ἐξ ἀνάγχης τὰ τοιαῦτα σήματα, εἴδωλα δέ τινὰ ἢ ἁπλῶς ἐχτυπώματα ἔν ὑποχειμένῳ εὐτελεῖ, λιϑιδίῳ τυχὸν ἢ ξυληφίῳ ἢ τοιούτῳ Tu.

45) Sic fere optimi Intpp. Francogalli plerique, des lettres bien, Scellées; Popius, ὦ sealed tablet; ali simihter. Quasi Latina ila in textu vertissent e Cicerone, aut descriptionem plicatihs tabulae sumpsissent ex Herodian. Hist. 1, 17., apud quem VII, 6. ztuxroUg πίνακας Pohtianus bene vertit Uteras obsignatas. Num etiam Pollux audiendus erit IV, 18., ubi in una serie cum recen- toribus τριπτύχοις et πολυπτύχοις Homericum πίναχα affert? Num Tragici? apud quos leguntur σανίδες, πτυχαί, διαπτυχαὺὶ γραμμάτων, ut ap. Euripidem, tum alibi, tum Hippol. 856. Alc. 970. Scilicet, ut nihil dicam de more Tragicorum, novas con- suetudines in heroicum aevum transferendi, plicari potuerunt tabu- lae omni tempore, sicut nos plicamus chartam: id unum quaeritur, an illae notis litterarum et vera scriptura consignatae fuerint. Id nos nec Pollux, nec Herodianus, nec Tragici docent.

46) Aeccuratissime haec persequitur Eustath. p. 632. sqq. Τραμμάτων χρῆσις νεωτέρα £o1í(v' ὡςαύτως xci τὸ ἄξεστα σημεῖα διὰ χρωμάτων ἔντυποῦν ὕστερον εὕρηται" xai ἡ τῶν χαρταρίων δὲ χρεία τοῦ χάτω χρόνου εὕρημα. | Ot δέ γε παλαιοὶ, ὁποῖόν τι xe

64. Prolegomena.

dio novam suam sapientiam illinunt Homero, nune repente tam sul dissimiles prodire. Quippe tales habemus et aucto- res antiquissimorum Scholiorum, et ipsum Eustathium, ex

85 quibus cetero[rum, si non omnium *?), at certe plurimorum et optimorum Intpp. olim consensus emergit.

oí «Αἰγύπτιοι ἐποίουν, ζωΐδιά τινὰ ἱερογλυφοῦντες xai λοιποὺς δὲ χαραχτῆρας εἷς σημασίαν ὧν λέγειν ἐβούλοντο, οὕτω χαὶ αὐτοὶ, χαϑὰ x«l τῶν τινὲς ὕστερον Σχυϑῶν, ἐσήμαινον ἃ ἤϑελον, εἴδωλά ΄ τινα χαὶ πολυειδὴ γραμμιχκὰ ξέσματα ἐγγράφοντες ἤτοι ἐγγλύφονγ- τὲς πίγαξι τουτέστι σανίσιν, ἀλλοίαις τε χαὶ ταῖς ix πύξων, ἐξ ὧν αἱ λεγόμεναι πυξίδες. --- Σήματά φησιν ἐγχεχολαμμένα πίνακι πτυχτῷ τῷ χατὰ τὴν ἀρχαιοτάτην χρῆσιν. — Πίναχα πτυχτόν, ὃ φαμεν ἡμεῖς δέλτον ἤτοι βιβλίον ἢ πιττάκιον. — Ἔχοι (y τις χαὶ τοῦτο εἷς μαρτυρίαν τοῦ ξύλοις ἐγχαράσσεσϑαί ποτὲ γράμματα, ὃ μάλιστα ἐπὶ μαρμάρων λίϑων ἐπεχειρήϑη, ἐφ᾽ ὧν xci ἡ τοῦ γρά- φειν ἁρμόττει ὀνοματοτιοιΐα᾽ εἰ δὲ xci συνήγετο ἡ τοιαύτη δέλτος ἡ ix πεύχης τριγωνοειδῶς, κατὰ τοὺς ὕστερον ΑΑττιχοὺς ἄξογας, ἐν οἷς ἐπιναχογραφοῦντο νόμοι, χυριολεχτοῖτο ἂν ἐπ᾽ αὐτῆς καὶ Ó x«9" Ὅμηρον πίναξ x«i ἡ παρὰ τοῖς ut9" Ὅμηρον δέλτος. --- Χρή- σιμον δὲ cl; τὸν παρόντα τόπον χαὶ τὸ παλαιὸν ἔϑος, χαϑ'᾽ ὃ δέν- door; ὅσα χαὶ πίναξιν ἐνεχόλαπτον οἱ παλαιοὶ τὰ TOY φιλουμένων ὀνόματα, ὡς εἴπερ Ἔρωτες ἢ Νύμφαι δρειναὶ τοῦτο ἐποίουν" oiov, ἡ δεῖνα χαλή, ὃ δεῖνα καλός. — Ex τούτων δὲ xoi παροιμία παρ- ἕξεσται ὕστερον τὸ, Βελλεροφόντης x«' ἑαυτοῦ γράμματα x.T. À. Conf. ad. Odyss. .p. 1926. 1. 49... ἰθῦθς 1.5: Οὐ noyit ἘΠ 518. thium, statim videt, quibus auctoribus ista omnia adsceribenda sint; laudatque ipse suos Παλαιούς. ltaque antiquissimus Schol. Cod. A. notat, videri hic vocum et verborum scripturam signifi- cari, sed «on dia esse, σημεῖα esse εἴϑωλα, οὐ γράμματα. Idem etiam breviter servavit Apollon. Lex. v. γραπτῦς. Neque alio pertinet locus Plinii XIII, 193. ubi, quum soeripsisset, pugillariwm usum etiam ante Troiana tempora inveniri apud Homerum, addit Bellerophonti codécWlos (1. e. pugillares) datos, non epistolas. Quamquam hoe ex moribus Romanis dictum parum utile nobis esset sine reliquiis Grammaticorum Graecorum.

47) Eustath. p. 633. 1. 9. Τινές φασι, δύνασϑαι τὰ μὲν

^

Prolegomena. 605

—— ----. M ——— —

Quam ob rem, ut pleraque in hoe loco ambigua sint, videri tamen queat in eo latere aliquid, quod neglectum adhue ab eruditis, impulerit veteres illos atque coegerit, ut ibi quoque notas seu signa quaedam viderent, non veram scripturam litterarum. Atque ex hoe genere est in primis verbum δεῖξαι, cuius ea est vis, ut vel acerrimum adver- sarium sententia sua deiiciat. Nam si de perlato et red- dito seripto loqueretur Homerus, aut equidem eius proprie- tatem et eonsuetudinem loquendi penitus nescio, aut eum alio quovis quam illo verbo usurum fuisse contendo. Neque vero hoe tantum contendo, sed nego praeterea, quenquam poétam, nee Graecum nec Latinum, ne amantissimum qui- dem audacium voeabulorum, sonstrandé seu ostendendi ver- bum posuisse de epistola reddenda. Minus me offenderet σῆμα ἰδέσϑαι v. 176. in lectione scripti, etsi nec hoc satis Homericum putarem: nune utrumque eiusdem generis esse apparet. Addere plura taedet. | Unum quaeram: tor-g6 querene potius et pervertere decebit sermonem Homeri, quam interpretationem veterum, quae et illorum et nostro- rum temporum usui repugnet, amplecti?

Qualis tamen ille mos fuerit, qualia signa Proeti, Ioba- tae monstrata, quaerere est alius loci. Veteres Grammatici quid econieceermt, ignoramus, nisl quod pauci illorum viden- tur ea in numero ἱδρογλυφιχῶν habuisse, quemadmodum plures hodie fecerunt4*?). At Apollodori locum illum cum

γράμματα ἐνταῦϑα σήματα φιλοσοφώτερον χαλεῖσϑαι" σημεῖα γὰρ φωνῶν xci νοημάτων χαὶ πραγμάτων εἰσὶ τὰ γράμματα. Ex illis τισὶν est Schol. Cod. B., σήματα explicans vulgari modo γράμ- ματα: ne Plutarchum et alios scriptores memorem, qui modo Bellerophonteam ἐπιστολήν, modo γράμματα garriunt.

48) V. c. Bachetus Mezir. ad Ovid. Epp. Heroid. T. I. p. 328.

Huius tamen rationis quoddam vestigium est in exsignato loco Eustathii. i Wolfii Prolegomena, Editio III. 5

66 Prolegomena.

Scholiis nostris comparanti haud aegre persuadeam, zrivex« 7z'tvxtÓv ab ills habitum esse ligneam fesseram vel symbo- lw» aliquem, qui notas mortiferas rudi arte incisas habue-

87 rit 45). De tabula ce|rata cogitare vix sinit consuetudo poétae, artifieaosam eiusmodi operam aliquo certe epitheto aliave adiectione ornaturi.

XX.

Docet ergo locorum illorum explicatio, non ex pere- grinis opinionibus captata, sed instituta diligenter ex Home- ricae orationis proprietate, mentionem scripturae in iis fieri nullam. Ae profecto si aliter se res haberet in posteriore loco, non temere is alicui suspicioso interpolatus vel aliquo modo vitiatus videri posset. (Quae suspicio quum ipsam

49) Schol. Cod. A. ad v. 169. Τράψανι ἐστὲ τὸ ££o«v οἷον οὖν ἐγχαράξας εἴδωλα, OU ὧν ἔδει γνῶναι τὸν πενϑερὸν τοῦ Προίτου. Cireumloeutio haec est verbi, quod Apollod. adhibuit, ἐπιγνούς; ut perspicuum sit, eandem utrumque sen- tentiam sequi. Eustath. 1. c. Εὐριπίδης που τὰ Ομηρικὰ σήματα εἷς ξύμβολα μεταλαβών φησι Ξένοις τὲ πέμπειν σύμβολα,

- o? δοράσουσέ σ᾽ εὖ. (Medea v. 613.) Mihi veri persimile vide- tur, iam tum inter cognatos obtinuisse notas quasdam symbolicas, quibus de nonnullis gravissimis rebus sensa animorum inter se communiearent, in primisque hoc genus ϑυμοφϑόρων σημάτων, inventum fortasse ea aetate, qua ultionis caedium et inimicitiarum dira saevitia vigebat. Sed haec accuratius explieanda sunt in singulari quaestione de symbolis veterwm. | Interim neminem poeni- tebit comparare similia apud Merianum [Mémoires de l'académie royale. Berlin 1793.] p. 523. sqq.. in quibus etiam sunt facetis- sima haec: ..51 οὐ étoit là véritablement une lettre écrite en caractéres d'Alphabet, — il seroit extrémement singulier, qu'une invention si utile et dés -lors si connue, eüt disparu deux générations aprés, dans des conjonctures οὐ son usage devenoit d'une tout autre importance. Ν᾽ étoit-elle donc bonne que powr des lettres de recommendation, qui tendoient à fare dévorer les gens par la Chimeére ? *

Prolegomena. 64

speciem tolleret vulgati moris litterarum, (speciem dico unius exemplum epüstolae,) nullumque apud poótam vestigium earum relinqueret; nihil omnino praesidi superesset con- trariae opinioni, nisi ex ipsa hae tanta longitudine duorum Carminum, | quae nullo modo credibile videatur sine illius 88 artis auxilio aut perfici aut ad posteritatem prodi potuisse. Ea autem ratiuncula quam levis sit et primis legibus histo- riae repugnans, docti indoctique sciunt.

Tam vero non modo nullum tale in Homero exstat testimonium rei vel vestigium, nullum ne tenuissimorum quidem initiorum legitimae scripturae vel Cadmei mune- ris 50) indicium, sed, quod longe maximi momenti est, con- traria etiam omnia. Nusquam vocabulum 4//br?, nusquam scribendi, nusquam Zectionis, nusquam Jterarum 91): nihil

50) Semper mihi maxime mirum visum est, qui fieri potuis- set, si fabula ista de Cadmo tam vetusta esset quam volunt, ut eam tot Graeci poétae prorsus intactam relinquerent. Id vero fecisse omnes, non modo eos, quos adhuc in manibus habemus, significant nobis silentia poétarum Latinorum et Apollodori, qui ex mythicis poétis celeberrima quaeque collegit. Est hoe eo admi- rabilius, quod reliqua historia Cadmi nobilissimis fabulis causam dedit. Itaque tantum certe ex ea re colligendum esset, obscura primordia artis per plura saecula neminem mythicorum poétarum ad ornandum eius auctorem excitare potuisse. Verum magis in promptu erit recta ratio, si ipsa illa primordia apud Graecos non priora fuerunt saeculo IX. ante Chr.

51) De verbo γράφειν satis dictum est. Nusquam id apud antiquiores illos idem valet, quod inde ab Aeschylo et Pindaro vulgare est. Deducta inde nomina, γραφή et γράμμα, ipsa quo- que sunt posteriora. Annotarunt hoc veteres in loco illo Hom,., ubi eos σῆμα ter positum offendit. "Variaturum fuisse poé6tam putabant, si illa ei nota fuissent. Eustath. l. co. Τὸ γράμμα οὐχ οἶδεν ὁ ποιητής" εἰ γὰρ ἐπ᾽ αὐτοῦ ὴἡν iv χρήσει, χαϑὰ xci ἡ ἐν ᾿Οδυσσείᾳ γραπτύς, οὐκ ἂν τρὶς εἶπε τὸ σῆμα, ἐπιμείγας τῇ λέξει

δ Ὁ:

68 Prolegomena.

89in tot millibus versuum ad lectionem, omnia ad auditionem comparata; nulla pacta aut foedera nisi coram; nullus vete- rum rerum famae fons praeter memoriam et famam et illit- terata monumenta ??); ex eo Musarum, memorum dearum, diligens et in lliade enixe repetita invocatio;: nullus in cippis et sepuleris, quae interdum memorantur, titulus; non alia ulla inscriptio; non aes signatum aut facta pecu- nia; nullus usus scripti in rebus domesticis et mercatura 55); 90 nullae geographieae tabulae; deni|que nulli tabellarii, nullae epistolae, quarum si consuetudo fuisset in patria Ulyssis, vel si σιτυχτοὶ 7είναχες percontationibus procorum et Tele- machi suffecissent, procul dubio Odysseam aliquot libris

διὰ τὸ μονῆρες xci χαίριον. Γράμμα primum reperio apud Erin- nam. [Fr. 4, 1. Bergk.]. Neque ἀναγνῶναι, legere, aut simile ah- quid, ibi ubi id maxime exspectes, invenias; etsi alio sensu dieitur σήματα ἀναγνῶναι Odyss. τ. 250. w. 206. v. 345. Deni- que vocabulum δέλτος non est antiquius Aeschylo et auctore Da- trachomyomachiae, temporibus Aeschyli, id quod etiam nonnulli ex veteribus viderunt, aequali.

52) Vide loca in E. I. Kochii libello: Litterar. Magazin [für Buchhündler, Schriftsteller und Künstler. Berlin 1792.| 1. p. 76.

53) Talia quaeras in Hesiodi "Eoyorc. Αἱ Odyss. 9. 163. in navi commemoratur φόρτου μνήμων. lam conferat aliquis, si poterit, Romanos homines a memoria. Nos antiquum usum sequi- mur Odyss. q. 95. Neque curamus Eustathii explic., ὁ γραμμα- τεὺς ἤτοι ἀποσημάντωρ διὰ γραμμάτων. ἢ καὶ ἄλλως, λογιστής, ἐπιμελητής. Tametsi haec quoque satis produnt veterum Intpp. sententiam. Ceterum riderent, si hoc legerent, institores et pro- polae nostri. Ex quo ordine ego ipse aliquando audivi mulierem quandam illitteratissimam nec cetera valentem ingenio, quum enumerationem faceret mercium, quas variis in oppidis conditas haberet, adeo longam, ut fortasse cum μνήμονι Phoeniciae navis certare potuisset.

Prolegomena. 609

breviorem, aut, ut Roussavius coniiciebat 5^), omnino nul- lam haberemus.

ΧΩ.

Haee omnia collgata inter se, et in uno conspectu 91 posita, num fortuita silentia sunt? an is, qui ita silet, loquentis et clare testantis personam gerit? Mihi quidem, etsi non sum. nimis credulus, illa per se plane persuade- rent, vulgarem autem opinionem defendere dementissima

2

pervicacia videretur. At erunt, opinor, qui dicant, effici92 quidem ex ills, ut litterae vel obscurissimae vel prorsus ignoratae fuerint Troianis temporibus, non item hoc, ut vates duobus post saeculis ipse quoque illitteratus fuerit. Extremam hane latebram si obstruere vellem, necesse habe- rem longam disputationem ingredi de omni ratione, qua Homerus in descriptione heroicae vitae versari solet. Non enim apud illum nisi bis terve hoe genus reperio eruditae

54) Dignissima est acutissimi viri sententia, quae tota huc transcribatur ex Opuseulo eius sur lOrigine des Langues, Oeuvres posth. Genev. edit. 1782. T. X VI. p. 240. [cap. VL.] , Quoi qu'on nous dise de l'invention de l'alphabet Grec, je la crois beaucoup plus moderne qu'on ne la fait, et je fonde principalement cette opinion sur le caractere de la langue. Il m'est venu. bien souvent dans l'esprit de douter non-seulement qu'Homere süt écrire, mais móme qu'on éerivit de son temps. J'ai grand regret que ce doute soit si formellement démenti par l'histoire de Bellerophon dans l'Ihade. . Comme j'ai le malheur, aussi bien que le Pére Hardouin, d'étre un peu obstiné dans mes paradoxes, si j'étois moins ignorant, je serois bien tenté d'étendre mes doutes sur cette histoire méme, et de l'aecuser d'avoir été, sans beaucoup d'examen, interpolée par les compilateurs d'Homere. Non-seulement dans le reste de llIlade on voit peu de traces de cet art; (ne mireris, quod pawca vestigia dicit esse, quae «wlla sunt; ita loquuntur, qui non certi sunt sententiae suae:) mais j'ose avancer que toute l'Odysseée n'est

10 Prolegomena.

artis, quod poótae cultiorum aetatum affectant, quum supe- riorum fabulosa gesta scenae reddentes cavent sedulo, ne priscam sinceritatem novis moribus infucent, quo facilius lectoribus vel spectatoribus, propter antiquitatis peritiam incredulis, imponant, eosque rebus aec personis, quibus cum- maxime volunt, interesse et tota mente quasi cum illis vivere cogant?9). Qua ex re etiam talia quaedam mana- runt solennia apud poóétas, quae orta primum e certa per- swastone vatum, nunc sacrata consuetudine se tuentur. ta 93hodieque longiorum Carminum conditores eundem, quem prisci illi eredebant, afflatum Musarum et Apollinis emen-

qu'un tissu de bétises et d'inepties qu'une lettre ou deux eussent réduit en fumée, au lieu qu'on rend ce poéme raisonnable et méme assez bien conduit, en supposant que ses héros aient ignoré l'éeri- ture. 5i lIhade eüt été écrite, elle eüt été beaucoup moins chan- tée,; les KRhapsodes eussent été moins recherchés et se seroient moins multpliéés. Aucun autre Poéte n'a óté ainsi chanté, si ce n'est le Tasse à Venise; encore n'est-ce que par les Gondoliers qui ne sont pas grands lecteurs. — Les Poémes d'Homere reste- rent long- temps écrits seulement dans la mémoire des hommes; ils furent rassemblés par écrit assez tard et avec beaucoup de peine. Ce fut quand la Grece commenca d'abonder en livres et en poésie ecrite, que tout le charme de celle d'Homere se fit sentir par comparaison. Les autres Poétes écrivoient, Homere seul avoit chanté, et ces chants divins n'ont cessé d'étre écoutés avec ravis- sement que quand l'Europe s'est couverte de barbares, qui se sont mélés de juger ce qu'ils ne pouvolent sentir.*

50) Hine vocabula ex hoc civili cultu tam rara sunt in opti- mis poétis. Hine Virgilius in. Aeneide, etsi Homericam sinceri- tatem naturae in plurimis rebus non assequitur, omniaque habet fucatiora, nusquam scripturam, et quae ad eam pertinent, memo- rat. Neque tamen uno loco satis cavit levem errorem, in Sibylla, Carmina, in. foliis describente notis et nominibus 111, 443. VI, 74. I nune, et Gorgiae, Ovidio, Tragicis, Virgilium adde gravissi- mum testem, quippe perpetuum Homeri imitatorem.

Prolegomena. EL

tiuntur, et ab iis numinibus, quae nemo esse credit, doctos se edere cantum, non humano more /oqué vel seribere simu- lant: ex quo iam ii quoque ea»wnt, qui ne promuncimre qui- dem recte possunt, atque «wdoores sibi futuros sperant ver- suum, qui nonnunquam 5011 typographo sereébuntur, et ab illo duntaxat syllabatim /eguntur. Sed haec et multo plura, quibus nostrae poéticae ratio et ars ab antiqua γγνησιότητι differt, ab alius magistris cognoscenda sunt. Spernant lice- bit has argutias nostras, quicunque Homerum 1udicare nequeunt nisi ex nostris ingeniis, modo fateantur, diversis sententiis addictos nos non temeritate duci ad aliter iudi- candum.

Nec vero nobis ipsis credibile esset, Carmina a vati- bus et memoriter composita et unius memoriae ministerio propagata esse, (nonnulla enim non sunt credibilia, quae historia cogit credere,) neque mirarer, si quis vel uni Homero quendam usum scribendi ὃν ατοῤῥήτοις fuisse fingeret, nisi vulgatissimus olim mos recitandi et omnis historia rhapsodorum argumentationes et rationes nostras gravissime , confirmaret. In illa autem est maxime, quod scrupulos, quibus assensus cohibetur, penitus ex animis evellat. Docet enim, quo paeto fieri potuerit, ut aetas ἀοιδῶν seriptoriam artem vel non desideraret, antequam Graecae linguae aptata esset, vel, quum iam coli coepisset, ligno | et aliis operosioribus massis aequo animo relinqueret. 94

AXE,

Hie prorsus obliti scrinia nostra et bibliothecas, quibus nune studiorum immortalitas constat, transvolemus hine in alia tempora et in alium orbem rerum, ubi tot inventa, quae nobis videntur ad beate vivendum necessaria esse, a sapientibus omnibus et stultis ignorabantur. Quid? quod

τ Prolegomena.

ne nominis quidem immortalitas tum quenquam impellere potuit, ut ei duraturis monumentis prospiceret; idque de Homero credere, optare est, non fidem facere. Nam ubi is tali studio se teneri significat? ubi professionem eius- modi, ceteris poétis tam frequentem, edit, aut callide dis- simulat? Carminibus quidem scelera et praeclara facinora famae tradi saepe praedicat, at idem novissimum Carmen ab audientibus maxime celebrari fatetur ?9). Omnino autem satis habuit illa aetas, quasi sub nutrice ludendo?") et divini ingenii impetum sequendo, res pulcherrimas experiri 95et ad aliorum oblectationem prodere: mercedem si | quam petiit, plausus fuit et laus aequalium auditorum, praemia, si poétis credimus, amplissima, longeque gratiora papyracea immortalitate. Etenim quanta admiratione tum et ipsi vates et cantus eorum excepti sint, apparet partim ex iis locis Homerici Carminis, ubi Phemius et Demodocus canentes inducuntur 935), partim ex iucundissimo illo sermone Plato- nis, in quo Io rhapsodus munus et scenam suam describit. Nam sicut hic arte quadam efficere se iactat, ut tota thea- tra quocunque affectu ferantur, ut nune lacrimas fundant, nune torvis oculis cireumspectent, nunc gaudium prodant vultu??); ita hoc multo magis et naturae propiore arte effectum est a vatibus ipsis. Sed quum fere omnia, quae

506) Odyss. α. 351.

57) Conf. egregios versus Hor. Epist. IL, 1, 93. sqq. in quos commentarii usum praebet sagacissimi Garvii Disp. Betrachtung einiger Verschiedenheiten in. den Werken der áltesien und. neuern Schwiftsteller , vepetita in Collectione Lips. 1779. [1802. I. p. 93. sqq. ].

58) Odyss. ἃ. 326. sqq. 9. 62.864, o. 518. sqq. etc.

59) Καϑορῶ ἕχάστοτε αὐτοὺς ἄνωϑεν ἀπὸ τοῦ βήματος χλαίον- τάς τε xoi δεινὸν ἐμβλέποντας x«i συνθαμβοῦντας τοῖς λεγομένοις.

Pag. 535. E. et alibi in. eo. Dial.

Prolegomena. 13

de rhapsodis accepimus, plurimum conferant ad cognoscen- dam vitam ἀοιδῶν, utpote quorum in locum illi successe- runt, pauca nobis de insigni ordine dicenda sunt, maxi- meque ea, de quibus viri docti adhuc minus sollerter existimarunt $9).

ΠΕΣ ΕΡῚΤ. 90

Nam ex iis, quae a Salmasio et 8115 disputata sunt de rhapsodis, non intelligitur, eorum potissimum curae deberi, quod etiam nune Homerica tractamus, arteque rha- psodiea actioni-Graecorum omni, et scenicae et oratoriae, viam munitam esse?!): immo hos, quos insignem ordinem appello, pro levissimis hominibus habendos multi docuerunt ex Platone et Xenophonte. Sed hie primus est ex tribus erroribus, qui huius rei veritatem pervertunt, quod priscae illius atque Socraticae aetatis rationes confunduntur. Alterum errorem iam sublatum puto, quo ex falsa notatione nominis ῥαινῳδοῦ 53) collegerunt quidam, versatam | esse operam 97

60) Optime de iis putatur scripsisse S. F. Dresigius in Comment. Lips. 1734. 4. Et quae quidem manu congeri poterant, congessit ille pleraque omnia; sed iudicium rerum lectori reliquit. Hoc qui quaerit, adeat saltem Gillies History of Greece Vol. I. Ges T.

61) Inde ὑποχρίνεσϑαι saepe dicitur de cantu rhapsodorum, ipsique ὑποχριταὶ ἐπῶν vocantur tum a Lexicographis, Hesychio et Timaeo, tum a Diodor. Sic. XIV, 109. XV, 7. Plures autem ῥαψῳδοὺς et ὑποχριτάς, ῥδαψῳδίαν et ὑπόχρισιν, ut diversa, po- nunt, usu magis proprio, Proprie enim τὸ ῥαψῳδεῖν ad omnia genera Carminum pertinuit, a quibus vera actio abesset, 1. e. ea qua. etiam orator caret.

62) Παρὰ τὸ ῥάπτειν ᾧὠδήν, conswere s. comnectere Carmen. Quae quidem vera est etymologia, sed ex antiquiorum temporum ingenio interpretanda. Quippe aliud est, breviora Carmina modo et ordine publicae recitationi apto connectere, seu, ut Pindari

(4A Prolegomena.

eorum in versibus passim excerpendis et consarcinandis ad modum Centonum, quales ex Homero a sanctis animis facti exstant, ridiculae ineptiae in summa gravitate rerum. Αὐ- que absurdum illud commentum etiam turpius ornatum est ab iis, qui cireulatorios cantores sui temporis rhapsodis similes rati, res, quas illi cecinerint, in tabula pietas et bacillo demonstratas fingebant. Tertius error latissime patet, hoe loco nobis in primis coarguendus. Nam quod ante usitatam scribendi artem commune erat Carminibus omnibus, singulare Homero institutum fecerunt, eumque vatem, quem ingeni sui monumenta scripto consignasse non dubitabant, unum vel in paucis cantitari et memoriter vulgari solitum putarunt. Cui rationi et ipsa res et vete- rum auctoritas prorsus repugnat. Neque enim unius Ho- meri, sed et Hesiodi et aliorum Carmina, omneque epicum 98genus, mox lyrieum quoque et iambicum, | complexa est ars rhapsodorum $3), fuitque diu haec unica via publice prodendi ingenii, ut etiam Xenophanem poémata sua ipsum ῥαιννψῳδῆσαι legamus ὁ). In Homericis autem, omnium

Schol. ait, εἷρμόν τινὰ xci ῥαφὴν adhibere, aliud centonem con- suere. Quod vero his postremis saeculis fuerunt viri docti, qui ῥαψῳϑὸν atque ποιητὴν ipsa vi nominis eundem putarent esse, falsa illos analogia fefelht. Non enim ῥάπτειν aut óqeívew ita de componendis versibus dici solet, ut de struendis dohs et con- siliis. Adversatur etiam Pindarus Nem. IL, ubi ignavissimum in illa ratione epitheton esset in verbis, ῥαπτῶν ἐπέων ἀοιδοί. Neque eo, sed simpliciter ad cantwm rhapsodicuwm, trahenda est locutio δάπτειν ἀοιδὴν in verss. Hesiodo tributis ap. Schol. Pind. l. c. [Fr. 227. Goettl.]. Sed hie attingi tantum possunt ista omnia.

63) Vide Plat. de Legg. II. p. 658. Dom one π΄ Athen. XIV. p. 620. C.

64) Ap. Diog. Laert. IX, 18. Quem locum Rossius nuper in Commentatt. Laert. [Romae a. 1788. p. 184.] non melius acce- pit quam Feuerlinus in Diss. de Xenophane p. 21.

Prolegomena. 15

praestantissimis, plurimorum studia haesisse, et quasi fam- lium quandam exstitisse 7Zomeridarum, quae primum apud Chios, deinde alibi hane artem exerceret 55), multorum testimoniis confirmatur.

Quamvis vero artis huius nomen videatur posterius 99 esse Homero, ipsa ars et professio iam antiquissimis tem- poribus viguit, ac multo tum quam posthae fuit illustrior. Quoad enim paucorum erat, memoria complecti maiorem numerum Carminum, nondum apertis ludis, quibus illa pueri docerentur, unoque genere eruditorum, sacris vatibus, tota Graecia circumlatis, etiam eos, qui illorum opera in notitiam vulgi perferebant, praecipuo honore haberi con- sentaneum fuit. (Quanquam primo quidem vatem quemque fere nonnisi sua divulgasse, vel ex eo apparet, quod rha- psodieae professionis Hesiodus aut aliquis alius suppari aetate auctor nuncupatur99). Mox autem inde a Terpan-

65) Famiham dico ea significatione, qua familiae appellantur sectae vel scholae philosophorum, non tanquam stirpem et pro- geniem Homeri. Hanc interpretationem relinquamus vanitati Chio- rum ap. Strab. XIV. p. 645., a qua fortasse ipsi Homeridae ab- fuerunt. Qui si vere genus suum, non artem, duxissent ab Homero, paullo certiora de natalibus et vita eius tradere debebant. Neque vero argumentum est in locis Pindari, Acusilai et Hellanici (ap. Harpocr. v. Ὁμηρίϑαι). quod vulgarem illam famam confirmet ; multo minus in usu nominis apud Platonem, Isocratem aliosque scriptores. Exstincta enim celebri familia, translatum est nomen ad quosvis Homeri cantores, interpretes, studiosos, uti ap. Aelian. Nat. Anim. XIV, 25. extr. Ceterum quam mature haec res tota obscurata sit, veterum Grammaticorum dissensus ostendit ap. Harpocr. Suid. et Schol. Pind. ll. cc.

66) Nicocl. ap. Schol. Pind. 1. c. et Athen. l. c. Exploratiora haberemus de hac omni re, si scripta Dionysii Argivi, Timomachi, Hippostrati, Aristoclis, Menaechmi aliorumque, ab illis duobus lau- data, superessent. |

(6 Prolegomena.

dro Lesbio Olymp. XXXIV. usque ad Cynaethum Chium, excellentem in primis in arte sua Olymp. LXIX., eosdem non aliena tantum sed etiam propria cecinisse, nullumque prope fuisse rhapsodum, quin idem probabilis poéta esset, manifesta historiae vestigia arguunt. Atque ex hoc factum esse puto, ut tam multa Carmina illorum temporum, oblit- teratis rhapsodorum, a quibus confecta essent, nominibus, quum ab alis et aliis subinde repeti solerent, tandem falsis

100auctoribus | assignata et ad extremum «Óéozrtor« circum- ferrentur.

ΧΧΙ͂ν.

Iam etsi Homeri aevo perpaucae artes et opificia a certis hominibus traetabantur, attamen ars ἀοιδῶν tum non minus peculiaris fuit quam fabri aut figuli, quam medici aut harioli $7), honorem autem publice privatimque habuit longe maximum. Sive enim in oppidis suis manebant, sive varia loca, populorum conventus regumque epulas obibant, cari diis et venerabiles hominibus habebantur. Eadem rha-

. psodis dignatio, eadem vita fuit, donec res sensim cum studiis et moribus hominum immutata, et, argento certa- minum praemio proposito 5), ad levem quaestum deducta eviluit. Verum hoec alias: nunc illud quaeramus, utrum ex libro an memoriter cecinerint rhapsodi, et quali discen- dorum Carminum modo usi sint, quando libros non habe- rent. Qua in re nemo nisi veteris Graeciae plane hospes dubitet, quin illi memoriter pronunciaverint omnia: ita iam

67) Vide Odyss. o. 383. sqq. Hesiod. "Egy. 25. Hymn. in Apoll. 165. sqq. etc.

68) Io ap. Plat. p. 535. E. Ἐὰν μὲν κλαίοντας αὐτοὺς xa- ϑίσω, αὐτὸς γελάσομαι, ἀργύριον λαμβάνων" ἐὰν δὲ γελῶντας, αὐτὸς χλαύσομαι. ἀργύριον ἀπολλύς.

Prolegomena. 27

-——————————————————————À

fecerant prisci vates omnes, trium Musarum, JMeAérre, Mwáuns, l4otÓ5c, cultores; quin adhuc Socratis aeta|te, 101 quum scripta exemplaria Homeri a rhapsodis maxime con- quirerentur 65), ipsa recitatio non est faeta de scripto 10). Stupes fortasse ad tantam capacitatem memoriae, quae totum Homerum complecti potuerit? Mihi vero id etiam parum videtur, multoque plura nonnunquam bonos rhapso- dos tenuisse suspicor. Etenim si etiam tum, quum multi- | plex doctrina, ad lectionem librorum revocata, cultissimae- que vitae negotia obruebant memoriam, Athenis fuerunt liberaliter educati, qui universam lliada et Odysseam tene- rent/!); quid ambigis de iis hominibus, qui in tali re assidue operam locabant, et illis in saeculis, ubi brevior orbis discendorum ingeniis quasi vacuitatem dabat, sapien- tiaeque fama longe aliis studiis parabatur? Quid? Plato 12) quidem atque ali veteres philosophi iudicaverunt, hane102 facultatem animi nostri metiendam non esse eorum tempo- rum modulo, quum apparatus subsidiorum illius culturam impediret; inventas litteras profuisse disciplinis, sed obfuisse discentibus, adeo ut quae inventio medicamen memoriae dieta esset, eadem non immerito noxa eius et pernicies

69) Xenoph. M. S. IV, 2, 10.

70) Ineptus videor mihi ipse, qui talia doceam. Sed ne illud quidem assecuti sunt multi; immo ex Platonis Ione opinionis suae praesidium eaptarunt, ubi tamen rhapsodo maxime neocessa- rium esse dicitur memoria valere p. 539. E., nihilque aliud inest, quod ad usum exemplarium spectet. Denique adde, quod in ver- bis, quibus rhapsodorum recitatio notatur, nullum est, quod illue pertineat. Dicunt Graeci de ea esu, ψάλλειν, μελῳϑεῖν, uvquo- νεύειν, ἀπαγγέλλειν, διατιϑέναι, similia, nusquam ἀναγιγνώσχειν aut ἀναλέγεσϑαι.

71) Xenoph. Sympos. III, 5.

12) In Phaedro p. 274. E.

"78 Prolegomena.

diceretur. Quod verissime monitum esse, illitteratorum hominum et doctrinae nostrae expertium populorum con- templatio docet. Neque enim nobis opus est afferre sin- gularia specimina validioris memoriae, ut Hortensi oratoris, quem Cicero narrat ea, quae secum commentatus esset, sine scripto omnia reddere potuisse iisdem verbis, quibus cogitavisset, sive poóétarum, tum αὐτοσχεδιαζόντων, qui Italis. ?mprovisatores vocantur, tum aliorum multorum, quos constat, praesertim interdictos usu scripturae, plura millia versuum. et fecisse in animo, et memoriae infixa saepius repetiisse. Quippe non agimus de raris quibusdam mira- culis naturae, verum de ordéne homnwm, per totam vitam huie wnv arié vacantem, wt vel pangerent Carmüna, quae moc canendo. divulgarent, vel divulgata ab als düscerent.

Atqui tales fere ordines hominum in aliis quoque popu- lis reperimus, apud Hebraeos seÁo/as, quas dicunt, Zrophe- tarum, tum cognatiores nobis .Bardos, Sealdros, .Drwuadas. De his quidem postremis Caesar et Mela referunt ?), pro-

103 priam | eorum fuisse disciplinam , in qua nonnulli ad. vicenos annos permanserint, οὖ magnum numerum versuum ediscerent, litteris non. mandatorum 14). Quam vellem tantillum nobis Graeci tradidissent de vatibus et rhapsodis suis! Nam et horum propriam quandam disciplinam et singulare studium artis fuisse, pro comperto habendum arbitror. Age igitur, rhapsodieae διδασχαλίας modum, antiquitatis tenebris obscu-

73) Hle DiiG. ΜΠ TA Duc PELIS

74) Simile quiddam et alias saepe et nuperrime de natione Ossiani narratum est a G. Thorntono in Transactt. of the Americ. philos. Society at Philadelphia Vol. IIT. p. 314. sqq. In illa natione etiam nunc senes esse, qui tantam copiam antiquorum Carminum memoria custodirent, ut velocissimum scribam per plures menses dictando fatigaturi essent.

Prolegemena. 19

ratum, similium rerum comparatione eruamus. Fuit is, 81 quid video, idem, qui diu adhibitus est in scena, et tragica et comica, in variis generibus chororum, denique in scholis et ludis, priusquam seribendi legendique facultas vulgo frequentari coeperat. Is autem modus qualis fuerit, ipsa vocabula testantur. De poétis enim proprium est et ex re ductum, διδάσκειν δράματα, Latine docere; de aetoribus, μανϑάνειν, discere partes: hine διδάσχαλοι, ὑχεοδιδάσχαλοι, ἀντιδιδάσκαλοι, διϑυραμβοδιδάσχαλοι, et alia huiuscemodi *9). Nimirum, ut | chironomiam, ut reliquos 104 motus corporis, ut totam saltationem actores discebant ad- spectu praemonstrantium magistrorum, ita etiam verba, praecinente ipso poéta, auditione, non, sicut hodie, e libel- lis arripiebant. Itaque hoc instituto usi videntur rhapsodi, ut alter alterum doceret coram, mox exercitatio et frequens recitatio artem pararet. Neque sane est, quod hane ratio- nem incommodam vel memoriae molestiorem putemus hac nostra: certe id quisque nobis concedet, eam non potuisse non multo efficariorem esse ad optimam pronunciationem atque verborum sententiarumque omnium veram vim et sonum assequendum. Hue accedit, quod acerrima studia auditorum cum summo amore domesticae historiae in anti- quis é7zreGtv haud dubie operam istam facilem et iucundam efficiebant. Quae omnia, ex illorum temporum ingeniis ac moribus existimata, locum non relinquunt dubitationi, qui fieri potuerit illud, quod factum esse historicae rationes

4

pervicerunt.

40) Post ea, quae ex Harpocr. et Hesych. v. διδάσχαλος a nonnullis viris doctis breviter, et a Casaub. in Athen. VI, 7. didascaharum eausa notata sunt, nemo, quod sciam, in hane rem accurate inquisivit, exspectatque ea adhue lucem suam eum multis alis, quae ad ludos scenicos Graecorum pertinent.

80 Prolegomena.

AX AW:

Haec autem reputanti mihi vehementer errare videntur

ii, qui putant litteris non usum Homerum statim totum immutari et sui dissimilem reddi necesse fuisse. Jd scili- cet effecisset vaga auditio, non legitima et bene composita 105 διδασχαλία. | Verumtamen ipsi veteres a rhapsodis repete- bant originem variarum lectionum, in eorumque creberrimo cantu praecipuum fontem videbant corruptionis et interpo- lationis Homericae. Atque hoe iudicium, ab Alexandrinis Criticis profectum 15), eiusmodi est, ut natura rei cogitan- tem facile eodem perducat. Neque enim nme tenacissima quidem memoria, a scriptis exemplaribus destituta, non vacillat interdum , et paullatim longius a fide desciscit. / In pruinis vero recitatio ipsa, vivido impetu et ardore animi peracta, infirmaverit oportet memoriam, multisque mutatio- nibus causam dederit, in eo praesertim sermone, qui quasi sponte concluderet versum, neque hane artifieiosam con- cinnitatem haberet, quae aliunde illata respueret, quum omnia tanta simplicitate sententüs verbis conserta sint, omnia ita membratim et incisim decurrant, ut mutandi, detrahendi, addendi ubique maxima facilitas sit./ Postremo mirum fuisset, nisi rhapsodi generosioris spiritus, et qui ipsi poétae essent, passim aliquid a se melius dici posse, alia etiam in auditorum gratiam clarioribus verbis expri- menda, alia denique intertexenda pluribus Carminibus uno filo nectendis putarent. Ut enim ab omnibus intelligerentur et cum voluptate audirentur, summa illorum cura esse debuit, non haee ut Carmina sincera servarent, qualia pri- 106mum fuderat vates. Itaque nominatim Cynaethi familia

16) Servatum ap. loseph. extremo loco, quem supra descripsi p. LXXVII. |

Prolegomena. S1

insimulatur illum tum alis modis corrupisse, tum proprios versus inculeavisse 17). Quare equidem crediderim, si ex talium rhapsodorum ore exceptum hodie exstaret exemplum Homeri, ab insequentibus Criticis non limatum, eandem illius faciem futuram esse, quam maiores nostri Zymmne Homeridarum habent.

Admonet me hoc nomen Hymnorum, ab Hemsterhusio et alüs eruditis inductum, ut adiiciam aliquid de interpo- latione rhapsodorum, ex quo plane appareat, quam illi non alieni fuerint a poética facultate, et quam sine fraude talis interpolatio facta sit. Prius quidem etiam nullo auctore verisimilimum esset, nisi adeo frigida putes illorum inge- nia, ut usu paene quotidiano optimorum poótarum non incaluerint ad aliquid simile tentandum. — Verum, etsi huius aevi tam laecunosa historia est, Pindarus tamen et Plutar- chus 5) sa|tis clare tradunt, compositos a rhapsodis esse 107 Hymnos, quibus sollenni recitationi Homericorum et aliorum

7*) Schol. Pind. l. c. et ex eo Eustath. ad Il. p. 6. inf.

18) De Musiea p. 1133. C. [6.] loquens de modis citharoedicis et rhapsodis antiquioribus: T'à πρὸς τοὺς ϑεοὺς, ὡς βούλον- ται, ἀροσιωσάμενοι, ἐξέβαινον εὐθὺς ἐπί τε τὴν Ομήρου xci τῶν ἄλλων ποίησιν. δῆλον δὲ τοῦτ᾽ ἔστι διὰ τῶν Τερπάνδρου προοιμίων. Ex hoc uno loco discimus, non in lovem solum et Musas, sed in ceteros quoque deos prooemiari solitum fuisse. Neque tamen ex Pindaro recte colligas, semper « Jove principium factum. Comparatio ilhus, uti Lyricum decebat, ducta est a genere maxime illustri, i. e. a more oeleberrimorum festorum et σιανηγύρεων. Ceterum ut Pindarus dicit προοίμιον zfvóg, sie Thucydides III, 104. partem maioris Hymni in Apoll. sub Homeri nomine laudans, vocat προοίμιον «Δπόλλωνος: quo nomine et alii plerique utuntur de Hymnis. Quippe vocabulum ὕμνος latius patet, et saepe omne genus ἐπῶν complectitur. Unde illud in fine trium Hymnorum, manifestum istius moris vestigium:

ZU δ᾽ ἐγὼ ἀρξάμενος μεταβήσομαι ἄλλον ὃς ὕμνον. Wolfii Prolegomena. Editio III. 6

82 Prolegomena.

D——————— ---ο--.... -

Carminum praeluderent. taque posteriore in primis auctore fretus iam olim Hemsterhusio duce conieci, ex talibus prooemiis et fragmentis prooemiorum hane nostram farragi- nem Hymnorum conflatam esse, addita causa, non impro- babili fortasse, cur illa sensim cum Homericis Carminibus confusa sint??). Nihil enim, ut opinor, interfuit theatro- rum istorum, exploratum habere, cui quidque deberent, quod auditu dignum esset: Alexandrinorum autem tempore, quorum maxime interfuit, nihil videtur superfuisse nisi varia et obscura fama, ut de tot aliis ἀδεσεότοις,, quorum partim iam apud Herodotum mentio fit. | Denique de sollennis iustaeque recitationis ratione in

108 publicis conventibus et certaminibus pau|cissima sunt, quae certa rerum fide tradantur. Unum inter omnes constat, utrumque epos Homeri nonnisi particulatim ac diverso ordine decantatum esse, et particulae cuique vulgo proprium nomen fuisse 85). Ea nomina exstant tum apud Aelianum et Eusta- thium in principiis rhapsodiarum, tum apud alios scriptores quam plurimos, qui passim Homerica loca ad illum modum excitant. Sed eae partes ab initio fere longiores fuerunt, neque, ut ex Eustathio colligas, cum Aristarchea descri- ptione librorum congruentes. ta 24Axivov αἀπτόλογος IV vel V libros Odysseae complectebatur 51); quod pensum in

19) Ad Hesiodi Theog. p. 60. Conf. Mitscherl. ad H. in Cer. p. 101. et Groddek Comment. de Hymnorum Hom. reliquiis p. 21.

80) Instar omnium nobis est auctoritas veteris scriptoris, quem excerpsit Aelian. V. H. XIII, 14.

81) Conf. recte monentem Twiningium in Notis ad Aristot. Poét. p. 365. Addo similimum exemplum ap. Herodot. IL, 116., ubi Il. & 289. sqq. laudantur ex Ζιομήδους ἀριστείᾳ, quo nomine a Grammaticis appellatur Il. E. Quod ipsum una eum tenore construetionis valde adversatur obelo Valckenariü, delentis verba, ἐν “Ζιομήδεος ἀριστείη.

Prolegomena. 83

una sollennitate commode absolvi potuit. In alüs Carmini- bus, ut in Καταλόγῳ νεῶν, in Κόλῳ μάχῃ, artem rha- psodi spectatam puto, praesertim in legitimis certaminibus, ut eum oeteris apte coirent et elegans ῥαφὴ efficeretur: in quo tamen haud dubie plura per saecula nihil certum et constans fuit, quum res modo a locis 80 temporibus recitandi, modo ab ingenio et iudicio rhapsodorum penderet.

ZA Voc 109

Haec omnia, quae accurate exposui de tempore rece- ptae primum apud Graecos seripturae, de prisco pangen- dorum prodendorumque Carminum more, de rhapsodis, unicis illorum depositariis, quaedam quasi σεροτέλξδια sunt diversae et altioris quaestionis. In hae repente omnis campus dispu- tationis mutatur, evanescunt ferme vestigia historica, et in locum eorum trepide succedit coniectura et ratiocinatio, non quaerens illa, quid Herodotus, quid Plato, quid sum- mus Aristoteles afferat, sed quid ex principiis bene pro- visis cogatur et efficlatur, id severo iudicio persequens et cum ipsa natura comparans. Coniecturas huiusmodi hodie vulgus infamare solet nomine hypothesium. Dura conditio: nos tamen diu eunetati et exspectantes, dum praefidentior alius hoc auderet, non metuamus diutius famae, planissi- meque statim dicamus, quod res est.

Videtur itaque ex illis sequi necessario, tam magno- rum et perpetua serie deductorum operum formam a nullo poéta nec designari animo nee elaborari potuisse sine arti- fieioso adminiculo memoriae. Coelo demissum ingenium demus Homero, altissimarum capax cogitationum, quibus divinarum et humanarum rerum omnium scientiam exhau- serit; sit ille nobis, ut Velleius ait, sine exemplo maximus et sine aemulo: ae sane nunquam illius luminis splendor

6 X

84 |" A Prolegomena.

iterum exorietur, nisi alteram Graeciam nascentem viderit ll0or|bis: sit ille, qui ingenio supra omnes eminet, quod prae- ter naturam est, limatissimus idem et ommi arte perfectis- simus: ne tali quidem homini tribui potest id, quod prorsus humanitatis captum superat, et cui mente complectendo locus et materia et fundamentum desunt. Etenim si priora er] omnia breviora fuerunt, eorumque vulgandorum, etiam ipsius aetate et diu postea, unicus modus fuit publica reci- tatio, talis videlicet, quali rhapsodos ad Cynaethum usos vidimus; si porro minime credibile est et nulla auctoritate nixum, plures cantores per aliquot dies sive hebdomades dierum coactos unquam esse ad tanta Carmina auditoribus ingerenda; quae una ratio fuisset, ut magnitudo et summa eorum, non dicam comprehenderetur, sed ad extremum 11laudiretur 83): cogitur, inquam, et efficitur necessario, | illi

82) Aristoteles quum εὐσύγοτιτον μῆκος vidit in Iliade (Poét

29.), etsi 1psa longitudo eius apud veteres in proverbium cessit, de lecta sic iudicavit, non de audita. Quanquam hoe parvi mo- menti est. Sed notabile est, quod Dacer. ibi ad c. 24. narrat, . lliada commode perlegi posse uno die. Hoc ego legens saepe ad Judaeum Apellam remittebam. Similiter Twiningius: For a wager, indeed , I ll not say what might be done, 4f we had reading races αὐ Newmarket. Not. p. 478. At si hie doctissimus vir locum Aristotelis inde a verbis, Εἴη δ᾽ ἂν τοῦτο, recte interpreta- tus est, etiam lliada et Odysseam εὐσυνοπτοτέρας fore putavit criticus philosophus, ad tertiam partem versuum contractas. Quod quidem argumentationibus nostris accommodatissimum esset. Nec ea sententia omnino indigna est Aristotele, neque reliquis prae- ceptis eius contraria, probataque nuper etiam alteri interpreti illius operis, Pyeo in Comment. p. 458. Neque nune doctus quisquam, summariis Cypriorum et parvae Iliadis magno emolumento harum litterarum publicatis, ad Daceriü sententiam accesserit, qui nomen veterum 1. c. ad illa Carmina referebat. Sed duo interpretationem ilius loci dubiam faciunt, primum quod de reliquorum ἐπῶν, ante Aristotelem proxime editorum longitudine incerti sumus, tum quod

Prolegomena. 85

universi operis descriptioni, rei per se forsan non nimis arduae, arduam maxime et plane ineluctabilem vim naturae obstitisse. His omnibus nihil detractum volumus sollertiae vatis, quae (quam parva;sufficiat magnis voluminibus, innu- meris documentis constat; sed necessarium fuisse tantis operibus designandis contendimus ministerium manuum et instrumenta, quibus illa notata aliquo modo, statim vulgo aut saltem paucis familiaribus integra traderentur. Id Ho- merus efficere non potuisset decem Jüguis, ferrea voce et112 aeneis lateribus 3); hic ipsi graphium opus erat et tabulae. Quid? quod, si forte his instructus, unus in saeculo suo, ]liada et Odysseam hoc tenore pertexuisset, in ceterarum opportunitatum penuria similes illae fuissent ingenti navigio, quod quis in prima ruditate navigationis fabricatus in loco mediterraneo, machinis et phalangis ad protrudendum, atque adeo mari careret, in quo experimentum suae artis caperet. Non eommemorabo, quam apte sint in artibus Graecorum omnes gradus et successus nexi inter se et ali aliis prae- muniti, ut, cur quisque sequatur deinceps, ex superiore via et antecessione causarum intelligi possit. Exempli gratia, pronum fuit ingenio Graeco, ex epicis ἀοιδαῖς mutanda forma serere scenicam fabulam, et fastidio quodam, ut fit, eiusdem cantilenae ea, quae in ills narrata erant, personis dicenda dare, quasi ante oculos agerentur: illud

nescimus, quid in tragica scena fuerit μία ἀχρόασις. Nam Dio- genis L. IIL, 56. auctoritas post emendationem eximii viri, ista quatuor nomina festorum ad marginem relegantis, adhiberi non debebat; alia vero auctoritas deest, qua sine erroris periculo nita- ris. Conf. Barthelemii Diss. in Memor. Acad. Inscriptt. T. XXXIX. Hie autem ad coniecturas confugere, etsi summae rei nostrae profuturas, non vacat. 83) Il. 8. 499.

86 Prolegomena.

nullius nationis ingenio factum est, nec potuit fieri, ut quis ad talem ludum prodiret sine spectatoribus, aut longitudo eius ultra 15,000 versus exceurreret. Eodem pacto si Ho- mero lectores deerant, plane non assequor, quid tandem eum impellere potuisset in consilium et cogitationem tam longorum et continuo partium nexu consertorum Carminum. Saepius eadem repeto: sed identidem repetendum est illud

113 posse, cuius ex ipsa humana | natura vis tanta est et firma- mentum causae nostrae, ut, nisi illud tollatur, nemo aliis difficultatibus, quibus ea fortasse laborat plurimis, angi et sollicitari debeat 84).

114 AX TE

Difficultates illas, quas mirifica forma et descriptio 115 horum £&vóv partiumque dispositio obiicit, | singulatim expen-

84) Iacta est alea, ad quam certe non imparatus accessi. Superstites adhue sunt, (et utinam diu sint!) memineruntque for- tasse duo hitteratissimi viri, quid ego annis 1780 et 1781*) de hac re secum et sermonibus et litteris egerim. Ab illo inde tempore

: ad alias curas digressus, raro mihi inter amicos passus sum ver- bum excidere, quo silentium et firmatam opinionem doctoruni interpellarem. Etiam in praelectionibus meis multos annos imi- tatus sum interpretes doctrinae sacrae, qui edictorum metu territi non id docent, quod sibimet ipsis placet, sed quod ecclesiae olim ex tempore probandum praescriptum est; neque publice quidquam de dubitationibus istis prodidi. Reposui praeterea subinde et ab- olevi, quidquid illarum mihi notaveram, si forte iis ex memoria et animo elapsis succedens alio tempore nova cogitatio scrupulos tolleret. Semel adeo puduit me et taeduit plane viae vel erroris mei, lecto Perralti libro de Camparat. vett. et recentt., ubi T. III. p. 35. in contemptionem antiquitatis refert, aliquid simile a quodam popularium suorum commentatum esse et aliquando proditurum.

[) Vide Wolfium in Epistt. ad Heynium datis p. 124. *annis 1779 et 1780" corrigentem.]

Prolegomena. 8.

dendas et omnibus viribus atque opibus augendas aliis mandabo. Feci quidem et | ipse utrumque pro virili parte, 116

Paullo post accipio opusculum, quod ille minabatur, hominis, Homerum negantis unquam fuisse, utrumque autem σωμάτιον conflatum esse docentis ex éragoedws et varus canticis de trio, mendicorum et circulatorum , à la maniere des chansons du Pont- neuf; cetera in eundem modum: et in Prooemio omnino nihil se ex Graecis litteris operae pretium didicisse confirmat. Quod unum est ex paucis, in quibus facile apud omnes fidem inveniat: reliqua somnia sunt et deliramenta. Hominis alioquin non obscuri neque insulsi, aliüsque libris etiam in Germania noti, (Fw. Hedelin Abbé d' Aubignac,) libellus ita inscriptus: Conjectures academiques ow Diss. sur Ü Iliade, quum diu latuisset apud Charpenterium et alios, qui, incertum amici an veterum amore, illius editioni moram nectebant, tandem mortuo Hedelino prodit Par. 1715. 8. Is ah- quoties mihi perlectus, ut dixi, taedium attulit opinionis meae, in euius similitudinem quandam levissima temeritas et inscitia antiquitatis delapsa esset; serioque coepi vulgari quamvis male cohaerenti rationi argumenta conquirere. Nam ne Hedelino quidem a Boilavio, Dacerio et aliüs bene responsum videbam. lta varie annisus, ut historicis difficultatibus alia atque alia via occurrerem, mox denuo vexatus ilis, denuoque coactus cedere, conscius mihi sum, nihil me nec vanitati cupiditatis nec sententiae novitati in- dulsisse, et omnes intendisse nervos, ut ab erroris laqueis cave- rem. Testes rei habeo multos familiarium meorum, quibuscum per hos proximos annos laborem meum communiceavi, provocando eos ad quaerendum verum, et omnia, quae in ipsis Carminibus mihi adversari viderentur, studiose colligenda et sub unum ad- spectum cogenda. Ac ne nunc quidem haec disputo, ut cuiquam persuadeam, cui non ipsa res persuadeat, sed ut, si quid errave- rim aut in falsum detorserim, erroris convinear ab acutioribus. Ne vero hudbeckianum ingenium induisse videar, quippe qui vel in minimis historicam veritatem sacram rem habere soleam, duorum summorum hominum auctoritatem afferre possum, Is. Casauboni et R. Bentleii, in quorum scriptis non ambigua vestigia exstant eiusdem opinionis. In Casauboni scriptis plura sunt; Bent- leii unum est in primis insigne in libro adversus Collinum anglice

88 | Prolegomena.

sedulo cavens, ne quid mihi dissimularem aut cupide age- rem; Sed haec complurium et diversa via ingredientium studiis digna cura est, in primis eorum, qui vim humani ll7ingenii in hoe genere metiri possunt ex

suo ingenio, et iudicium artis subactum habent antiquarum litterarum cogni- tione, Klopstockiorum, Wielandorum, Vossiorum. Nam vul- garibus Gallofrancorum praeceptis et formulis epici Carminis faciendi nihil ad summam rei profieimus. Neque enim satis est, artificla utriusque corporis admirari, quae nunc insunt, primariam quandam et simplicem zrg&&tv , in maxima varletate rerum et eventorum ubique conspieuam, unum actum ex universa historia Troiani belh, unum heroóm selectum , reliqua ad exornandum scilicet, callide interpo- Sita; hie omnia ad iram Achillis relata, illic ad Ulyssis reditum; nihil non bene continuatum, nihil praeposterum, nihil perturbatum, nihil hians. Plura horum vere dilau-

seripto: Remarks wpon a Late Discourse of Free-thinking, n a Letter to .N. N. [F. H., D. D.] By Phileleutherus Lipsiensis, cuius primam edit. 1713. et septimam 1737. prae oculis habeo. In utraque harum iisdem verbis $. VII. [The works of R. B. edi- ted by Al. Dyce. Vol. III. p. 304.] haec leguntur: Homer wrote a sequel of Songs and. Rhapsodies, to be swng by himself for small earnings and good cheer, at Festivals and other days of Mer- riment; the Ilias he made for the Men, and the Odysseis for the other Sex. These loose Songs were not collected toge- ther àn the Form of an Epic Poem, tll [Pisistratus's times] abowt [above] 500 years after. Quid clarius est hisce verbis? Eaque et satis cogitate scripta, nec ardore digladiandi elisa esse, ex totius loci contextu apparet. Neque tamen haec professio principis Criticorum, tam aperta tamque memorabilis propter ipsum tempus, quo eam edidit, i. e. paucis annis post famosum opus Perralti, seu quod ea in libro potissimum theo- logis scripto latebat, seu quod multis temere iacta videbatur, ab ullo viro docto ad disceptationem vocata est; immo a plerisque

Prolegomena. 89

dari 9) quis neget? de | Odyssea maxime, cuius admirabilis 118 summa et compages pro praeclarissimo monumento Graeci

penitus neglecta, ut a Moneta ad Bailletum T. III. P. I. p. 277,, Hedelini caecum impetum narrante, ab alüs, ut a Clarkio, fri- eide aut tribus verbis transmissa, ἃ Popis adeo derisa fortasse. At ipse Bentleius, qui senectuti suae criticam recensionem Ho- meri seposuerat, in illa, id quod ex quibusdam indiciis colligo, huic rei ex industria lucem daturus erat. Quapropter valde miror, nihil, quod ad hane quaestionem spectet, reperi in criticis libris Anglorum, qui de illius editionis consilio men- tionem faciunt. Digamma Aeolicum eum reducturum fuisse, Da- wesius et alii operose docent. Haec autem narratio de digammate mihi saepe dubitationem iniecit haud levem, quid Bentleium con- iiciam de «antiquitate scripturae Graecorum sensisse, et quibus causis, si Homerum scripsisse putarit, hane Carminum eius epicam formam tanto posteriorem ponere potuerit. "Velim de his certiores nos faeiant ii, qui aditum habent ad eius adversaria et notas Homerieas, quae in manus Cumberlandi venisse dicuntur in Dio- graphia Britann. edit. sec. Vol. IL. p. 244. Nihil est, de quo potius Bentleii iudicium cognosse cupiam: et quis non idem cupiat, qui Phalarideae controversiae iudicem norit? Id dubites, an ilhus emendationi Homerus tantum debiturus fuisset, quantum Horatius debet et Comici.

85) Continuo falsum est, quod poétam in lliade universo bello artificiose usum putant ad ornandum et amplificandum argu- mentum suum. hepetunt hoc ex vett. Grammaticis, in pr. Eustath. p. 7., qui ineptissima in hane sententiam affert, contraria etiam, etsi hoc non capitale duco, Aristoteleis in Poét. c. 23. Immo ilh partim non obscure significant, totum bellum in Iliade describi. : A talibus magistris non profectus neutrum in ea fieri data opera fatebitur, nec aliam artem apparere, nisi eam, quam plures histo- rici quaesiverunt, qui breves partes historiae singularibus operibus complexi sunt, vel quam Cicero Lucceio, sperato rerum suarum scriptori, commendat [ad Div. V, 12, 3] festimationis causa, rogans, ut a continentibus twis serwptis, n quibus perpetuam rerum gesta- vrwm historiam. complecteris, secernas hane quasi fabwlam rerum eventorwmque mostrorwin. | Scriptori huius generis adeo saepe necesse est, finitum orbem egredi et priora intexere.

00 Prolegomena.

ingenii habenda est. Nam in lliade nondum deposita sunt certamina virorum doctorum de rerum capite et argumento primario. De quo utcunque existimabitur, et ut sensus γυροδυϑέσξως longissime pateat, (quippe suffecissent illi aliquot. proeliorum absente Achille factorum descriptiones :) nunquam tamen certis argumentis docebitur, septem illos versus quidquam ultra promittere quam XVIII rhapsodias. heliquae non iram Achilis in Agamemnonem et (Graecos continent, sed novam, a priore longe diversam minimeque ilis gravem, id est eius irae, quam solam isti versus desi- gnant, appendicem. Quodsi omnia Graecorum ad Troiam gesta omnesque rhapsodias uni proposito subiicias, ad g/o- riam quidem Achilis magis quam alius cuiusquam (Graeci aut Troiani herois tota llias, ad memorem eram eius maior tantum pars spectat; ut admodum mireris, quod in nullo eodice adhue pro isto exordio hoc vel aliud melius inven- tum Sit:

ΚΥ͂ΖΟΣ ἄειδε, 9e, Πηληϊάδεω Ay oc,

ὅςϑ᾽ εἴως βασιλῖῆμ! χοτεσσάμενος ἑνὶ νηυσὶ

χεῖτο, “Ἵχαιοϊσίν τε χαὶ αὐτῷ ἄλγε᾽ ἔδωχεν,

αὐτὰρ ἀνιστάμενος Τρωσὶν χαὶ “Ἔχτορι δίῳ.

119 Subabsurdum foret, talem diligentiam subtiliorem esse dicere quam pro Homerico saeculo: nec id dicere ausint i1, qui- bus τεροέλχϑεσις Odysseae ab ipso Homero praeposita videa- tur: faeerent enim illum adeo infantem, ut quam artem primus ingeniosissime quaesivisset, vel prudens certe ex natura et ordine fabulae cepisset?95), eam ne agnoscere quidem et verbis exprimere potuerit.

Immo vero illud quoque dubium est, an Homerus Achillis sui personam eodem loco habuerit, quo eam omnes

86) Ἢ [ἤτοι] διὰ τέχνην ἢ διὰ φύσιν. — Aristot. Poét. c. 8.

Prolegomena. 91

fere artis magistri habent. Nam quum ille seriem gravis- simarum rerum non finxerit, sed fama acceperit"), num ila veri parum similia videntur, heroém fortissimum cum copiis suis ab exercitu secedentem desiderium sui movere, ipsumque otiantem Agamemnoni et Graecis plurimum nego- tii et curarum exhibere, mox audaeius irruentibus Troianis revocari, at asperum et inexorabilem virum negare primum - et tergiversari, deinde communi periculo concedere amicum, tandem 1110 Hectoris manibus caeso, ipsum ul|ciscendi causa 120 redire ad pugnam, votique compotem iure bell in Hecto- rem saevire? Num, si Thucydides vel Xenophon hune annum in annales retulisset, Achillem, quum secessionem fecisset, describere poterat minus desideratum, aut, quum revocaretur, minus honoratum minusve pertinacem, aut denique, quum veterem iram nova expulisset, minus in- signem, acrem, fortem, generosum? An tu mirum putas, et non naturae, sed artis, in tot mythis illius belli unum fuisse, qui continuatione quadam concinnum et partibus suis absolutum Carmen exhiberet? Anne, illis concessis, opinaris, multo diversum opus exiturum fuisse, etiamsi quatuor poétae telam detexuissent? Felicem dicas populum, utpote magnorum gestorum fecundissimum, cui Carmina prope sponte nascantur, quae aliorum populorum intentis- simis studüs et artibus non proveniunt! Rideas licet: verum ita plura nata sunt ingenio Graecorum, quibus pro- fecto careremus, nisi illi exstitissent.

87) Nam nee omnia ad veritatem vel ex corrupta veritate narrat illorum temporum poésis, neque omnia fingit, ut olim puta- bant viri docti. Sed frustra plerumque laborant, qui utraque discernere volunt. Praedixerunt Musae:

Ἴδωμεν ψεύδεα πολλὰ λέγειν ἐτύμοισιν ὁμοῖα, ἴδμεν ὁ᾽, εὐτ᾽ ἐϑέλωμεν, ἀληϑέα μυϑήσασϑαι.

92 Prolegomena.

AO NCPLE

De Odyssea maior est dubitatio et propriae curae. Non quia omnia in illa ad reditum Ulyssis referuntur: quis id miretur in ἀοιδαῖς, quae errantem et patriam quaeren- tem et reducem Ulyssem proponunt? sed quod Penelopae et Telemachi fortuna domestieaeque calamitates herois con- .grua ratione temporum ae tenore rerum 510 iunguntur cum

121externis casibus eius, ut statim a limine in | medias res abstraeti semper ad exitum festinemus, atque redeuntem eum et quiete post tot labores exantlatos pacatoque regno fruentem maxima animi sollicitudine videre cupiamus. Unde fit, ut Odysseam nemo, cui omnino priscus vates placeat, nisi perlectam e manu deponere queat. At illa ars id ipsum est, quod vix ae ne vix quidem cadere videtur in vatem, singulas tantum rhapsodias decantantem, quippe qui, ut ad cogitationem talis artis accingi potuisset, vel apud exquisitissimos auditores Aspendii citharistae modo intus eantaturus fuisset. Igitur Telemachi iter ad Nesto- rem et Menelaum, Ulyssis secessus in Ogygia insula, item pulcherrimum Carmen, in quo errores ipse suos Phaeacibus denarrans inducitur, eodemque modo etiam reliqua, h. e. seorsum et nulla spectatione universae formae, ab Homero composita videri possunt, diuque decantata esse, priusquam aliquis politiore et abundantiore artibus aevo animadverteret, ea paucis recidendis, addendis, mutandis ad perpetuitatem unius magni corporis redacta, novum quasi et perfectius splendidiusque monumentum fore.

Eandem rem forsitan frustra experti fuissent Graeci in aliis Νόστοις, quo nomine plura exstabant antiqua Car- mina, quorum ne auctores quidem nobis satis noti sunt 55).

88) Qui enim a Casaub. in Athen. IV, 14. extr. alüsque lau-

Prolegomena. 93

Sed nullius error | tam longus tamque disiunctis in locis 122 fuerat quam Ulyssis, nullius tam mirabiles terra marique casus et ludibria fortunae fama divulgaverat, ut iure liceat suspicari, tantam copiam huius generis Carminum de alio nullo suppetiisse. lam et hie et in Iliade eo fere omnis redit dubitatio, an, si ex toto quatuor vel quinque maiores rhapsodias excerpseris, unamquamque trium pluriumve libro- rum, in lis seorsum positis eius summae, quam nune omnes admiramur, vestigia vel tantummodo vincula magnae compagis primitus designatae deprehendas. Scio quam dif- ficlle sit, Aristotelem et ceteros seriptores artium oblivisci, qui multo post, quam partes hae firmiter coaluerant, inde praecepta sua duxerunt: at quidni iucundum sit, semel et iterum ex illarum contemplatione antiquissimae poésis spe- eimen capere? quam inter omnes convenit ad Homerum usque nullum longius et huius formae opus protulisse 89). Mihi quidem, fateor, quoties in illud priscum aevum, quantum possum, animo redeo, minime displicent isto modo lecta haec Carmina, neque in ingeniosissimo adolescente senilem sapientiam desidero. Quan|quam non tam sapien- 123 tiam et praestantiam artis, quam tantae et tam varie epi-

dantur, fere sunt recentiores, et ab ilhs Homeri aequalibus mate- riam suam petierant.

89) De Aristotele quid audeam, video. Sed in eadem paene haeresi sum, quam nuper professus est auctor elegantis libelli: Parallelen, p. 14. sqq. Deinde quod convenire dixi de poési ante Homerum, id non sola coniectura nititur, sed ipsorum veterum auctoritate, qui illorum canticorum argumenta et nomina satis multa proferunt. In oculis est, praeter Velleium et tot similes laudatores, Aristoteles c. 24., qui aliquot virtutibus epici poématis enumeratis apponit: οἷς πᾶσιν Ὅμηρος χέχρηται χαὶ πρῶτος χαὶ ἱχανῶς. lta plerisque ille est et primus et omnibus mwmeris ab- solutus.

04 Prolegomena.

sodiis distinctae perpetuitatis cogitationem ab Homeri loco et indole alienam esse contendo. 'Nam neque ars et iun- etura illa, etsi summas laudes meruit, ita callida est et subtilis, ut eam ingens ingenium, necessariis subsidiis in- structum, vel sine exemplo assequi non potuisse; neque vero eadem, ut opinor, in maximo olim numero rhapso- diarum, ita diffielis repertu fuit, ut posterioris aetatis studiis et elegantiae non tribuenda videatur. Atque haec ratio eo probabihor fiet, si ab ipso primo auctore filum fabulae iam aliquatenus deductum esse apparebit.

XXIX.

Sed illud forsan ludere est, non ratiocinari, praesertim in tanta auetoritate vulgaris persuasionis. Quid ergo, si Aristotelis leges epicas, quatenus illa persuasione nituntur, obturbemus vocibus Grammaticorum veterum omnium, quo- rum nullus superest, qui novis acuminibus de primaria aetione Iliados proludat? | Consentiunt enim omnes , in Iliade

124contineri gesta Graecorum et Troianorum | ad Illum, et, si quid addunt, fortia facte .Achwhs. lta in primis clare auctor libri de Homeri poési, qui sub Plutarchi nomine editur; ita Eustathius ubique ??). Hie tamen illud prius solum constituit summam Carminis, insuper absurde docens,

90) Ut in Prooem. p. 8. Ὅτι ἐκ τῆς τοῦ ἀχιλλέως &o- ξάμενος μήνιδος, ἀφηγήσεται τὰ ἕν αὐτῆ συμβεβηχότα xaxa, οὐ μόνον τοῖς ᾿Δχαιοῖς, εἶ χαὶ τούτοις ἐπὶ πλέον, ἀλλ᾽, ὡς εἴκὸς, χαὶ roig Τρωσίν. Pertinet hoc cum alis, quae ibidem disputan- tur, ad celebrem quaestionem, cur narrationem demum ab ira Achillis exorsus sit Homerus. Diversa fatuae superstitionis quae- stio fuit, cur splendidissimo operi foedum et infaustum nomen μήνιδος praefixerit. Alterutram aut potius hanc, quam nuper ex Scholiis didicimus, ridet Lucian. T. II. [Ver. Hist. IL, 20.] p. 117. [editionis Reitzianae, Amstelodami a. 1743.], ubi Hedelini somnia acerbe exagitantur a Mose Solano.

Prolegomena. 95

Achillem in eo prae ceteris heroibus tantopere ornatum esse, quia Homerus hune prae ceteris dilexerit. Absurde, inquam, hoc, et ex vetusto errore, qui poétam omnis fere materiae rerum suarum inventorem faciebat. Verum quis, qui Grammaticorum fontes norit, non impense demuiretur, ne Alexandrinos quidem Criticos veram vim argumenti Homerici perspectam habuisse, quam nostra aetas, quan- quam non eodem modo, iam dudum assecuta sit? Inepti sunt Alexandrini isti, inquit, defixi in vocabulis et syllabis, videlicet nati ante inventam philosophiam, quam dicimus, artium. Αὐ ne vates quidem ipse fuit philosophus, quem tantam artem summae actionis per ambages epis|odiorum 125 volvendae abseondisse narrant. Nam abseonditam illam esse oportet, quandoquidem praeter Aristotelem et ante eum paucissimis veterum suboluit 91).

Gravis hie in primis haberi debet auctoritas Cyclico- rum poétarum aliorumque, qui Homero aetate proximi fue-

91) Novum hoc ausum est, cui tuendo una plagula non suffi- ciat. Plerique sibi id videbuntur ex Horatio satis refutare posse. Quod quemadmodum sint facturi, ipsi viderint. Nos nune de communi opinione antiquitatis quaerimus, quae cognoscenda est ex antiquis Intpp. Iliados, ex rhetorum et simihum scriptorum locis. Haee omnia conferant illi necesse est, antequam aliquid gravius in meam audaciam statuant. Omnino vero utilissimum esset, undecunque collecta unum in locum habere, quae in libris veterum vel praecepta de arte postica, vel iudicia de poótis suis sparsim leguntur. Docerent ea, ni fallor, cum optimis, quae exstant, Carminibus comparata, qwam sero Graeci $m poési didice- rint totwm ponere, ac ne Horatium quidem, qui illud praeci- pit, eius praecepti eosdem fines ac nostros philosophos constituisse. Erunt haec praecipue ei disquirenda, qui dramata Graecorum ad antiquae artis leges exigere volet. Quodsi in his saepius ab histo- rica ratione deflexit Aristoteles, tanto magis admiranda est viri perspicacitas, qua saeculum suum praecucurrit.

96 Prolegomena.

120runt. Pauca sunt, quae de | illis constent ??), etsi eos magnam partem adhue Nonnus cum 8115 antiquitatis stu- diosis gnaviter tractavit. [ἢ illis paucis, quae scimus, hoc est maxime memorabile, quod Cycliei omnes haee Homerica artificia vel non animadverterunt, vel ab aequalibus ani- madversa imitari aut noluerunt aut non potuerunt. Etenim legat nobis aliquis epitomas 1115 Cypriorum et aliorum quinque Carminum nuper editas ??), et experiatur, an in ullo eorum primarium heroóm, aut primariam actionem, aut repetitam ex mediis rebus narrationem, qualis in: Odys- sea est?4^), reperiat. Percense item reliqua illius aevi epica Carmina sive Carminum argumenta, Genealogias deo- rum et heroum, Dionysiaca, 'Thebaidas, Epigonos, Nau- paetica, alia; unum quidem heroóm in nonnullis, (nam fuerunt plura perbrevia, in nullo unam vel primariam aetionem, episodiis ad modum [Iliados intertextam, depre- hendes. Magno auctore id affirmo, non coniectura ductus. Ita enim Aristoteles ubique praedicat de Homero, ita eum propter istam ipsam rem ceteris in eodem genere omnibus 12Yanteponit, | ut nullus eorum hac in re ducem et principem suum imitatus esse videatur, ne Pisander quidem aut Pa- nyasis aut Antimachus, qui secundum Homerum optimi numerati sunt, nedum antiquiores et Cyclic. De quibus

92) Collecta haec, vel, ubi viri docti collegerint, indicatum in Fabrie. B. G. T. L, cuius praec. vid. p. 379. sqq. nov. ed. et Heynii copiosissimum Exc. I. ad Virg. Aen. IL.

. 93) In ineditis Fasc. I. Bibl. antiq. htt. et artium novissi- mae Goetting.

94) Nam in Iliade naturalis est ordo rerum gestarum, nec initium primae rhapsodiae lectorem aliter ducit in medium cursum rerum, atque ut fit in ceteris rhapsodiis plerisque: v. c. in “42ρι- στείαις, in quibus illud quoque notabile est, quod heroes plane sie producuntur, quasi antea non comparuissent. Vid. in pr. .4.

Prolegomena. 97

novum argumentum ducendum est ex ipsa ratione Cycli, qualem eum ex loco Lycii Procli apud Photium cognovi- mus. Quippe fuit ille multorum ἐγεῶν, ab initiis rerum usque ad mortem Ulyssis deductorum, collectio, omnem prope fabularem historiam perpetua et maturalt serie com- plectens. Ex quo uno satis apparet, Cyclicos poóétas res suas.eodem ordine, quo deinceps consecutae essent, non ad formam Odysseae nostrae, narravisse.

Quae quum ita sint, quis putet illos omnes eam artem, quae tam eximiae perfectionis causa est, si ab Homero adhibitam vidissent, aut non intellexisse, aut intellectam aemulari noluisse? Nam ne non potuerint, ne ingenium tali praestantiae impar attulerint omnes, vereri nemo iure potest. Ac ne Hesiodus quidem, quem tamen Critici prae- cipuo loco in numerum retulerunt, «quidquam ad illum modum cecinisse putandus est. Arguunt hoc ἔργα, nec cum Alexandrinis, nec cum Lucretio | aut Virgilio compa- 128 randum opus, neque multo absolutius quam Theognideae sententiae 35): arguunt alia, eidem olim dubio rumore tri- buta. Denique etiam postremorum temporum poétae quodam- modo ostendunt, se de artificioso contextu Iliados a Gram- maticis non dissensisse. (Quam inepto enim consilio is, quem vulgo Quintum Calabrum vocant, rhapsodias suas velut maturius abruptae lliadi supplementum attexuisset,

95) Legitimi Carminis didascahci, id est eius, in quo una ars sive doctrina sive aliquod argumentum unum continenti tracta- tione partium absolvitur, prima specimina reperimus in Xenopha- nis, Parmenidis, Empedoclis opp. περὶ φύσεως, quorum utinam fragmenta edant, qui collecta servant. Mox neglectum id genus ab Atticis, qui prosae ad doctrinarum usum exocolendae utilius studebant, perfecerunt Alexandrini, a quibus veni ad homanos, et ab horum ingenio nova ornamenta accepit. Huie generi prolu- sum est, non exemplum datum ab Hesiodo et Gnomicis.

Wolfii Prolegomena. Editio III. f

08 Prolegomena.

nisi exempla priorum temporum ante oculos habuisset! Culpamus quidem eum, tanquam rudem praeceptorum , quae nune pueri ex Datteusio discunt: num minus culparemus, si forte Iliada in reditu Achillis finitam, atque inde ad Hectoris funus ab illo suppletam haberemus? | Accommo- dare et subiungere se rebus scit philosophia artis, non raro etiam fortuitis. Catalogum copiarum si non legeremus ll. 129 B., illa nihil, puto, omissum quereretur; for|sitan adeo eam partem historici, non poétae esse docuisset, ridendumque esse, qui heroum notitiam absque ea mancam existimaret ?6).

ANN NS

At licet veterum plerique artificium structurae et com- positionis Carminum Homericorum vel assecuti non sint, vel minus aecuraje, quam hodie solemus, existimarint, tamen quin insit in lis aliquod, dubitari nullo pacto potest. Sin autem. dubitamus, Homerime id sit, an ab alüs inge- niis, invitante ipso argumento eorum et ordine fabulae, adscitum, quaestio haec est eiusmodi, in qua non, quid poéticis legibus consentaneum aut poétae honorifieum pute- mus, spectandum sit, sed quid ex historicis et criticis rationibus verisimile esse videatur. Etiam hanc quaestionem pono tantum, non pertracto: est enim immensae materiae, nec necessaria proposito nostro. Interim duae res hic pau- cis attingendae sunt, quae vel solae suspicionem compagis manibus alienis factae in utroque Carmine commoveant.

96) Hie nobis in mentem venit argumentorum ridiculorum, seu, ut Gell. IIT, 11. ait, admodum leviwm, per quae Attius osten- dit Hesiodum Homero natu priorem. Quod Homerus, inquit, quum 4n principio Carminis Achillem esse filiwm Pelei. diceret, quis esset Peleus, non addidit: quam rem procul dubio dixisset, nisi ab Hesiodo iam. dictwm videret etc. Haee quomodo illuc pertineant, unusquisque videt.

Prolegomena. 99

Alterius generis sunt eminentes aliquot et hiantes130 commissurae , quas per vices saepissime, repetitae lectionis reperire mihi visus sum, et easdem et iisdem in locis, tales, ut eas non cum primo opere fusas sed posterioribus curis illatas esse, ubi uno aut altero exemplo demonstra- vero, quemvis statim concessurum, seu potius ipsum plane sensurum arbitrer. Qua in re si per tot saecula nemo offen- dit eruditissimorum lectorum, quum neminem mediocri sol- lertia in ea offendere non posse putem, haec fortasse una causa fuit, quod perpetua series Carminum, tum praeconiis multorum seriptorum tum sua specie fallens, eius rei cogi- tationem longe amovebat, et quia omnes prope natura sic comparati sumus, ut dissoluta coniungere libentius quam iuncta dissolvere studeamus.

Quo tempore igitur haec primum cum amicis quibus- dam eommunicabam, probe memini, quantum illi diffiderent suspicionibus meis, totque saeculorum praescriptionem et silentium opponerent. Paullo post in uno locorum illorum, in quo suturam adventitiae artis latere suspicatus eram, ex insperato qualiseunque auctoritas veteris Grammatici con- jiecturae meae succurrit ^ Est is locus Il. o. 356 —368., ut lenissime dicam, frigide et inepte iacens inter res Troianorum Graecorumque et inter Thetidis adventum in Olympum. De istis versibus in accuratioribus Scholiis longa disputatio excerpta est Zenodori cuiusdam, unde | prae- 131 cipuum quod tollam, hoe est, eos versus non ex vulgari interpolatione, nec a Grammatico aliquo, sed à primis διασχευασταῖς duabus rhapsodiis nectendis adiectos esse 97).

97) Ζιεσκευασμένον τοῦτον τὸν τόπον. De hoc verbo δεα- σχευάζειν, quod male accepit Mer. Casaub. de Hom. edit. Hack. p. 167. collect. Almelov., paullo mox videbimus. Scholion, unde illud didicimus, Porphyrii est [huius enim nomen praescripserat

POR

100 Prolegomena.

Atque eiusdem modi emblemata in Odyssea videre mihi videor plura, et unum adeo manifestum, ut ex iis, quorum iudicio hoe specimen spectandum subiicio, adversarios mihi perpaucos fore sperem. Odyss. 0. 620. ubi citius, quam velis et exspectes, à dulei colloquio Menelai abstrahimur, redituri ad illud libro XV., qui Telemachi reditum describit, quatuor sequun- tur versus ipsa orationis insolentia et ambiguitate durissimi, nihilque Homerici coloris habentes. Cuius culpae quidem in omni reliqua parte IV. libri aliquammulta vestigia notavi, quibus non absurde leviore hoe periculo praeludatur. Nam de illius loci ambiguitate, culpa minime Homerica, prae- sertim in rebus tritissimis, nemo doctus dubitabit, et iam olim in ea laborasse et dissensisse putarim interpretes, 132 quorum copiis in Odyssea nune saepissime caremus. | Eusta- thius quidem, nimis contractis in ea Scholiis usus, δαίτυ- μόνας non, ut Homeri et omnium scriptorum consuetudo poseit, comeivas, sed conme?vatores, τοὺς τὴν δαῖτα ἑτοιμά- ζοντας 55), interpretatur; (idque fieri necesse est, si, quod auctor procul dubio voluit, proximum οὐ pertinet ad δαι- τυμόνας:) tum ἀλόχους, non minus invito usu loquendi,

Villoisonius, sed 'temere', ut ait Dindorfius], primum nobis e Cod. Leid. oblatum a Valckenario in Diss. cum Ursino edita p. 137. [Opuse. philol. IL, 139.], (nam Barnes. Excerpta MSS. nihil certi attulerant,) nune in ordine vulgatum ex Ven. B. Sed hie in pri- mis desideramus antiquiorem A. [Parum recte interpretatus est Wolfius Scholiorum verba: ἐν ᾧ συγγράμματι (quod scripsit Zeno- dorus περὶ τῆς Ὁμήρου συνηϑείας) πειρᾶται ἀποδειχνύναι δὲε- σχευασμένον τοῦτον τὸν τόπον ἐπῶν vy : quibus nihil aliud signifi- eatur nisi versus illos a Zenodoro pro subditiciis habitos esse.|

98) Et hane rationem vulgo olim traditam puta. lta brev. Schol. | Pal.] o£ ἑστεάτορες, Hesych. ἢ. gl. extrema, μάγειροι, simi- hter Etymol. M. p. 252.

Prolegomena. 101

ancillas, utpote concubinas procorum: omnemque locum sine ulla haesitatione ad aulam Ulyssis refert, non Menelai. Plerique contra recentiores Intpp. non ita facile se a Me- nelao abduci patiuntur. In quibus Barnesimus humane, ut ait, lapsum condonat Eustathio, quem equidem in sua opera compilandi ne labi quidem tali modo potuisse credo; ipse vero &Àóyovc wXores nescio quas filiorum Menelai οὐ amaco- rum accipit, de altero vocabulo tacet. Daceria, in utroque Eustathium sequens, tamen et ipsa adhuc Spartae moratur. Ac forsan hos et alios plures illud movit, neque sine causa, quod ϑεῖος βασιλεὺς in hoc contextu ita dietum videtur, ut aliquis ab Ulysse nominatim appellato distinguatur. Sed rursus μῆλα. ἄγειν in memoriam revocat procos, eub μῆλ᾽ ἀδινὰ σφάζοντας, servisque vel famulis, coenam apparan- tibus, ipsi μνηστῆρες v. 625. bene iuncti videri possunt. At quidquid horum verum est, et ubiubi fit transitio ad

res Ithace|sias, perplexe illa fit et ingratissime, neque 133

hie Homerum canentem audimus. Itaque nisi scirem, quam facile in tanto opere minores offensiones obumbrentur magnarum partium nitore, mirarer nullum Criticorum, vates hos ad vulgarem normam emendantium, adhue exortum esse, qui quatuor molestis versibus deletis locum similem faceret illi o. 166., seque primis politoribus horum Carmi- num adiungeret. Qui si illud olim fecissent, uti eos alibi saepe fecisse credibile est, vel etiam v. 625. initium novi libri posuissent, certo credo futurum fuisse, ut tantulum acumen ingenia omnium temporum deluderet. am praeter opinionem res cecidit Nam etsi vetustissima aetas Grae- corum in edolando, ornando comendoque hoc poóta omne studium collocavit, reliquit ea tamen Pylaemenem nimis cito fati sui oblitum, et similia plura, quae Critici postea, unice quaerentes, quid δγγογζεοιίας tenori et arti conveniret,

102 Prolegomena.

obelis et emendationibus suis ad ordinem et concordiam redigere conati sunt 959).

134 XXXI.

Fuerunt aliquando philosophi, qui hanc omnium rerum ac corporum compagem et universitatem non mente numi- neque divino factam, sed forte et casu natam atque con- cretam esse statuerent. Non metuo, ne quis me similis temeritatis accuset, quum vestigiis artifieiosae compagis et alus gravibus causis adducar, ut Homerum non universo- rum quasi corporum suorum opificem esse, sed hanc artem et structuram posterioribus saeculis inditam putem. Neque enim id repente fortuito factum, verum coniuncta in hoc plurium aetatum hominumque studia reperimus. Ut autem

99) Nonnunquam minus feliciter vel constanter. Ut in illo Pylaemene, fiho Harpaloni in funus prodeunte Il. ». 658., quum ipse occisus esset «. 575. De quo nobis plures rationes illorum propinant Scholl. et Eust. Earum nulla, si quid video, vera est,

una longe ineptissima, qua corrigitur, μετὰ δ᾽ οὔ σφι πατὴρ xc. Hane tamen Barn. ornavit proprio versiculo. Ali nuper ipsum poétam oblivionis accusabant: quod commentum nulli, puto, Ari- starchorum veterum probatum fuisset. Nam alius quidem in his rebus aliam famam, aut idem in diversis scriptis diversam sequi potest, non idem in eadem variare, et quidem brevi intervallo unius operis. Denique tale quid excidere potest recentiori poétae, fabulas operose colligenti, non ἀοιδῷ, qui in hae doctrina habitat. Melius certe olim quidam utrumque versum expungebant, quae brevissima sane via est ad omnem diserepantiam et difficultatem tollendam. Alis vero locis illos sive incuria sive prava religio deterruit, quo minus omnia eiicerent, quae rerum summam et aequabilem tenorem turbarent. Ut, ne alia nune congeram, in ipsa chorographia agri Troiani aliquid relictum est discrepantiae, nec sublatum ab istis, cuius causa nemini auctor sim, ut denuo longum iter suscipiat. |

Prolegomena. 103

ea, quae fieri non possunt, facta credere stultissimum | est, 135 ita cavendum etiam illud, ne oculorum nostrorum acie naturae et rerum fines metiamur, et quod non ipsi fieri viderimus, id fieri omnino non posse opinemur. Sed per- gendum est nobis ad alterum genus argumentorum, ex quo, etiamsi reliqua omnia tollerentur, inexplicabilis dubi- tatio nasceretur de üniversa forma horum Carminum. Est ea nune, inquit, talis, ut nec addere quidquam nec demere salvis legibus elegantiae liceat. Audio, et ex parte plane video, illisque διασχξυασταῖς habeo gratiam. At nonne omnibus erit manifestum, eos his operibus conformandis propriam artem adhibuisse, quum demonstratum fuerit, in utroque non modo, quod ante ostendebam, particulas quas- dam, sed totas rhapsodias inesse, quae Homeri non sunt, id est eius, a quo maior pars et priorum rhapsodiarum series deducta est?

Constat iam olim dubitatum esse ab Aristophane Byz. et Aristarcho, non nimis audacibus in hoc genere Criticis, de auctoritate extremorum Odysseae inde a w. 297. Eadem- que dubitatio iniecta est etiam de Iliados 42. [2] 1). Neu- trius quidem | dubitationis causae in neutram partem adhuc 136 a quoquam explieatae sunt, illorum autem veterum dispu- tationes parum fideliter nobis traditae: nam eos historicis

1) De Odyssea vide Schol. ad v. c. et Eustath. p. 1948. 47. ilbidemque Clarkü, Daceriae et Popi Nott, ubi Aristarchea sen- tentia et novi adiutores eius refelluntur, Casaubonus et Rapinus: de Iliade Ilensü Obss. de stilo Hom. p. 290. [post 'lucubrationes Hesych.' hotterdami 1742.] et Dawes. Miscell. crit. p. 152. sqq. [ed. Th. Kidd, Cantabr. 1817. p. 257. sqq.] contraque hos Ern. ad v. 1. Quanquam Dawesius primus etiam Il. Y. totam vel magnam eius partem Homero indignam iudicaverat. In Odyssea praeterea codd. aliquot indicium habent illius suspicionis, ut Clarkianus a Th. Bentleio collatus, et duo Vindobb. V. et CX X XIII.

10 4 Prolegomena.

rationibus et antiqua fama ad confirmandam rem usos esse verisumillimum est: tamen aliquid dictum est ab lis, qui dubitationes attulerunt, nihil ab his, qui eas discutere vole- bant. Etenim ilh inusitata Homero et ingenio eius indigna plura se in his duobus libris deprehendisse affirmabant, hi vel antiquitatem eorum et pulchritudinem probabant Virgilii et aequalium scriptorum auctoritate, (quasi non longe anti- quiores, Plato et Aristoteles, eos pro Homericis laudarent,) vel necessitatem ad iustorum operum formam et mensuram implendam. Quod argumentum quale sit, facile apparet, pudetque nos, illud refellere. Eo enim nihil aliud docent, nisi quod ipsi parati essent haec complementa addere, si nondum exstarent: etsi de Iliade non demonstrant ex regu- lis suis, cur ea potissimum in tumultuaria descriptione Hectorei funeris terminetur. Nam de Odyssea, quod volunt, plane effieiunt. In hac suus quemque sensus docet, si extrema illa deessent, sollicitos nos abituros esse de Ulysse, tantarum difficultatum victore, quandoquidem ei tum maxime

157 metueremus a parentibus et cognatis caesorum 108 nobilium juvenum, nisi amnestia et pax fieret deorum interventu et subita μηχανῇ.

Quid ergo, si eam ipsam partem cum ahis nonnullis, quibus iusta compositio Carminis carere nequit, Homeri non esse, sed ab aliquo ingenioso rhapsodo proxime inse- quentis aevi compositas, omnibus, quae in hocce genus rerum cadunt, argumentis doceri potest? Quid, si idem potest de VI postremis rhapsodus Iliados? Equidem certe quoties in continenti lectione ad 1stas partes deveni, nun- quam non in iis talia quaedam sensi, quae, nisi illae tam mature cum ceteris coaluissent, quovis pignore contendam, dudum ab eruditis detecta et animadversa fuisse, immo multa eius generis, ut, quum nunc Ὁμηρικώτατα habean-

Prolegomena. 105

tur, si tantummodo in Hymnis legerentur, ipsa sola eos suspicionibus γνοϑείας adspersura essent. Sed hunc sensum meum nemini pro ratione venditabo, satis gravi nuper exemplo edoctus. (Quem enim Hymnum plerique prae lae- titia novi &ouetov tam similem Homero quam ovo ovum putabant, eum ali indignum vate, at antiquissimum et Homeridae alicuius fetum, Pindemontius haud priorem Ale- xandrinis, Ignarra centonem Moscoviticum vocabat, e Pau- sania et aliunde corrasis antiquis versibus infima aetate conglutinatum. | Ruhnkenius quidem, optima sententia dicta, res, inquit, a peritis sentiri potest, imperitis, quid sit, explieari non potest. At hoc utrumque multo difficilius est| in iis Carminibus, quae unius vel duorum saeculorum 138 spatio disiuncta, aequabili in universum et ceteris simillima facie fallunt. Quippe 2» wnmversum idem sonus est omnibus libris, idem habitus sententiarum, orationis, numerorum. Quare necesse erit excutiatur aliquando accuratissime, quid illa extrema legentem unum ex multis isto sensu imbuerit, quae insolentia sit in vocabulis et locutionibus, et qualis, (nam ipsa Il A. quaedam habet é&;ra& λεγόμενα.) quid diversum et disparis coloris in sententiis et conformatione earum, quae vestigia lateant alienae imitationis in iiS, quae expressa sunt ex Homero, ubi nervi deficiant ac spiritus Homerieus, quid ieiunum et frigidum sit in locis multis, ut Il. φ. 218. sqq. et in magna parte τερατολογίας huius libri, ut in proximo X, ubi tamen plura nitent, (ita nitent etiam multa in Theogonia et in Scuto Herc.,) ut ψ. 88., nc 1.899.602 sqq. "up Odyss. 1^ 910. 848... ut ὦ. 24. sqq. De his et 8115 pluribus disputandum erit alias singulatim et intentissima cura, qua res tanta digna est. Nune haec subnotasse satis habeo, nihil curans, quantum inde momenti ad superiora argumenta accesserit.

106 Prolegomena.

ACCACIT,

Pergamus ad ea, quae Graeci consensu tradiderunt

de vetustissima historia horum Carminum, tenues et obscu-

139ras per se reliquias, nec illis ipsis | satis intellectas, nobis autem iam non omni luce carentes.

Primum Homeri poésis a Lacedaemonio Lycurgo ex Ionia in Peloponnesum illata esse dicitur. Quatuor nobis exstant huius rei testes?), in his primus et aetate et aucto- ritate Heraclides Ponticus, qui Carmina a Creophyli poste- ris accepta refert. Hic Creophylus, quamvis homo fabulosus, quum in antiquissimis Epicis et amicis Homeri numeretur, elus posteros coniicias fuisse familiam ἀοιδῶν sive ῥανψψῳ- δῶν, qui Carmina rogatu Lycurgi docuerint Lacedaemonios; vel revertenti comitem dederint, qui ea teneret et caneret, Nam quod Plutarchus apud illam familiam litteris mandata et a Lycurgo descripta narrat, id non magis ad rem per- tinet, quam addita ratio, cur legislator ea in civitatem suam importanda curaverit. Addunt talia historici ex ingenio

suo, ne res nude et exiliter narrare videantur. Ac ne illud quidem Aeliano crediderim, (qui enim is scire potuit?) iam Lycurgo cognita fuisse haec omnia, ex quibus posthac ]lhas et Odyssea constabant. Quare abiectis, quae afficta sunt ad mythicam famam, hoc solum nudum relinquitur, ante Lyeurgum Spartanis tantum paucas rhapsodias inno- 140tuisse, plures | temporibus illius vel ipsius cura additas, poótamque deinde illie semper in maximo honore fuisse 5).

2) Heraclid. Fragm. περὶ πολιτειῶν |Fragm. IL.] in Gron. Thes. AA. GG. T. VI. p. 2823. B. Dio Chrysost. Or. II. p. 87. Reisk. Plut. in Lycurgo p. 41. D. Aelian. V. H. XIII, 14.

3) Plat. de Legg. III. p. 680. C. Plut. Apophth. Lac. p. 223. A. Aelian. V. HE ΠῚ OE:

x

Prolegomena. 107

Per tria proxima ἃ Lycurgo saecula nihil constat de his Carminibus, nisi quod a rhapsodis particulatim divul- gata sunt, qua de re supra diximus. taque ea etiam ante Solonem recitari morem fuisse, vel sine testimonio veteris seriptoris crederes ^). Quod autem a Solone novatum dicitur in recitatione, τὸ ἐξ ὑχιοβολῆς δαιψῳδεῖσϑαι, eiusmodi est, ut eum rhapsodos non primum invitavisse Athenas, sed in consuetudine eorum aliquid mutavisse appareat. Iam quae illa fuerit mutatio et institutio, positum est in coniectura propter brevitatem Diogenis Laertuü. Nam si

forte antea in | publicis sollennibus unus modo rhapsodus 141

canere consuerat, Solon convoeandis pluribus, qui se invi- cem exeipiendo maiorem numerum rhapsodiarum canerent, novum rei splendorem addidisse videri queat. Sed huic rationi parum tribuo. Non enim in illa memorabile meri-

tum novae institutionis intelligitur, nec verba Diogenis,

etsi saepe balbutientis, illuc pertinere possunt. Istorum igitur verborum sensum pressius sequenti, veteremque morem rhapsodorum, quem supra descripsi, comparanti videtur mihi Solon hoe instituisse, ut, quum prius singu- lares rhapsodiae sine ullo ordine rerum et temporum cane- rentur, id est ut in uno conventu primum Ulyssis Νίσστρα

4) Dieuchidae ap. Diog. Laert. 1, 2, DV. Τὰ Ὁμήρου ἐξ ὑπο- βολῆς ἔγραψε δαψῳδεῖσϑαι, oiov, ὅπου ὁ πρῶτος ἔληξεν, ἐχεῖϑεν ἄρχεσϑαι τὸν ἐχόμενον. Π1|πὰ ἐξ ὑποβολῆς idem est quod alibi ἐξ ὑπολήψεως, ita wt alius al succederet , seu, ubi wnus desvisset canere, alter «nde, qwod sequeretur, auspicaretur ; sicque wnwnm Homericae poéseos conflaretwr corpus: quae verba sunt Leonis Allatii de patria Hom. c. 5. [in Gronov. Thes. Gr. antiqq. T. X, τι UDerre.conf. Fabric. ΒΡ ΘΓ, 2; 11... [T.- 15. p... 356. ed. Harles.] et Dresig. de Rhapsodis p. 55., qui illum refutat. Equidem neutrius horum sententiam probo, (et eos fere secuti sunt reliqui omnes,) Fabrieium tamen ἃ vero propius abesse censeo.

108 Prolegomena.

(Odyss. 7) aut Π]νηστηροφονία (X), mox Νεχυία s. Ne- χυομαντεία (L1), tum. τὰ ἕν Πύλῳ vel τὰ ἕν “]αχεδαί-- μον (EF 4), itemque ex Πίδοο orbe 24yàv ἐγιτάφιος (P), deinde 'OzrAozrorta. (SN), tum. wot. (I), postremo Zouuóg (24) caneretur, ita partes distribuerentur pluribus rhapso- dis, ut alio alium excipiente deinceps perpetua et commoda ῥαςρὴ efficeretur. Memorabilis profecto institutio legislatoris, qui 1dem. poéta fuit, sine qua fortasse haee omnia non disputarem. Nec vero illum in ea usquam legimus scripto exemplari adiutum esse; quod si tum fuisset ullum, non sane a Solone demum rhapsodi dedocendi fuissent. Cete- rum haec res ad unam Atticam referenda est, non ad Grae- clam universam. Neque enim ullo modo credibile est, Solonem fuisse primum omnium, qui tali ratione elegan- 142tiori dispo|sitioni et collectioni Homericorum operum occa- sionem daret, neque ea in Ionia et alibi tam dissolute, ut nonnullis nuper. placuit, tamque confuse et permixte canti- tata esse, ut eorum omnis tenor penitus corrumperetur. Immo, si praesidium nobis in sola coniectura esset, ubi alias quam in patria Homeri primum institutum illius elegantioris dispositionis quaereremus? — Addo etiam scri- ptionis: cuius prima tentamina a cultissima gente facta viderentur illo tempore, quo confectionem voluminum in- choatam esse docuimus 8. XVIL, ἢ. e. Pittaei vel Solonis aetate. Etsi enim perantiquus et celeberrimus mos canendi propter summam iucunditatem, et quia plane in artem abierat, minus desiderabilem facere potuit scriptionem, atque adeo fortasse huic negotio moras obiecit, tamen, postquam id semel tentari coeperat, vix ullum Carmen priorum tem- porum exstitisse putes, quod Graecos aeque incitaverit ad perseribendum.

Prolegomena. 109

XXXI,

Nune vero nihil opus est coniecturas capere. Historia loquitur. Nam vox totius antiquitatis et, si summam spe- ctes, consentiens fama testatur, Z/sesiratwum Carmina Homer pronum consignasse litteris, οὐ àn. eum. ordinem. redegesse, quo «unc leguntur. Hoc posterius Cicero, Pausanias et reliqui

omnes, qui mentionem rei faciunt, iisdem prope verbis | et 143

ut vulgo notissimum perhibent?). Sed quomodo hane

5) Cie. de Orat. IIT, 34. Qwis doctior iisdem llis temporibus, «ut cuius eloquentia litteris dnstructior fwisse traditur, quam .Pi- sisirati? qui primus Homeri libros, confusos antea, sic disposuisse dicitur , ut nunc habemus. Pausan. VII, 20. p. 594. Μεισίστρα- tog ἔπη τὰ Ὁμήρου διεσπασμένα τὲ χαὶ [ἄλλα inser. cum. Schae- fero ad Long. p. 363.] ἀλλαχοῦ μνημονευόμενα ἠϑροίζετο. loseph. c. Apion. I, 2. φασὶν οὐδὲ Ὅμηρον ἐν γράμμασι τὴν αὑτοῦ ποίησιν καταλιπεῖν, ἀλλὰ διαμνημογνευομέγην x τῶν ἀσμάτων ὕστερον

συντεϑῆναι, videlicet a Pisistrato. Aelian. V. H. XIIT, 14. Ὕστε-

oov Πεισίστρατος συναγαγὼν, ἀπέφηνε τὴν Ιλιάδα καὶ τὴν Οϑύσ- σειν. Liban. Panegyr. in 1π]18η. T. I. p. 170. Reisk. Πεισίστρατον ἐπαινοῦμεν ὑπὲρ τῆς τῶν Owunop πεποιημένων συλλογῆς. Suidas v. Ὅμηρος: Ὕστερον συγετέϑη xoà συνετάχϑη ὑπὸ πολλῶν, xci μά- λιστα ὑπὸ Πεισιστράτου, τοῦ ““ϑηναίων τυράννου. Eustath. p. 5. Ὅτι ἕν μέν τι σῶμα συνεχὲς διόλου χαὶ εὐάρμοστον ἡ τῆς ᾿Ιλιάδος ποίησις" οἱ δὲ συνθέμενοι ταύτην, κατ᾽ ἐπιταγὴν, ὥς φασι, Ie- σιστράτου —. Anonymi ap. Allat..l. c. Τὰ δὲ ποιήματα αὐτοῦ τὰ ἀληϑῆ, (sic cod. Lips.) σποράδην πρότερον «δόμενα, Πεισίστρατος ᾿ϑηναῖος συνέταξε. Περιϊὼν τὰς πόλεις Ὅμηρος ἢδὲ τὰ ποιή- ματα ὕστερον δὲ Πεισίστρατος αὐτὰ συνήγαγεν, ὡς τὸ ἐπίγραμμα τοῦτο δηλοῖ, 4“9ϑήνησιν ἐπιγεγραμμένον ἐν εἰχόνι αὐτοῦ τοῦ Πει- σιστράτου᾽ Τρίς us τυραννήσαντα τοσαυτάκις ἐξεδίωξε δῆμος ᾿Ερεχϑειδῶν, καὶ τρὶς ἐπεσπάσατο, τὸν μέγαν 2v βουλαῖς Πεισίστρατον" ὃς τὸν Ὅμηρον ἤϑροισα, σποράδην τὸ πρὶν ἀειδόμεγον. ἡμέτερος γὰρ κεῖνος ὁ χρύσεος ἣν πολιήτης, εἴπερ «ϑηναῖοι Σμύρναν ἐπῳκίσαμεν.

110 Prolegomena.

———

144famam interpretando torserint nonnulli | recentiorum 9) , lon- gum est et mirum narratu. Etenim illi fere Pisistrato dare videntur codiees singularum rhapsodiarum, a poéta forte, nt Suidas docet, in variüs urbibus, quas obierat, relictos 145 dicam an oppigneratos: his codicibus instructum illum cre- dere videntur, (nam affirmate loqui non audent,) confu- sionem paullatim ἃ sarcinatoribus Carminum factam sustu- lisse ac non tam novum ordinem designasse quam pristinum

[Cf. nune Vitt. Hom. IV. et V. ap. Westerm. in Jahniü Ann. T. IX. Suppl. p. 508. et 510. et in Biogr. Gr., ubi alter versus sic scribi- tur: δῆμος ᾿Πρεχϑῆος, καὶ τρὶς ἐπηγάγετο. Wide etiam Anthol. Pal. T. IV, p. 184. Tzetz. exeg. Hom. p. 8. Herm. Schol. in Dion. Thraeis Gramm. ap. Bekk. in Anecd. 11. 7067.]

6) Nam transcurrunt eam plurimi, quasi rem parvi momenti. Ali ridicule de ea loquuntur ut de nova editione. At nemo magis ingenue quam Kusterus Histor. erit. Homeri, posito illo Eustathii loco, p. 99. [1n editione Ihadis, quam a. 1785. curavit Wolfius]: JANon caret quidem, fateor, haec sententia dfficultatibus; atta- men ob totiws fere amtiquitalis consensum alWer statuere mom licet. Consensum vir historiae reverens dicit eum, qui Pisi- stratum σώματος συνεχοῦς χαὶ εὐαρμόστου auctorem facit, non Homerum. Leviter, et vitiata Kusteri sententia, Dresig. p. 34.: Ob totiws fere antiquitatis consemsum concedendum wvide- tur, ipsum quidem Homerwm conscrüpsisse wna serie wiriusque poematis libros, posterisque suis perpetwos nec dispersos reliquisse, sed. vivum mon misi cantilenas, quas 4n oppidas victus gratia can- tavit, dispersas edidisse. Particula fere Latine utimur modestiae causa, non ut mendacium tegamus. Itaque qualis ille sit totus fere antiquitatis consensus, docere nos debebat. Ne Suidas qui- dem l. ὁ. concinit, quem unum ibi habebat prae oculis: "Eoyewe τὴν Ιλιάδα οὐχ ἅμα, οὐδὲ χατὰ τὸ συνεχές, χαϑάπερ σύγχειται" ἀλλ᾽ αὐτὸς μὲν ἑχάστην ῥδαψῳδίαν γράψας x«i ἐπιδείξας [ἐπιδει- ξάμεγος] àv τῷ περιγοστεῖν τὰς πόλεις τροφῆς ἕνεχεν ἀπέλιπεν. Sic Pisistrato demum nihil reliquum fit, quam αὖ rhaepsodias $n totidem libros, quot mwunc habemus, dividat. ltaque hanc divi- sionem ab Alexandrinis inductam esse, ignorabat vir bonus.

Prolegomena. 111

et genuinum restituisse. Huc ergo trahunt Carmina illa confusa, διεστεασμένα, διῃρημένα, oztogáónv ἀδό- Leva, velut disiecta et turbata vitio rhapsodorum; omnino- que tantum in hoe negotio relinquunt homini, qui ex eo ipso maximam famam eruditionis consecutus est 1), quantum hodie interdum negligentiores scriptores relinquunt curae typographorum.

Bene se haberent haec omnia, si de opere nostri tem- poris quaereretur, aut si olim scripti libr fuissent ante Pisistratum, rhapsodique tales, quales ab istis finguntur, 5] denique ullus vetus | auctor huius interpretationis exstaret. 146 Namque ineptissimum sit illud argumentari, quod non vulgo veteribus, quum de pulchra compositione horum Carminum praedicant, Pisistratus laudatur pro Homero. Persaepe id evenit in historia, ut tralaticiae voces redarguantur factis, et ut rebus, quas nemo non pro veris habuit, longe alia consequentia sint, quam 11 animadvertebant, qui illas attu- lerunt. Ambiguitas vero, quam huie mentioni confusorum Carminum inesse putant, continuo evanescit comparatione eorum scriptorum, qui rem paullo aliter narratam relique- runt, losephi et Aeliani, seu potius comparatione illorum omnium. Collecta, non recollecta Carmina, et adscitam

4) Eodem pertinere arbitror famam de prima biblhotheca a Pisistrato condita, etsi satis recenti scriptori memoratam, Gellio VI[VII], 17. Non enim reperio, qui alii praeter Homerum inesse potuerint scriptores, quam aliquot poétae, nuper demum vel ipsius iussu perscripti. Idemque sentiendum fortasse de Polycrate Samio, quem propter librorum parandorum studium cum Pisistrato coniungit Athen. I. p. 3. A. Nimirum bibliothecae illae similes fuerunt, ni fallor, earum, quae in templis nonnullis, etiam in Hierosoly- mitano, depositae feruntur, paucis constantes scriptis et nomine suo, prout hodie usurpatur, parum dignae; similis forsan etiam illa Smyrnaea, cuius una cum Homereo meminit Strabo XIV. p. 646.

TuS Prolegomena.

^

artem compositionis, non critico studio revocatam , in illis omnibus reperiet mecum unusquisque, qui modo attente legerit, neque cupiditate et temere captis opinionibus occae- catus libenter careat luce veritatis.

Atqui huius famae constantiam, euius vel ista tot indicia satis mirere ex iis temporibus, quibus dudum nova forma horum Carminum invaluerat; idque tum apud Graecos potuit fieri intra duas tresve aetates; eius ergo famae con- stantiam ne postremum quidem aevum penitus obscuravit. Notabilis ex hoc genere narratio est in Schohis Lipsiensibus

147et Eustathio 8), 4/oAcwetav i. e. rhapsojiam X Iliados ab Homero pro singulari opusculo factam esse, a Pisistrato autem receptam in collectionem corporis sui. In primis vero huc pertinent absurda commenta Grammaticorum, «qui curam Pisistrati explicare conati, quum priscos mores nescirent, ad corruptos rumores et proprium ingenium con- fugerunt. Animi causa in hae ima pagina ipsum locum dabo Diomedis cuiusdam, ut eum primum Allatius et nuper Villoisonius e MSS. edidit ?. Ibi fabulantur infimae aetatis

8) Eust. p. 785. 41. d»«oiv oí παλαιοὶ, τὴν ῥδαψῳδίαν ταύτην ὑφ᾽ ᾿Ομήρου Ἰδίᾳ τετάχϑαι, χαὶ μὴ ἐγκαταλεγῆναι τοῖς μέρεσι τῆς ᾿Ιλιάδος, ὑπὸ δὲ Πεισιστράτου τετάχϑαι εἷς τὴν ποίησιν.

9) Ille 1l. c. pag. 93. hic. Aneed. Gr. T. II. p. 182. sqq. [Schol. in Dion. Thraeis Gramm. l. 6.1. Ὅτι £v τινε χρόνῳ τὰ Ὁμήρου ποιήματα παρεφϑάρησαν, ἢ ὑπὸ πυρὸς, ἢ ὑπὸ σεισμοῦ, ἢ ὑπὸ ὑδάτων ὑποφορᾶς [ἐπιφορᾶς), xci ἀλληνάλλως [ἄλλων ἄλλως] τῶν βιβλίων διασχεδασϑέντων καὶ φϑαρέντων, ὕστερον εὑρέϑη Ó μὲν ἔχων ἑχατὸν στίχους τυχὸν [deest in Schol] Ὁμηριχούς, ὁ δὲ χιλίους, ἄλλος διακοσίους, ἄλλος ὅσους ἂν ἔτυχε, καὶ ἔμελλε λήϑη παραϑδίδοσϑαι ἡ τοιαύτη ποίησις" ἀλλὰ Πεισίστρατος, ““9ηναίων στρατηγὸς, ϑέλων ἑαυτῷ δόξαν περιποιήσασϑαι, xci τὰ τοῦ Ομή- ρου ἀνανεῶσαι, τοιοῦτόν τι ἐβουλεύσατο. — Exnovéíev ἔν πάσῃ τῇ “Ελλάδι, τὸν ἔχοντα μηριχοὺς στίχους ἀγαγεῖν πρὸς αὑτόν [αὐτόγ)],

2

ἐπὶ μισϑῷ ὡρισμένῳ χαϑ' ἕχαστον στίχον" πάντες oUT οἱ ἔχοντες

Prolegomena. 113

Grammatici, postquam Homeri opera periissent, incertum 148 igni an motu terrae an aquis absumpta, | edixisse Pisistratum, 149

ἀπέφερον, xci ἐλάμβανον ἀδιαστρόφως τὸν ὁρισϑέντα μισϑόν. Οὐχ ἀπεδίωχε δὲ οὐδὲ τὸν φέροντα oUg ἤδη προειλήφει στίχους σπαρ ἑτέρου, ἀλλὰ χᾳχείνῳ τὸν αὐτὸν ἐπεδίδου μισϑόν" ἐνίοτε yao ἐν αὐτοῖς ἕνα ἢ δύο στίχους εὕρισκε περιττούς, ἐνίοτε δὲ xo πλείους" ὅϑεν τις ἔσϑ' ὅτε χαὶ ἰδίους παρειςέφερε, τοὺς νῦν ὀὁβε- λιζομένους. Καὶ μετὰ τὸ πάντας συναγαγεῖν, παρεχάλεσεν οβ΄ (ο΄ Allat.) γραμματικοὺς συνθεῖναι τὰ τοῦ Ὁμήρου, ἕχαστον κατ᾽ ἰδίαν, ὅπως ἂν δόξη τῷ συντεϑέντι [recte συντιϑέντι] καλῶς ἔχειν, ἐπὶ μισϑῷ πρέποντι λογικοῖς ἀνδράσι καὶ χριταῖς ποιημάτων, ἑχάστῳ δεδωχὼς πάντας τοὺς στίχους x«t. Ἰδίαν, ὅσους qv συναγαγών" xa μετὰ τὸ ἕχαστον συνϑεῖναι. χατὰ τὴν ἑαυτοῦ γνώμην, εἷς ἕν συνή- γαγε πάντας τοὺς προλεχϑέντας γραμματικοὺς, ὀφείλοντας ἔπι- δεῖξαι αὐτῷ ἕχαστον τὴν ἰδίαν σύνϑεσιν, παρόντων ὁμοῦ πάντων. Οὗτοι οὖν ἀχροασάμενοι, οὐ πρὸς ἔριν, ἀλλὰ πρὸς τὸ ἀληϑές, xci πᾶν τὸ τῇ (πάντῃ Allat.) τέχνη ἁρμόζον, ἔχριναν πάντες χοινῇ xc«L ὁμοφώνως, ἐπιχρατῆσαι τὴν σύνϑεσιν χαὶ διόρϑωσιν ᾿Πριστάρχου χαὶ Ζηνοδότου: χαὶ πάλιν ἔχριναν τῶν δύο συνϑέ- σεών τὲ χαὶ διορϑώσεων βελτίονα τὴν “ριστάρχου. ᾿Ἐπειδὴ δέ τιγὲς τῶν συναγαγόντων τοὺς Ὁμηριχοὺς στίχους πρὸς τὸν Πεισί- στρατον, διὰ τὸ πλείονα μισϑὸν λαβεῖν, χαὶ ᾿δίους στίχους, ὡς [καὶ] προείρηται, σχεψάμενοι χιροςέϑηχαν, καὶ ἤδη ev συνηϑείᾳ ἐγένοντο τοῖς ἀναγινώσκουσιν" οὐχ ἔλαϑε τοῦτο τοὺς χριτάς, ἀλλὰ μὲν διὰ τὴν συνήϑειαν xci πρόληψιν ἀφῆχαν αὐτοὺς χεῖσθαι, ὀβελίσχους δὲ ἑχάστῳ τῶν ἀϑοχίμων x«i ἀλλοτρίων χαὶ ἀναξίων τοῦ ποιητοῦ στίχων παρατιϑέμενοι, τοῦτο αὐτὸ ἐπεδείξαντο, ὡς ἀνάξιοί εἶσι τοῦ Ὁμήρου. Non indocta sunt, quae in his postremis leguntur de suspectis versibus in sua sede relictis: qua de re infra dieam in Zenodoto. Brevius aliud Schol. cuius initium in not. 39. dedi, 510 narrat de Pisistrato: Ἡϑέλησε τὴν Ὁμήρου ποίησιν ἔγγραφον διαφυλάττεσϑιαι" προϑεὶς δὲ ἀγῶνα δημοτελῆ, xc κηρύξας, x«l δοὺς ἄδειαν τοῖς εἰδόσι χαὶ βουλομένοις τὰ Ὁμήρου ἐπιδείχνυσθαι, xal μισϑὸν τάξας στίχου ἑχάστου ὀβολόν, συνήγαγεν — ὁλοσχερεῖς τὰς λέξεις, χαὶ παρέδωχεν ἀνϑρώσοις σοφοῖς χαὶ ἐπιστή- μοσιν. Hie unus est e Grammaticis, qui primum exemplar a Pisistrato paratwm. diserte confirmat. Antea non scripturam, sed Wolfii Prolegomena. Editio III. 8

114 Prolegomena.

ut ex omni Graecia deferretur ad se, si quid Homericum uspiam lateret. lta inventum passim esse, qui centum ver- sus, alium, qui mille, alium etiam, qui maiorem numerum conferret. Quibus omnibus receptis collectisque ipsum statim congregasse LXXII Grammaticos, (Aristeae fabulam audis de LXXII interpretibus Bibliorum,) eosque iussisse hane farraginem in iustum ordinem redigere. In hoe consessu Grammaticorum prae ceteris Zenodoto et Aristarcho locus est, errore turpissimo, a quo tamen nee Eustathius nec recentiores quidam docti recesserunt 19). Atque huius unius fabulae auctoritate se tueantur 11. qui Pisistratum non prima seriptura collegisse et. disposuisse Carmina, sed distracta,

150dis|sipata et divulsa restituisse contendunt?!) ^ Nos, qui scire nobis videmur, quid inter fabulam et historiam intersit, ilie historiam sub fabula occultatam agnosemnus, simili eruendam modo, quo versati sunt viri docti in Iudaico com- mento de LXX interpretibus !?).

solam διδασχαλίαν rhapsodorum conservando Homero adhibi- tam esse dicit. Tam diserte haec nemo docet praeter losephum; at eadem tamen docent omnes.

10) Post magnos compilatores Historiae universalis istum errorem, vix Anacharsidi Scythae ignoscendum, omissis tamen nominibus Grammaticorum repetiit Barthelem. in Introd. ad illius Ttinera P. I. extr. [p. 61.], ubi cetera quoque historia Hom. operum ad vulgarem modum narratur.

11) Plane hoe traditur uno parvo Scholio, in Anecd. Gr. ibidem edito: “έγεται ὅτι συνεῤῥάφησαν ὑπὸ Πεισιστράτου — τὰ Ὁμήρου ποιήματα, καὶ χατὰ τάξιν συνετέϑησαν τὰ πρὶν σποράδην χαὶ ὡς ἔτυχεν ἀναγινωσχόμενα, διὰ τὸ τὴν ἁρμογὴν αὐτῶν τῷ χοόνῳ διασπασϑῆναι.

19) Ut aeutissime omnium Eichhorn, in RHepert. bibl. et orient. litt. T. I. p. 266. sqq.

Prolegomena. 115

NAXUNLV.

Quodsi ex sententia veterum nemo ante Pisistratum de hac coagmentatione operum Homericorum serio cogitavit, quis credat, eam, quamvis meditatam ante et instructam, statim tum omnibus partibus absolutam prodisse, et talem plane, qualem nunc videmus? Oportet illum satis habuisse, si pleraeque rhapsodiae apto ordini redderentur, sepositis lis, quae tenori summi argumenti officerent, licet passim aliquid. dissideret et hiaret, vel lacinia haereret ex forma priore. Ad quaerendum illum tenorem praeter alias causas impellere potuit ipsa cura continuae scriptionis, in qua Carmini cuique suus locus assignandus erat: verum per-

polire et quasi ad unguem ecomplanare , omnia, operosius 151

videbatur fortasse, quam ut illud prima experientia assequi liceret. Sed cur maxime nolim hanc artem uni Pisistrato tribuere, duo argumenta in promptu habeo, horum tempo- rum tenebris assueto clara satis et manifesta. Primum Graecos ad aetatem usque Ptolemaeorum constanti quadam constitutione textus caruisse, vidimus supra iis in locis, qui à Platone et aequaevis laudantur ex Homero, nec tamen hodie apud eum comparent. Itaque ex hoc textu, quem hodie manibus terimus, nemo existimare potest, quomodo primum Scriptus fuerit; immo, si post Pisistratum alii atque alii rhapsodi ad seribendum adhiberentur, necesse erat formam eius subinde variar| et mutari, priusquam in manus Zenodoti et Aristarchi veniret. Qua de re commentarii horum haud dubie plura indicia servaverant, in quorum iactura nunc se speciose tuetur vulgaris opinio. Quid vero illud est? Ante munus Villoisoniü unus in Scholiis erat locus, qui mentionem faceret διασχευάσεως cuiusdam antiquioris Alexandrinis illis: rem nemo, quod sciam, quo referret, habebat: iam et illam et nomen διασχευαστῶν 8 ᾿ς

110 Prolegomena.

perspicue nobis Venetus Scholiastes attulit aliquot locis, in quibus traditur aliquid suppositum esse a δειασχευασταῖς, quod Critici deinde vate indignum et tollendum putaverint!?).

152 Ea res quum antehae | solo isto tenuissimo vestigio nota fuerit, et ne nune quidem ratio eius usquam accurate explieetur, diffieile est de ea aliquid certi statuere. Atta- men comparata illa indicia manifesto docent, δεασχευαστὰς non ignotos quosdam auctores criticarum recensionum haben- dos esse, de quibus alia vocabula in usu sunt, sed exac- tores seu politores, qui vel una cum Pisistrato vel paullo post eidem operi manum admoverint 14).

13) Locus in brev. Schol. est ad Odyss. 4. 583., qui compara- tus cum Schol. Ven. ad Catal. 104. [8. 597.] et ad Pind. Ol. I, 97. docet, Aristarcho ibi plures versus de interpolatione δεασχευαστοῦ suspectos fuisse. Et si quid fidei habet nota codicis Vindob. CXXXIIL. magnam lacunam in pulcherrima parte libri fecit suspicio illius. Hoc autem uno loco, si recte memini, Eustath. affert/ rem illam, sed petitam ex eodem Schol, et sic, ut eam non melius videatur intellexisse, quam quisquam doctorum ante editionem muneris Veneti. Quare mittamus Mer. Casaubonum, qui [in tractatu de Homeri edit. Hackiana p. 167.^] Scholio Iucem affundebat ex Eustathii rhetoricis notis, in quibus memoratur σχῆμα διασχευαστιχόν. lam vero conf. Scholion Venetum δ. 208. (referendum ad y. 396 —418. [cf. Od. o. 150 sqq.]) & 441. 9. 73., tum illud c. 356. quod paullo ante indicavi, τ. 327. et 400. (refe- rendum ad $3. 185.) tum v. 269. et «. 133.

14) Vulgo ignota est vis illius vocabuli, de qua quaerimus, neque allata a Stephano et Scotto. At satis eam declarant Scholia ad unam Aristophanis fabulam, Nubes v. 552. et 591., tum locus in praeclaro Argumento, quod quartum est in Kusteri edit. |vide etiam VI. ap. Dind] Ex his collatis apparet, διασχευάώζειν ἃ veteribus magistris adscitum esse in potestatem verbi ἐπεδιεασχευάζειν, ut in Scenicis prope idem esset quod ἀναδιδάσχειν, h. e. repetito comanit- tere fabulam, sed mutando, addendo, detrahendo emendatam, vefic- tam et secundis curis elaboratam. Id enim iacere solebant illi poétae

Prolegomena. [17

Sed omnino dubium esse arbitror, num ipsi veteres 153 uni Pisistrato tribuerint negotium illud, an, ut saepe faciunt, ad eum auctorem retulerint, quod hortatu eius et auctori- taie faetum sit. Hipparcho quidem, Pisistrati filio natu minori et in illa Athenis saluberrima tyrannide cum fratre successori, a scriptore dialogi Platonici, qui nomen illius pro titulo habet, tam magnificae partes assignantur in cele- brando Homero, ut patrem in labore colligendi et disponendi vel in primis adiuvisse, vel consilium paternum exsecutus esse, atque id cum amantibus litterarum | communicasse videri possit!?) | Nam quod is potissimum Homerum novo

saepissime, mox etiam ali, ut Apollonius Rhod. Neque aliter Plato fecit in optimis dialogis suis; quam ob causam exquirere non licet, quando quisque compositus sit, quum 1n scenieis fabulis saltem ex didasealiüs plerumque notum sit tempus, quo editae sunt. De ipsis igitur auctoribus libri usitatum est verbum, sive de iis, qui limam alienis libris adhibebant, non de Criticis posteriorum saecu- lorum.

15) Notus loeus est p. 228. D. de Hipparcho: ὃς ἄλλα τε πολλὰ καὶ καλὰ ἔργα σοφίας ἀπεδείξατο, xci τὰ Ὁμήρου πρῶτος ἐχόμισεν εἷς τὴν γῆν ταυτηνί, χαὶ ἠνάγχασε τοὺς ῥαψῳδοὺς Παναϑηγναίοις ἐξ ὑπολήψεως ἐφεξῆς αὐτὰ διϊέναι, ὥςπερ νῦν ἔτι οἵδε ποιοῦσιν. In quo permirum est, ea ipsa simpliciter tribui filio, quae ab aliis patri tribuuntur et Soloni. Quanquam haee discrepantia maior est Specie quam re, si nostram sententiam sequare, vel, quae prope eadem est, Kusterilanam [in Wolfii edit. Il. a. 1785.] p. 101., et simul cogites, illud dici in seripto, quod ad laudem Hipparchi compositum est. Ceterum hune dialogum non genuinum esse Pla- tonis, sed ab Attico scriptum istius familiae, quae etiam Oratoribus tot μελετήματα subiecit, dubitatio veteris Critici apud Aelianum VIII, 2. (conf. supra p. XLIX.) et Valekenari assensus in Herodoto Wessel. p. 398. mihi plane persuasit. Quae coniectura si viris doetioribus probabitur, (eademque aliquando et alios quosdam minores dialogos Platoni eripiet, et ad Demodocum et Sisyphum reiiciet,) nemo mirabitur, cur Hipparchum non cum Meursio maio-

118 Prolegomena.

1540rdine a rhapsodis decantari Panathenaeis quinquennalibus iusserat 19), id non potuit ei hane famam conficere, ut primus diceretur illum intulisse in Atticam. lam in utrius- que aetatem incidit puleherrimus flos poésis lyricae et ethi- cae cum novis incrementis tragoediae et comoediae: in tot poétis forsitan fuerint plures, qui Pisistrato et Hipparcho in 150ilam rem adiutorium facerent, prae|sertim quum uterque, uti artium, ita doctorum hominum amantissimus esset. Nominatim enim feruntur cum iis coniunctissime vixisse Orpheus Crotoniates, scriptor Argonauticorum, Onomaeritus Atheniensis, ab Hipparcho civitate eiectus postea, Simonides Ceus et Teius Anacreon!?) Horum igitur quempiam con- iiciebam illis ad ordinanda Carmina operam praebuisse suam. Ipse certe Pisistratus suarum rerum satagebat, his vero otium erat et priscorum operum magna familaritas; ut Onomacrito, cuius celebres interpolationes Orphei et Musaei ad ipsa primordia seriptionis retrahendae sunt. Temerarium puto, ex quoque deverticulo fabularum . vestigia historiae exsculpere: alioquin his coniecturis colo- rem et fidem dquaererem ex eo, quod in istis commentis Grammaticorum et apud Suidam Pisistrato complures socii operis adscribuntur. At memoratu dignissimus est locus

rem natu quam Hippiam appellaverim, victus gravissima auctori- tate Thucydidis et quodammodo etiam Herodoti. |

16) Lycurg. in Leoer. p. 209. Reisk. [S. 102.] Οὕτω ὑπέλαβον ὑμῶν οἱ πατέρες σπουδαῖον εἶναι ποιητήν, ὥςτε νόμον ἔϑεντο, xe ὁχάστην πενταἑετηρίδα τῶν Παναϑηναίων μόνου τῶν ἄλλων ποιητῶν ἑχιψῳδεῖσθαι τὰ ἔπη, ἐπίδειξιν ποιούμενοι πρὸς τοὺς " EÀMqvas, ὅτι τὰ χάλλιστα τῶν ἔργων προηροῦντο.

17) Herodot. VII, 6. Plato l. co. Suid. Tom. II. pag. 719. [ed. Kusterus, s. v. Ὀρφεὺς Κροτωνιάτης. Cf. nune Schohon Plautinum ap. Meinekium Com. Gr. Vol. IT, 2, 1237 sq. vel ap. Ritschelium Opusc. I, 123 sqq.]

Prolegomena. 119

Pausaniae ante allatus, ubi quum de varietate nominis Il. 8. 573. agit, diserte mentionem facit P/sistrate amicorum et. adiutorum. in. Hide. litteris mandanda 19); ut clare appareat, rem ἃ nobis renovatam Pausaniae aetate nondum plane obscuratam. fuisse.

DONNA. 156

Haec quum ita sint, sub imperio Pisistratidarum Graecia primum vetera Carmina vatum mansuris monumentis con- signari vidit. "CTalemque aetatem sub incunabula litterarum et maioris cultus civilis apud se viderunt plures nationes, quarum comparatio accurate instituta iis, quae hic disputa- mus, multum lucis afferre possit Nam, ut duas obiter tangam, et inter se et Graecis omni parte dissimillimas, constat inter doctos, in Germania nostra, quae domestica bella et principum ducumque suorum gesta iam ante Taci- tum Carminibus celebraverat, has primitias rudis ingeni a Carolo M. tandem collectas esse et libris mandatas; itemque Arabes non ante VII. saec. inconditam poésin priorum aetatum memoria propagatam collectionibus /Düvamis) com- prehendere coepisse, ipsumque Coranum diversitate primo- rum textuum similem Homero fortunam fateri Praeter hos et alios populos comparandi erunt Hebraei, apud quos lit- terarum et scribendorum librorum usus mihi quidem haud paullo recentior videtur, quam vulgo putatur, et minus adeo genuinum corpus scriptorum, praesertim antiquiorum. Sed de his et Arabicis illis collectionibus viderint homines eruditi litteris Orientis.

Ad Graecos revertimur. Qui posteaquam Homerum suum collegerant, perquam verisimile est, eos eandem curam

18) "H aeiróv Πεισίστρατον, ἢ TON ΤΙΝΑ ETAIPON, μεταποιῆσαι τὸ ὄνομα ὑπὸ ἀγνοίας.

120 Prolegomena.

statim ad reliqua praestantiora Carmina supparis aevi tra- 157 duxisse. Qua in re equidem minus miror silentium anti- quitatis: Nam semel proposito exemplo opera ista non potuit admodum difficilis esse; neque in alio ullo Carmine tam artificiosam structuram quaesitam videmus. . Itaque nec ceteris reliquiis Homericis nec dHesiodicis defuerunt, ut opinor, διασχξδυασταί, qui singulares rhapsodias conne- cterent, sive eas, quae ab ipsis auctoribus ad eandem for- mam compositae erant, uno volumine complecterentur, ut Καταλόγους γυναικῶν vel ᾿Ηοίας μεγάλας. Idemque non multo post Pisistratidas faetum suspicor in cyclicis et aliis multis Carminibus, quae, hodie vix nomine nota, non per- venissent ad saeculum Ptolemaeorum, nisi tum ab interitu

vel novis corruptelis servata essent.

Ex eadem aetate denique repetendae videntur plurium operum falsae inscriptiones, quum, quidquid eiusdem fere soni et argumenti esset, uni auctori tribueretur, Homero in primis et Hesiodo, qui fulgore claritatis suae ceterorum

luminibus offecerant. Quid? quod interdum etiam maxima- rum rerum diversitate nihil movebatur «antiqua credulitas. τὰ tandem Herodotus primus est conatus duo Carmina familia Homerica summovere, Cypria et Epigonos !?), alii

158 deinde Hymnos et | alia, donec iudiciis nonnullorum Alexan- drinorum vulgo omnes aequieverunt. De hoc genere quae- dam non protrita apponerem, si mihi potius eo, quo invitat materia, quam quo ducit, sequi liceret 29).

19) II, 117. Alterum locum dubitanter addo, IV, 32., ubi mihi interdum visus sum in his verbis, ἀλλ “Πσιόϑῳ x. τ. À. anno- tationem legere veteris Grammatici, non Herodoti. De ipsa re plus. XX LETS sext.

20) Unum hie afferam paucis verbis, longa dignum explica- tione, ex quo intelligetur, quo progressae sint dubitationes Grae-

Prolegomena. qo

Sed priusquam alterum spatium ingredior, velim pro 159 se quisque animo colligat omnia, quae hactenus explicavi, retexendo fila argumentandi saepe subtiliora, üt appareat, quid singulae rationes, quid universae valeant. Etsi enim in iunctis et quasi ceonglobatis probabilitas est, sicut in iunctis membris corporis pulchritudo, tamen singula momenta per se oportet eam vim habere, ut aliquid addant lanci. S1 in nonnullis tribui verisimilitudini, quam severa lex historiae poscit, non id mea culpa factum est, sed penuria testium, quorum ne tantum quidem numerum exspectares in tam antiquis et occulto crescentibus rebus: certe ego nullum locum veteris auctoris sciens detorsi in aliam sen-

corum ipsorum iam ante Alexandrinos. Quae res simul exeusabit quodammodo audaciam nostram, simul novo argumento erit, multa gravissima oblitterata esse stabilitis sententiis atque decretis illo- rum saeculorum, ex quibus fere nostra Scholia habemus. Apud Senecam de Brev. vitae c. 13. in quaestionibus Graecorum inuti- libus, ad vivendum scilicet beate, hanc quoque iam dudum lege- bamus, Zwsdemne awctoris essent Ilias et Odyssea. Huius quae- stionis nuper nullum usquam vestigium erat aliud. Sed ecce! nune plura apparent in praestantissimis Scholüs Ven. codicis A., ubi res commemoratur ut doctis notissima, proprioque nomine refutantur aliquoties οὗ χωρίζοντες, 1. e. ipsi illi, qui negabant eundem utriusque Carminis auctorem esse. "Vide ad f. 356. Catal. 156. 19::0495]20.03544 2: 410.2. 147... 091... [692.] i. .90... 9... 365. 7t. (A7. qv. 416. 550. quibus versibus diple pura apposita est propter τοὺς χωρίζοντας, seu, ut in Fragmento de notis criticis [1n Scholiis Dind. T. I, p. XLV.] legitur, zroóc ro); λέγοντας μὴ εἴγαι «τοῦ αὐτοῦ ποιητοῦ Ιλιάδα xc Ὀδύσσειαν. Illos autem priores fuisse celeberrimis scholis Grammaticorum, ex multis indiciis colligo. Quare videndum est, ne forte primum vestigium illius suspicionis lateat in mutilato loco Vitae Homeri, quae a Tychsenio accuratius quam antea edita est in Append. Fasc. 1. Bibl. Goettüng. p. 11.: Γέγραφε ποιήσεις δύο, ᾿Ιλιάδα καὶ Οϑύσσειαν: Ξένων καὶ ᾿Ελλάνι- κος ἀφαιροῦσιν αὐτοῦ. [Cf. nune Procli Vitam Hom. ap. Westerm.]

122 Prolegomena.

tentiam, quam quae vera et genuina videretur sine ullo respectu huius quaestionis. Quam rem facile me probatu- rum Spero doctis omnibus, etiam iis, quibus ductas ex illis locis ratiocinationes non probabo, praesertim postremam hane, qua artificii, quod tantopere admirantur, gloriam Homero ex parte auferre ausus sum. Hoc nimirum per- paucis erit credibile, forsan ne tum quidem, quum argu- mentorum omnium pondere obruentur. In his enim opus est sensu quodam, quem illa non afferunt. Mihi vero, sive

160 ipsorum Graecorum sive aliarum gentium progres|sus intueor, illud minime credibile videtur, quod credere assuevimus, haec talia duo opera unius ingenii repente ex tenebris splendescere et nitore partium et multis magnisque virtuti- bus summae perpetuae.

AXXVE

Altera aetas a — Pisistratidis δὶ Zenodotwn non | multo plus lucis habet quam illa prima. Quod nobis est valde .dolendum, quoniam in ea origines quaerendae sunt omnis interpretationis, quae quidem apud veteres in usu fuit. Nam antequam eam refertissima litteris aetas maiore appa- ratu aggrediebatur, Philosophi, Sophistae et ali liberaliter eruditi specimina dederant interpretandi Homeri; mox stu- dium multiplicandorum exemplarium, necessitatem afferens e diversis scripturis, quas rhapsodi suppeditaverant, opti- mas quasque deligendi, viam munivit ad aecuratiorem tou». Verum de his paullo distinctius tradendum est.

Àc primo quidem tempore et paene ad Perielis usque aetatem Graecia Homerum et ceteros αἀοιδοὺς suos adhue auditione magis quam lectione cognoscebat. Paucorum etiam tum erat eura scribendi, lectio operosa et difficilis; itaque rhapsodis maxime operam dabant, captique mira dulcedine

Prolegomena. 123

.cantus ab illorum ore pendebant. In clarissimis huius sae- culi rhapsodis memoratur circa Olymp. LXIX. Cynaethus, Pindaro aequalis, qui Chio commigravit Syracusas, vel ibi maxime artem fa|ctitavit 31). Atque huius professionis homi- 161 nes quum omne tempus consumerent in ediscendo poéta, eosdem eius primos interpretes fuisse putes. Sed nullo id confirmatur certo testimonio scriptoris. Quod enim a non- nullis affertur Platonis, illud in isto contextu ad quemvis actorem scenae transferri potuerat??). Quocirca non dubito, quin antiquissimi philosophi auctores interpretationis habendi sint, et initio quidem ;roeyueruxrc. Nam